تفاوت اتریوم و پالیگان؛ هنوز به پالیگان نیاز داریم؟
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
این مقاله سال ها با یک سوال باز مانده بود: وقتی اتریوم ارتقا پیدا کند، آیا دیگر به پالیگان نیازی هست؟
حالا جواب را می دانیم، و از خود اتریوم می شود نقلش کرد. ارتقا انجام شد. نیاز به پالیگان و شبکه های مشابه نه تنها از بین نرفت، بلکه نقشه راه رسمی اتریوم آن ها را به راه اصلی مقیاس پذیری تبدیل کرد.
عبارت «اتریوم ۲.۰» سال ها در رسانه های فارسی تکرار شده و هنوز هم می شود. اما آنچه واقعا اجرا شد، نه یک نسخه دوم بود و نه چیزی که آن عبارت وعده اش را می داد.
دو تغییر اصلی رخ داد. اول، مکانیزم اجماع از اثبات کار به اثبات سهام عوض شد. دوم، برنامه شاردینگ که قرار بود ظرفیت شبکه را چند برابر کند، کنار گذاشته شد. نقشه راه رسمی اتریوم این را صریح نوشته است: «این یعنی زنجیره های شارد دیگر لازم نیستند و از نقشه راه حذف شده اند».
جای شاردینگ را چیز دیگری گرفت: فضای داده موقتی به اسم بلاب که مخصوص ارزان کردن کار لایه دوم هاست. یعنی اتریوم به جای اینکه خودش بزرگ تر شود، تصمیم گرفت زیرساخت ارزان تری برای شبکه هایی مثل پالیگان و آربیتروم فراهم کند.
نقش
اتریوم لایه تسویه و مرجع نهایی است؛ جایی که در نهایت باید حقیقت ثبت شود. پالیگان شبکه ای است که حجم تراکنش را از دوش آن برمی دارد. این دو رقیب نیستند، دو طبقه از یک ساختمانند.
امنیت
اتریوم بزرگ ترین مجموعه اعتبارسنج غیرمتمرکز را دارد. شبکه اصلی پالیگان اعتبارسنج های مستقل خودش را دارد، یعنی امنیتش به اندازه همان مجموعه است. این مهم ترین تفاوت است و در توضیح تفاوت زنجیره جانبی و لایه دوم بازش کرده ایم.
توکن
کارمزد اتریوم با اتر پرداخت می شود. کارمزد پالیگان دیگر با MATIC پرداخت نمی شود؛ توکن شبکه به POL تغییر کرده و سایت رسمی پالیگان آن را «توکن بومی کارمزد و استیکینگ» می نامد. هر مقاله ای که هنوز MATIC می نویسد، به روز نیست.
هزینه
انتقال روی پالیگان به مراتب ارزان تر از انتقال روی خود اتریوم است. عدد نمی نویسیم چون هر عددی که اینجا بنویسیم فردا غلط است؛ کارمزد را در لحظه در کیف پول خودتان ببینید.
چون اتریوم تصمیم گرفت ظرفیت را روی خودش اضافه نکند.
این یک برداشت تحلیلی نیست، انتخاب اعلام شده خود پروژه است. نقشه راه رسمی می گوید «رول آپ های لایه دوم خیلی سریع تر از انتظار توسعه پیدا کردند و مقیاس پذیری زیادی فراهم کرده اند». وقتی زنجیره اصلی عمدا کوچک می ماند تا غیرمتمرکز و قابل اجرا روی سخت افزار معمولی بماند، ظرفیت باید از جای دیگری بیاید.
نکته ای که کمتر گفته می شود: این تصمیم برای پالیگان هم بی هزینه نبود. وقتی هزینه رول آپ ها با اضافه شدن بلاب ها پایین آمد، مزیت قیمتی زنجیره های جانبی کمرنگ تر شد. رقابت سخت تر شد، نه راحت تر.
و پالیگان جواب خودش را داد: از رقابت بر سر «ارزان ترین لایه دوم» بیرون آمد و رفت سراغ پرداخت. سایت رسمی اش امروز خودش را «بلاکچین مرجع برای پرداخت های جهانی» معرفی می کند.
سوال درست این نیست که کدام بهتر است، این است که برای چه کاری.
برای انتقال مبلغ کوچک، پرداخت، تعامل مکرر با یک اپلیکیشن یا جابه جایی بین صرافی ها، پالیگان انتخاب منطقی است. کارمزدش پایین است و پشتیبانی صرافی های ایرانی از آن گسترده. برای نگهداری بلندمدت مبلغ بزرگ یا قرار دادن دارایی در قراردادی که ماه ها آنجا می ماند، نزدیک ماندن به لایه امنیتی اتریوم تصمیم محافظه کارانه تری است. نرخ هر دو را در صفحه اتریوم و نرخ لحظه ای آن و صفحه پالیگان می بینید.
یک تله رایج هم هست که پول زیادی از کاربران ایرانی گرفته: اتر روی شبکه پالیگان با اتر روی شبکه اتریوم یکی نیست. آدرس هر دو یک شکل است و همین گمراه کننده است. اگر مقصد شبکه پالیگان را پشتیبانی نکند و شما از آن شبکه بفرستید، دارایی به جایی می رود که برگرداندنش کار ساده ای نیست. همیشه اول با مبلغ کم امتحان کنید.
جواب سوال اصلی این مقاله منفی است، و دلیلش هم آن چیزی نیست که سال ۲۰۲۱ حدس می زدند. اتریوم پالیگان را از دور خارج نکرد، چون اصلا سراغ آن مسیر نرفت؛ به جایش شبکه های روی خودش را به بخشی از نقشه راه تبدیل کرد.
ولی این را هم بگوییم: اینکه لایه دوم ها لازم اند، به این معنا نیست که هر لایه دومی باقی می ماند. رقابت در این حوزه شدید است و بعضی از این شبکه ها در چند سال آینده کاربرشان را از دست خواهند داد. اگر توکن یکی از این شبکه ها را به عنوان سرمایه گذاری می خرید، این ریسک را جدی بگیرید.
آیا اتریوم ۲.۰ آمد؟
نه به آن شکلی که وعده داده شده بود. مکانیزم اجماع عوض شد، ولی شاردینگ که قرار بود ظرفیت را چند برابر کند از نقشه راه حذف شد و جایش را بلاب ها گرفتند.
پالیگان جایگزین اتریوم می شود؟
خیر و اصلا چنین هدفی ندارد. پالیگان به اتریوم متصل است و امنیت نهایی بازار همچنان روی اتریوم تعریف می شود.
اتر روی شبکه پالیگان با اتر معمولی فرق دارد؟
بله. آن نسخه پل شده روی شبکه پالیگان است. برای انتقال، شبکه ای که مقصد پشتیبانی می کند تعیین کننده است، نه شباهت ظاهری آدرس.
MATIC یا POL؛ کدام را باید داشته باشم؟
POL. توکن شبکه مهاجرت کرده و کارمزد و استیکینگ با آن انجام می شود.
منابع: نقشه راه رسمی اتریوم و سایت رسمی پالیگان.
