مقیاس پذیری سولانا؛ اثبات تاریخ دارد کنار می رود

به روزرسانی:
۶ دقیقه مطالعه


۳۱۴بازدید



۱اشتراک



دارای مجوزهای رسمی
انتشار:

برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.

جواب استانداردی که به این سوال داده می شود، یک کلمه است: اثبات تاریخ.

و این جواب دارد از رده خارج می شود. تیم اصلی توسعه سولانا در اردیبهشت ۱۴۰۴ اعلام کرد که در پروتکل تازه اش، اثبات تاریخ و اجماع قدیمی کنار گذاشته می شوند. یعنی جمله ای که پنج سال است در هر متن فارسی درباره این شبکه تکرار شده، دارد به تاریخ می پیوندد.

پس بیایید از اول شروع کنیم و ببینیم مقیاس پذیری سولانا واقعا از کجا می آید. چون اثبات تاریخ هیچ وقت آن قطعه ای نبود که سرعت را می ساخت.

اول، مسئله دقیقا چیست

گلوگاه بلاکچین های قدیمی تر یک چیز است: هر نود باید هر تراکنش را به ترتیب اجرا کند و همه باید سر آن ترتیب توافق کنند. توافق سر ترتیب، گفتگو لازم دارد و گفتگو زمان می برد.

مسئله در سرعت سخت افزار نبود. در تعداد رفت و برگشت پیام ها بین نودها بود. هر راه حلی که تعداد این رفت و برگشت ها را کم کند، مقیاس را بالا می برد. صورت کلی این مسئله را در چرا بزرگ تر کردن بلوک مشکل را حل نمی کند باز کرده ایم.

سولانا مسئله را به چند تکه شکست

کاری که این شبکه کرد، پیدا کردن یک راه حل جادویی نبود. مسئله را به چند مسئله کوچک تر تقسیم کرد و برای هر کدام قطعه جدایی نوشت. این تفکیک، خود جواب است.

ترتیب زمانی. اثبات تاریخ یک زنجیره هش پشت سر هم می سازد که مثل ساعت عمل می کند. نودها به جای اینکه سر ترتیب رویدادها با هم بحث کنند، ترتیب را از همان زنجیره می خوانند. این ساعت است، نه اجماع؛ و این همان تمایزی است که در متن های فارسی گم می شود.

پخش داده. بلوک به قطعات کوچک شکسته می شود و هر نود قطعه اش را به چند نود دیگر می دهد، به جای اینکه یک نفر همه چیز را برای همه بفرستد. این قطعه اسمش توربین است و اتفاقا تنها بخشی است که در پروتکل جدید هم می ماند.

اجرای موازی. این مهم ترین بند است و کمتر از همه گفته می شود. مستندات رسمی سولانا محیط اجرای این شبکه را در واژه نامه خودش صریحا محیط اجرای موازی معرفی می کند. دلیلش هم ساختار داده است: در سولانا هر تراکنش از اول اعلام می کند به کدام حساب ها دست می زند. پس شبکه می تواند تراکنش هایی را که به حساب های مشترکی دست نمی زنند، همزمان اجرا کند.

این قطعه آخر، جواب واقعی سوال است. سولانا سریع است چون کارها را موازی انجام می دهد، نه چون ساعت دارد.

بهایی که پرداخت شد

هیچ کدام از این ها رایگان نبود و این بخشی است که تبلیغ ها حذفش می کنند.

اجرای موازی به اعلام قبلی حساب ها نیاز دارد، و این نوشتن برنامه روی سولانا را از اتریوم سخت تر می کند. زنجیره هش پیوسته به سخت افزار گران و پهنای باند بالا نیاز دارد، پس تعداد کسانی که می توانند نود اجرا کنند کمتر است. و شبکه ای که همه چیزش با سرعت بالا تنظیم شده، وقتی تحت فشار می افتد، شکننده تر است.

سابقه قطعی های این شبکه واقعی است و پاکش نمی کنیم. تفکیک کاملش در چرا سولانا از کار می افتد هست.

و حالا بخشی که این صفحه را قدیمی کرده بود

در اردیبهشت ۱۴۰۴ تیم آنزا، توسعه دهنده اصلی کلاینت سولانا، پروتکل اجماع تازه ای به اسم آلپن گلو منتشر کرد. متن اعلام آنزا با صراحتی که کمتر در این صنعت دیده می شود می گوید: با آلپن گلو از چند بخش قدیمی پروتکل خداحافظی می کنیم، به ویژه از تاور بی اف تی و اثبات تاریخ.

همان متن اضافه می کند که توربین می ماند، چون نقشش در پخش داده هنوز درست است.

پس ساختار مقیاس پذیری این شبکه در حال تغییر است و جهت تغییر هم روشن است: از «ساعت رمزنگاری» به سمت ارتباط مستقیم تر بین اعتبارسنج ها. هدف اعلام شده هم دیگر تعداد تراکنش در ثانیه نیست، زمان قطعی شدن تراکنش است. جزئیات و زمان بندی اجرا را در آلپن گلو کی و چطور اجرا می شود دنبال کرده ایم.

پس آن عدد تراکنش در ثانیه چه شد

بخش بزرگی از تراکنش هایی که در آمار این شبکه شمرده می شوند، رای اعتبارسنج ها هستند نه فعالیت کاربر. رای، تراکنش است اما کار مفید کاربر نیست. تفکیک این دو عدد را در سرعت تراکنش سولانا و آن عددی که نصفش رای است انجام داده ایم.

معیار بهتر برای شما ساده تر است: تراکنش شما چند ثانیه بعد قطعی می شود، و آیا در ساعت شلوغی هم همان قدر طول می کشد.

سولانانرخ لحظه ای سولانا ۰.۹۹٪تومانی
۲۳,۲۹۰,۷۹۶ تومان
$99.7 ▼ ۱.۸۷٪دلاری نرخ جهانی
تغییر ۲۴ ساعته، تومانی و دلاری - بروزرسانی ۰۲:۰۸ مشاهده

این برای کاربر ایرانی یعنی چه

سه چیز عملی.

اول، کارمزد پایین این شبکه واقعی است و برای انتقال مبالغ کوچک واقعا به کار می آید. ولی کارمزد شبکه کوچک ترین جز هزینه شماست؛ اسپرد خرید و فروش و کارمزد خدمات از آن بزرگ ترند و روی مبالغ کوچک تعیین کننده اند.

دوم، اجرای نود این شبکه از ایران عملی نیست. نیاز سخت افزاری و پهنای باندش بالاست و مسیر پرداختش هم در دسترس نیست.

سوم، وقتی شبکه تحت فشار است، تراکنش شما ممکن است اصلا وارد بلوک نشود. این با «شکست خوردن» فرق دارد و در عمل یعنی دوباره بفرستید. در روزهای اختلال اینترنت، این دو عامل با هم جمع می شوند.

نرخ لحظه ای و ثبت سفارش تومانی در صفحه سولانا با تسویه ریالی است. و اگر هدفتان پرداخت به یک سرویس خارجی است نه سرمایه گذاری، اصلا لازم نیست وارد دارایی پرنوسان شوید؛ یو ووچر با رقم دلاری از پیش تعیین شده همان کار را بدون ریسک قیمت انجام می دهد.

حرف آخر

سولانا مشکل مقیاس پذیری را با یک ایده حل نکرد. مسئله را تکه تکه کرد و برای هر تکه راه حلی نوشت، و بهایش را در پیچیدگی و شکنندگی داد.

و حالا دارد تکه هایی از همان راه حل را عوض می کند. این نشانه ضعف نیست؛ نشانه این است که هر متنی درباره این موضوع تاریخ مصرف دارد، از جمله همین یکی.

سوال های پرتکرار

سولانا چطور مقیاس پذیری را حل می کند؟

با تقسیم مسئله: ساعت رمزنگاری برای ترتیب رویدادها، پخش تکه تکه بلوک برای انتقال داده، و مهم تر از همه اجرای موازی تراکنش هایی که به حساب های مشترک دست نمی زنند. قطعه آخر بیشترین سهم را دارد.

آیا اثبات تاریخ همان اجماع سولاناست؟

نه. اثبات تاریخ ترتیب زمانی را می سازد، اجماع کار جداگانه ای بود. و طبق اعلام تیم توسعه، در پروتکل جدید هر دو کنار گذاشته می شوند.

مقیاس پذیری سولانا چه هزینه ای داشته است؟

سخت افزار سنگین تر برای اعتبارسنج ها، در نتیجه نودهای کمتر، برنامه نویسی سخت تر و شبکه ای که زیر فشار شکننده تر است. سابقه قطعی های این شبکه از همین جا می آید.

سولانا واقعا چند تراکنش در ثانیه پردازش می کند؟

عددی که در آمارها می بینید بخش بزرگی اش رای اعتبارسنج هاست، نه فعالیت کاربر. معیار مفیدتر برای شما زمان قطعی شدن تراکنش است، نه عدد کل.