گیمینگ سولانا؛ زنجیره مشکل نبود
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
بین سال های اوج، تقریبا هر بازی بلاکچینی تازه ای که اعلام می شد، روی سولانا بود. سوال درست این نیست که چرا؛ این است که آن انتخاب چه چیزی را حل کرد و چه چیزی را نکرد.
و جواب کوتاهش این است: مشکل فنی را حل کرد. مشکل اصلی را نه، چون مشکل اصلی هیچ وقت زنجیره نبود.
یک بازی، برخلاف یک صرافی، تراکنش های ریز و پرتعداد تولید می کند. برداشتن یک آیتم، کشتن یک هیولا، ارتقای یک شخصیت. اگر هر کدام از اینها کارمزد محسوسی داشته باشد، بازی از دست رفته است.
روی سولانا کارمزد پایه هر امضا پنج هزار لامپورت است، یعنی کسری ناچیز از یک سول، و طبق مستندات کارمزد شبکه نیمی از آن سوزانده می شود و نیمی به اعتبارسنج می رسد. یک کارمزد اختیاری اولویت هم وجود دارد که فقط وقتی شبکه شلوغ است معنی پیدا می کند.
این عدد است که تصمیم توسعه دهنده ها را ساخت، نه شعارهای مربوط به سرعت. و راستش را بخواهید، همان شعارهای سرعت هم باید با احتیاط خوانده شوند.
این نکته را کمتر جایی به فارسی می بینید و مهم است: شمارش تراکنش های سولانا شامل تراکنش های رای گیری اعتبارسنج ها هم می شود. اینها بخشی از سازوکار اجماع خود شبکه اند، نه کاری که کاربرها انجام می دهند.
یعنی وقتی عددی به عنوان تراکنش بر ثانیه این شبکه با شبکه دیگری مقایسه می شود، دو چیز متفاوت با هم مقایسه شده اند. برای یک بازی، آنچه اهمیت دارد ظرفیت واقعی برای تراکنش کاربران است و هزینه هر عمل، نه عددی که در تبلیغات تکرار می شود.
بازی موبایل بزرگ ترین بازار بازی دنیاست، و برای وصل کردن یک بازی موبایل به کیف پول، سولانا ابزار اختصاصی دارد.
مشکل اینجاست که آن ابزار فقط روی اندروید کار می کند. مستندات رسمی سولانا موبایل صریح می گوید که این استاندارد با آی او اس ناسازگار است و روی هیچ نسخه ای از آن پشتیبانی نمی شود.
برای یک بازی این یعنی نصف بازار موبایل، و معمولا نیمه پرخرج ترش، تجربه یکسانی ندارد. این محدودیت واقعی است و در هیچ معرفی تبلیغاتی ای گفته نمی شود.
وعده اصلی این حوزه این بود: شمشیری که در بازی می خرید مال شماست و می توانید بفروشیدش. این وعده تا حدی درست است و تا حدی نه.
درست است که توکن آن آیتم روی زنجیره در کیف پول شماست و سازنده بازی نمی تواند از کیف پولتان برش دارد. اما آنچه واقعا ارزش دارد، معنای آن آیتم داخل بازی است و آن معنا کاملا در اختیار سرور بازی است. اگر استودیو سرور را خاموش کند، شما مالک یک ردیف داده بی مصرف می مانید.
پس مالکیت روی زنجیره، مالکیت را از استودیو نمی گیرد؛ فقط دفتر ثبتش را جابه جا می کند. این تفاوت را قبل از خرید هر آیتم گرانی بدانید.
حالا موضع مان، و با بیشتر متن های این حوزه فرق دارد.
موج اول بازی های بلاکچینی به این دلیل تمام نشد که زنجیره کند یا گران بود. به این دلیل تمام شد که آن بازی ها بازی نبودند؛ سیستم های درآمدی بودند با یک لایه گرافیک. وقتی توکن پاداش ریخت، دلیلی برای ماندن باقی نماند.
سولانا هزینه هر عمل را حل کرد و همین باعث شد این حقیقت زودتر معلوم شود. اینکه از آن موج چه چیزی جان سالم به در برد بحث جداگانه ای است و بررسی بازی های بلاکچینی سولانا و مدل هایی که ماندند دقیقا به همان می پردازد. تصویر بزرگ تر و فرا سولانایی اش هم در مروری بر پروژه های گیمینگ بلاکچینی هست.
سه نکته عملی که در پیام های کاربران مدام تکرار می شود.
اول، برای هر کاری روی این شبکه به مقدار کمی سول نیاز دارید؛ نه برای سرمایه گذاری، برای کارمزد و باز کردن حساب توکن ها. کیف پول بدون سول عملا کار نمی کند و این اولین جایی است که تازه واردها گیر می کنند. نرخ سول به تومان و شرایط سفارش را می شود مستقیم دید و لازم نیست از دلار حساب کنید.
دوم، توکن پاداش بازی ها با سولانا فرق دارد. اولی معمولا عرضه ای دارد که مدام زیاد می شود و بازارش کم عمق است؛ همان الگویی که در توکن های کم عمق این شبکه شرح داده ایم. سود چند ساعت بازی، در روز فروش ممکن است خریدار نداشته باشد.
سوم، اختلال اینترنت. بازی ای که هر حرکتش تراکنش می فرستد، در روزهای اختلال قابل بازی نیست و اگر مدل درآمدی اش زمان بندی دارد، آن روزها را از دست می دهید.
چرا بیشتر بازی های بلاکچینی سراغ سولانا رفتند؟
به خاطر هزینه هر عمل. بازی تراکنش های ریز و پرتعداد تولید می کند و روی شبکه ای که هر تراکنش کارمزد محسوسی دارد، این مدل اصلا کار نمی کند. سرعت هم مهم بود، ولی عامل تعیین کننده کارمزد بود نه سرعت.
برای بازی کردن حتما باید سولانا بخرم؟
مقدار کمی بله، برای کارمزد. تقریبا همه بازی های این شبکه به کیف پولی نیاز دارند که موجودی سول داشته باشد. مبلغش کوچک است ولی صفر نیست، و بدون آن حتی دریافت یک آیتم رایگان هم انجام نمی شود.
روی آیفون هم می شود بازی های سولانا را انجام داد؟
محدودتر. استاندارد اتصال کیف پول موبایل این شبکه فقط روی اندروید پشتیبانی می شود و مستندات رسمی هم همین را می گویند. بعضی بازی ها از راه مرورگر یا کیف پول درون برنامه ای این را دور می زنند، اما تجربه یکسان نیست.
آیتم هایی که در بازی می خرم واقعا مال من هستند؟
توکنش بله، کاربردش نه لزوما. سازنده بازی نمی تواند توکن را از کیف پول شما بردارد، اما می تواند تصمیم بگیرد آن آیتم دیگر در بازی چه معنایی داشته باشد یا اصلا سرور را ببندد. ارزش واقعی به دوام آن بازی وابسته است، نه به زنجیره.
سولانا برای بازی زیرساخت خوبی است و این را بی طرفانه می شود گفت: کارمزد پایین، تراکنش سریع، ابزار موبایل، هر چند نصفه.
ولی زیرساخت خوب بازی خوب نمی سازد. قبل از خرید هر توکن یا آیتمی، یک سوال ساده بپرسید: اگر توکن پاداش این بازی صفر شود، باز هم بازی اش می کنید؟ اگر جواب نه است، شما گیمر نیستید؛ در یک محصول مالی پرریسک هستید. آنچه از اکوسیستم سولانا بعد از کنار گذاشتن سفته بازی می ماند همین سوال را در مقیاس بزرگ تر می پرسد.