سوال معمولا این طور پرسیده می شود: کدام سریع تر است؟ و همین جا مسیر را اشتباه می رود.
سرعت، تفاوت اصلی این دو شبکه نیست. تفاوت اصلی این است که هر کدام مسئله مقیاس پذیری را از یک جای کاملا متفاوت حل کرده اند، و آن انتخاب است که تعیین می کند کدام یک برای کار شما مناسب است.

دو فلسفه متفاوت برای یک مسئله
اتریوم تصمیم گرفت لایه اصلی اش را سنگین نکند. مستندات خود اتریوم دلیلش را بی پرده نوشته: شبکه اصلی به راحتی قابل مقیاس دادن نیست، چون باید امن و غیرمتمرکز بماند. سریع تر کردن لایه اول یعنی سخت افزار قوی تر برای نودها، و سخت افزار قوی تر یعنی نودهای کمتر.
پس اتریوم بار را به لایه دو منتقل کرد. رول آپ هایی که داده هایشان را روی شبکه اصلی ذخیره می کنند، امنیت همان شبکه اصلی را به ارث می برند؛ آن هایی که ذخیره نمی کنند، شبکه های مستقلی هستند و این تضمین را ندارند.
سولانا راه مقابل را رفت. به جای انتقال بار به لایه دیگر، خود لایه اول را برای توان بالا طراحی کرد و اثبات تاریخچه را کنار اثبات سهام گذاشت تا ترتیب زمانی تراکنش ها پیش از اجماع مشخص باشد.
هیچ کدام از این دو انتخاب اشتباه نیست. هر دو هزینه دارند و هزینه هایشان یکسان نیست.
هزینه انتخاب سولانا
وقتی همه بار روی یک لایه است، نودها باید سنگین تر باشند و شبکه در برابر فشار ناگهانی شکننده تر می شود. تاریخچه قطعی های سولانا ساخته ذهن رقبا نیست؛ اتفاق افتاده و سابقه قطعی شبکه سولانا را جداگانه بررسی کرده ایم.
در مقابل، کارمزد پایین سولانا یک ادعای تبلیغاتی نیست، عدد مشخصی است. مستندات فنی سولانا کارمزد پایه را به ازای هر امضا پنج هزار لامپورت تعریف می کند که نیمی از آن سوزانده می شود و نیم دیگر به ولیدیتور می رسد.
هزینه انتخاب اتریوم
پیچیدگی. کاربر اتریوم امروز با یک شبکه طرف نیست، با یک شبکه اصلی و چند لایه دو طرف است که هر کدام آدرس و پل و کارمزد خودشان را دارند. این برای کسی که تازه شروع کرده، منبع اصلی اشتباه است: دارایی روی شبکه ای فرستاده می شود که مقصد پشتیبانی اش نمی کند.
و کارمزد لایه اصلی، وقتی شبکه شلوغ است، برای مبلغ های کوچک منطقی نیست. این را طرفدارترین کاربر اتریوم هم انکار نمی کند.
عرضه، جایی که کمتر نگاه می کنند
هیچ کدام از این دو سقف عرضه ثابت ندارند. داده کوین مارکت کپ حداکثر عرضه سولانا را نامحدود ثبت کرده و کل عرضه اش را نزدیک ۶۳۲ میلیون واحد در برابر عرضه در گردش نزدیک ۵۸۳ میلیون واحد نشان می دهد. یعنی بخشی از عرضه هنوز وارد بازار نشده.
این نه خوب است نه بد؛ فقط باید دانسته شود. ساختار کامل اقتصادی این توکن را در توکنومیکس سولانا باز کرده ایم و مقایسه نقطه به نقطه مزیت ها و ضعف ها هم در سنجش نقطه به نقطه سولانا و اتریوم هست.

از ایران، کدام عدد واقعا تصمیم می گیرد
نه تعداد تراکنش در ثانیه. کارمزد به ازای هر انتقال.
سرمایه شما ریالی است و کارمزد شبکه دلاری. روی سفارش های کوچک، همین یک قلم می تواند سهم بزرگی از کل مبلغ باشد. اگر قرار است دارایی را چند بار جابجا کنید، شبکه ای با کارمزد پایین تر عملا تفاوت ایجاد می کند؛ اگر قرار است بخرید و دست نزنید، این تفاوت تقریبا صفر است.
مورد دوم: هر انتقال باید روی شبکه درست انجام شود. اتریوم به خاطر لایه های متعددش خطای شبکه بیشتری تولید می کند و این خطا در بیشتر موارد قابل برگشت نیست. قبل از هر انتقال، نام شبکه را در صفحه واریز مقصد بخوانید و اول مبلغ کوچکی بفرستید.
موضع ما
اگر می خواهید در دیفای و برنامه های غیرمتمرکز فعال باشید و تعداد تراکنش هایتان زیاد است، سولانا از نظر هزینه واضحا راحت تر است و باید ریسک قطعی شبکه را هم بپذیرید.
اگر دارایی را برای مدت طولانی نگه می دارید و کمتر جابجا می کنید، اتریوم انتخاب محافظه کارانه تری است، چون بزرگ ترین اکوسیستم و طولانی ترین سابقه را دارد و کارمزدش برای شما تقریبا بی اهمیت است.
و یک احتمال سومی هم هست که کسی دوست ندارد بگوید: ممکن است هیچ کدام برای شما مناسب نباشد. اگر هدفتان حفظ ارزش سرمایه در برابر نوسان است، نه سولانا و نه اتریوم ابزار این کار نیستند. خرید و فروش هر دو از صفحه معامله اتریوم و صفحه معامله سولانا انجام می شود.
سوال های پرتکرار
مهم ترین مزیت رقابتی سولانا نسبت به اتریوم چیست؟
هزینه هر تراکنش روی لایه اصلی. سولانا کارمزد پایه را به ازای هر امضا و در حد لامپورت تعریف کرده، در حالی که کارمزد لایه اصلی اتریوم تابع ازدحام شبکه است. برای کاربری که زیاد تراکنش می زند، این تفاوت واقعی است.
آیا سولانا جای اتریوم را می گیرد؟
این دو در یک مسابقه نیستند. اتریوم مقیاس پذیری را به لایه دو سپرده و خودش لایه تسویه است؛ سولانا همه چیز را روی یک لایه نگه داشته. هر معماری کاربران خودش را دارد و نتیجه لزوما یک برنده ندارد.
اتریوم بخرم یا سولانا؟
به این بستگی دارد که با آن چه می کنید، نه به اینکه کدام بهتر است. برای نگهداری بلندمدت و کم تحرک، اتریوم؛ برای فعالیت زیاد روی شبکه، سولانا. و اگر جوابتان «نمی دانم با آن چه کار دارم» است، هیچ کدام را نخرید.
آیا کارمزد اتریوم همیشه بالاست؟
نه. کارمزد لایه اصلی تابع ازدحام است و در ساعت های خلوت پایین می آید. ضمن اینکه بیشتر فعالیت روزمره امروز روی لایه دو انجام می شود که هزینه اش با لایه اصلی قابل مقایسه نیست.