سوالی که بیشتر از هر سوال دیگری به پشتیبانی می رسد این است: «کدام ارز دیجیتال را بخرم که چند سال دیگر بفروشم؟»
هیچ فهرستی نمی تواند به این سوال جواب بدهد، چون جواب به چیزی بستگی دارد که در فهرست ها نیست: اینکه پول شما چند سال بی کار می ماند، و در آن چند سال با ریالتان چه اتفاقی می افتد. بگذارید از دو اشتباه رایج شروع کنیم که قبل از انتخاب هر ارزی باید حل شوند.
اشتباه اول: «این ارز ارزان است»
سکه ای که قیمت هر واحدش کسری از یک سنت است، ارزان نیست. فقط واحدهای بیشتری دارد.
عددی که اندازه یک دارایی را نشان می دهد ارزش بازار است، یعنی قیمت هر واحد ضرب در تعداد واحدهای در گردش. در جدول رتبه بندی کوین مارکت کپ هر دو ستون کنار هم است و همان جا می شود دید که قیمت واحد چقدر بی معنی است: دارایی هایی با قیمت واحد بسیار پایین، ارزش بازار بزرگ تری از دارایی های گران قیمت دارند.
پس این جمله که «فلان ارز ارزان است، اگر فقط به یک دلار برسد ثروتمند می شویم» یک محاسبه غلط است. برای اینکه سکه ای با صدها میلیارد واحد در گردش به یک دلار برسد، باید ارزش بازاری بزرگ تر از کل بازار امروز پیدا کند. این را کسی به شما نمی گوید چون فروش ایده «سکه ارزان» راحت تر است.
اشتباه دوم: بلندمدت را تعریف نکردن
بلندمدت برای یکی شش ماه است و برای دیگری پنج سال. تا وقتی این عدد مشخص نشود، هیچ انتخابی درست یا غلط نیست.
و یک نکته که مخصوص ماست: وقتی ارز پایه شما ریال است، نگه داشتن هر دارایی دلاری خودش یک موضع گیری است. یعنی شما پیش از انتخاب سکه، یک تصمیم بزرگ تر گرفته اید؛ اینکه پولتان دلاری باشد. بخش عمده سودی که سرمایه گذاران ایرانی در چند سال گذشته دیده اند از همین تصمیم آمده، نه از انتخاب هوشمندانه سکه.
نتیجه عملی اش این است: اگر هدفتان حفظ ارزش پول است، ماموریت با یک دارایی دلاری باثبات تمام می شود و لازم نیست ریسک سکه های نوسانی را بپذیرید. ریسک های واقعی همین مسیر را در تتر و اینکه چقدر امن است بدون تعارف نوشته ایم.
در افق چند ساله، سه چیز اهمیت دارد
وقتی دوره نگهداری طولانی می شود، معیارها عوض می شوند. آنچه در معامله روزانه مهم است اینجا بی اثر می شود و برعکس.
دوام. سوال درست این نیست که کدام سکه بیشتر رشد می کند؛ این است که کدام سکه احتمالا پنج سال دیگر هنوز هست. پروژه ای که چند دوره نزولی سخت را رد کرده و همچنان توسعه دهنده و کاربر دارد، شانس بیشتری دارد از پروژه ای که فقط در بازار صعودی معروف شده.
نقدشوندگی در بازار خودمان. دارایی ای که در پلتفرم های ایرانی خریدار و فروشنده دارد، هر وقت بخواهید قابل تبدیل به ریال است. سکه ای که فقط در صرافی های خارجی معامله می شود، در روز فروش می تواند مشکل ساز شود.
ریسک نگهداری. در پنج سال، خطر اصلی معمولا نوسان قیمت نیست؛ گم شدن دسترسی است. کیف پول فراموش شده، پلتفرمی که بسته شده، یا حسابی که مسدود شده. برای دوره های طولانی، نگهداری شخصی و پشتیبان گیری درست اهمیتش از انتخاب سکه کمتر نیست.
کوتاه مدت و بلندمدت را با یک روش نبندید
پرسودترین دارایی کوتاه مدت معمولا بدترین گزینه بلندمدت است و این تصادفی نیست. چیزی که در چند هفته صد درصد بالا می رود، همان چیزی است که می تواند در چند هفته هفتاد درصد پایین بیاید.
راه حل عملی، جدا کردن دو حساب است. یک بخش که قرار است سال ها بماند و به آن دست نمی زنید، و بخشی کوچک تر که با آن ریسک می کنید و از پیش پذیرفته اید که ممکن است از دست برود. کسانی که این دو را قاطی می کنند، معمولا در بدترین لحظه مجبور به فروش بخش بلندمدت می شوند. ساختار درست این تقسیم را در چیدن سبد سرمایه گذاری توضیح داده ایم.
درباره سوال حلال بودن
این سوال را زیاد می پرسند و ما جایگاه صدور نظر شرعی نداریم. چیزی که می توانیم بگوییم این است که ماهیت معامله را دقیق بدانید تا بتوانید سوالتان را درست بپرسید: خرید یک رمزارز، خرید یک دارایی دیجیتال قابل انتقال است؛ در معاملات نقدی چیزی قرض داده نمی شود و بهره ای در کار نیست، ولی محصولاتی مثل معاملات اهرمی و برخی روش های سوددهی ساختار متفاوتی دارند.
تفاوت این دو دسته را روشن کنید و بعد سوالتان را از مرجع تقلید خودتان بپرسید. جوابی که به «ارز دیجیتال» به طور کلی داده شود، معمولا به کار تصمیم شما نمی آید.
سوال های پرتکرار
کدام ارز دیجیتال ارزان برای سرمایه گذاری بلندمدت مناسب است؟
قیمت پایین هر واحد، معیار ارزان بودن نیست. به جای آن به ارزش بازار، حجم معاملات و سابقه پروژه نگاه کنید. سکه های با قیمت واحد بسیار پایین معمولا عرضه بسیار بزرگی دارند و همین عرضه، رشد چند برابری را سخت تر می کند نه آسان تر.
کدام ارزها برای بلندمدت مناسب ترند؟
معیارها بیشتر از اسم ها اهمیت دارند: دارایی هایی که چند چرخه بازار را پشت سر گذاشته اند، در بازار ایران نقدشوندگی دارند و شفافیت اطلاعاتی بیشتری دارند. هر فهرستی که امروز نوشته شود، سال بعد نصفش تغییر می کند؛ اما این سه معیار تغییر نمی کنند.
پرسودترین ارز برای کوتاه مدت کدام است؟
هیچ کس از قبل نمی داند و هر پاسخی به این سوال حدس است. اگر با پول کوتاه مدت وارد بازار می شوید، بیش از انتخاب سکه، اندازه پوزیشن و حد ضررتان تعیین کننده است.
با پول کم می شود شروع کرد؟
بله، و برای شروع اتفاقا بهتر است. مبلغ کوچک به شما اجازه می دهد کار با کیف پول، انتقال و نقد کردن را یاد بگیرید بدون اینکه اشتباه اول گران تمام شود. پیشنهاد عملی این است که اول مسیر ورود و خروج پول را کامل تجربه کنید و بعد مبلغ را بالا ببرید.
پس بالاخره چه کنیم
اول افق زمانی تان را بنویسید، بعد تصمیم بگیرید چه سهمی از پولتان دلاری باشد، و تازه در انتها سراغ انتخاب سکه بروید. اگر این ترتیب را رعایت کنید، انتخاب سکه از یک قمار به یک تصمیم قابل دفاع تبدیل می شود.
و بی تعارف: برای کسی که هدفش حفظ ارزش پول است، ساده ترین جواب همان دارایی دلاری کم دردسر است. گزینه ها و تفاوت هایشان در تفاوت ووچرهای دلاری با هم و برای شروع پله ای در سرمایه گذاری با مبلغ کم آمده است.
