«ارز استلار مال کدام کشور است» را روزی چند نفر جستجو می کنند و جواب کوتاهش این است: هیچ کشوری. اما این جواب کوتاه به درد کسی نمی خورد، چون سوال واقعی چیز دیگری است.
سوال واقعی این است: پشت این شبکه چه کسی ایستاده، چه کسی می تواند قوانینش را عوض کند، و اگر آن نهاد فردا تعطیل شود چه بلایی سر دارایی من می آید.
چرا سوال کشور اصلا مطرح می شود
چون ما عادت داریم پول را با کشور بشناسیم. دلار مال آمریکاست، درهم مال امارات. وقتی چیزی به اسم ارز می شنویم، ذهن دنبال پرچمش می گردد.
اما XLM ارز ملی نیست. توکن بومی یک شبکه پرداخت باز است و آن شبکه را نودهایی در نقاط مختلف دنیا اجرا می کنند. هیچ بانک مرکزی ای پشتش نیست و هیچ دولتی ضامنش نیست. این نه مزیت است نه عیب؛ فقط یک واقعیت است که باید بدانید.
پس چه کسی توسعه اش می دهد
یک بنیاد به نام Stellar Development Foundation که خودش را روی صفحه رسمی بنیاد استلار «یک سازمان غیرانتفاعی» معرفی می کند با ماموریت دسترسی عادلانه به سیستم مالی جهانی.
این جمله را با دقت بخوانید، چون تفاوت مهمی می سازد. بنیاد غیرانتفاعی سهامدار ندارد و قرار نیست سود توزیع کند. اما هنوز یک نهاد است: منابع دارد، اولویت تعیین می کند و بخش بزرگی از توسعه پروتکل از همان جا می آید. پس شبکه بی صاحب نیست؛ صاحبش شرکت نیست.
مقایسه اش با ریپل دقیقا در همین نقطه جالب می شود، چون آنجا نهاد پشت شبکه یک شرکت است. آیا استلار همان ریپل است این تفاوت را با سند باز کرده است.
شایعه ایلان ماسک، چون هر بار برمی گردد
یکی از جستجوهای پرتکرار فارسی، ربط دادن استلار به ایلان ماسک است. هیچ ارتباطی وجود ندارد.
منشا این تصور احتمالا اسم و لوگوی شبکه است: کلمه استلار یعنی ستاره ای و لوگویش هم فضایی به نظر می رسد. همین کافی بوده تا کانال ها ربطش بدهند. اگر جایی دیدید نام یک چهره مشهور به یک ارز چسبانده شده و هیچ منبع رسمی ای پشتش نیست، پیش فرض را بگذارید که ساختگی است. این الگو تقریبا همیشه مقدمه یک تبلیغ است.
حالا سوال اصلی: اگر بنیاد نباشد چه می شود
این تنها بخشی از ماجراست که واقعا برای دارایی شما اهمیت دارد و تقریبا هیچ مطلب فارسی به آن نمی پردازد.
خود لومن مسئله ای ندارد. نودهای شبکه مستقل اند و دفتر کل بدون بنیاد هم به کار ادامه می دهد. توسعه کند می شود، اما دارایی جایی نمی رود.
اما اگر دلار یا هر دارایی دیگری روی استلار نگه داشته باشید، وضع فرق می کند. آن دارایی را یک صادرکننده مشخص منتشر کرده و ارزشش به تعهد همان صادرکننده وابسته است، نه به شبکه. صادرکننده ای که از کار بیفتد، دارایی روی زنجیره باقی می ماند و پشتوانه اش نه. این تنها ریسکی است که در این شبکه واقعا باید بشمارید.
برای کاربر ایرانی چه فرقی می کند
وقتی پشت یک شبکه کشوری نیست، تحریم مستقیم روی خود پروتکل معنا ندارد؛ نودها کسی را نمی شناسند. اما این تصویر کامل نیست.
سرویس هایی که با آن ها کار می کنید، کیف پول ها، صادرکننده ها و درگاه های تبدیل، شرکت های معمولی در کشورهای مشخص اند و همان ها محدودیت اعمال می کنند. تفاوت را همیشه اینجا بگذارید: شبکه باز است، سرویس ها لزوما نه. همین است که حواله با استلار را در ایران ناقص نگه داشته است.
جمع بندی
استلار مال هیچ کشوری نیست و این را نباید به معنای «پس هیچ کس مسئولش نیست» گرفت. یک بنیاد غیرانتفاعی توسعه اش را پیش می برد، شبکه اش مستقل کار می کند، و ریسک واقعی شما نه در ملیت پروژه بلکه در صادرکننده دارایی و در سرویسی است که با آن کار می کنید.
اگر می خواهید بدانید خود شبکه چطور کار می کند معرفی فنی استلار را ببینید و برای نرخ لحظه ای و ثبت سفارش هم ثبت سفارش لومن هست.
سوال های پرتکرار
ارز استلار برای کدام کشور است؟
هیچ کشور. استلار یک شبکه پرداخت باز است و نودهایش در نقاط مختلف دنیا اجرا می شوند. توسعه پروتکل را یک بنیاد غیرانتفاعی پیش می برد، نه یک دولت.
ارز استلار ایلان ماسک است؟
نه. هیچ ارتباطی بین ایلان ماسک و استلار وجود ندارد و هیچ منبع رسمی چنین چیزی نگفته است. این شایعه احتمالا از اسم و لوگوی فضایی شبکه ساخته شده است.
چه کسی XLM را منتشر می کند؟
لومن توکن بومی خود شبکه است و برخلاف بقیه دارایی های روی استلار، صادرکننده و خط اعتماد نمی خواهد. توسعه و مدیریت منابع بنیاد بر عهده Stellar Development Foundation است.
آیا استلار می تواند مسدود شود؟
خود شبکه نه، چون نودها مستقل اند. اما سرویس هایی که با آن ها به شبکه وصل می شوید شرکت های معمولی اند و می توانند دسترسی کاربران بعضی کشورها را محدود کنند.
