دعوای حقوقی ریپل و SEC؛ بالاخره چه شد؟

هنوز هر هفته این سوال از پشتیبانی پرسیده می شود: بالاخره ریپل آن دعوا را برد یا باخت؟

جواب کوتاه این است که هر دو، و مهم تر از آن، پرونده دیگر تمام شده است. مرداد ۱۴۰۴ دادگاه تجدیدنظر رسما استیناف هر دو طرف را با توافق خودشان بست. یعنی حکمی که سال ۲۰۲۴ صادر شده بود، حکم نهایی است.

چون تقریبا هر چه فارسی درباره این پرونده نوشته شده ترجمه خبرهای مقطعی است و اغلب هم قدیمی، این متن را از روی خود پرونده نوشته ایم: پرونده شماره 1:20-cv-10832 در دادگاه ناحیه جنوبی نیویورک، به ریاست قاضی آنالیزا تورس.

خط زمانی، از روی خود پرونده

• دی ۱۳۹۹: شکایت نهاد ناظر بورس آمریکا علیه شرکت ریپل و دو مدیر ارشد آن ثبت می شود.
• تیر ۱۴۰۲: حکم مرحله رسیدگی اختصاری صادر می شود و فروش نهادی را از فروش روی صرافی جدا می کند.
• مرداد ۱۴۰۳: حکم نهایی؛ منع دائمی به علاوه جریمه مدنی، با مهلت ۳۰ روزه برای پرداخت.
• اردیبهشت و تیر ۱۴۰۴: دو درخواست مشترک برای لغو منع و کاهش جریمه، هر دو رد می شود.
• مرداد ۱۴۰۴: استیناف هر دو طرف پس گرفته می شود و پرونده بسته می شود.

دعوا اصلا سر چه بود

پایان سال ۲۰۲۰، نهاد ناظر بورس آمریکا از شرکت ریپل شکایت کرد. ادعا این بود که فروش XRP توسط این شرکت، عرضه اوراق بهادار ثبت نشده بوده است.

دقت کنید ادعا چه چیزی بود و چه چیزی نبود. موضوع، نحوه فروش یک دارایی توسط یک شرکت بود؛ نه اینکه بلاکچین XRPL قانونی است یا نه، و نه اینکه هر کسی که XRP دارد کار خلافی کرده. این تفکیک را در ادامه خیلی لازم داریم.

حکمی که پرونده را دو نیم کرد

تیر ۱۴۰۲ قاضی تورس دستوری صادر کرد که هنوز مهم ترین سند این پرونده است. خلاصه اش در خود متن حکم آمده: درخواست نهاد ناظر نسبت به «فروش های نهادی» پذیرفته شد و در بقیه موارد رد شد؛ و در مقابل، درخواست خواندگان نسبت به «فروش های برنامه ای» روی صرافی ها، سایر توزیع ها و فروش های شخصی دو مدیر شرکت پذیرفته شد.

به زبان ساده: وقتی شرکت مستقیم و با قرارداد به سرمایه گذاران نهادی می فروخت، آن معامله عرضه اوراق بهادار ثبت نشده تشخیص داده شد. اما وقتی همان دارایی روی صرافی به خریدار ناشناس فروخته می شد، دادگاه آن را عرضه اوراق بهادار ندانست.

همین جمله دوم بود که آن روز بازار را بالا برد، و همین جمله است که در ترجمه های فارسی معمولا به «XRP اوراق بهادار نیست» تبدیل می شود. که حرف دقیقی نیست.

حکم نهایی و رقم جریمه

مرداد ۱۴۰۳ دادگاه درباره مجازات تصمیم گرفت. متن دستور صریح است: درخواست نهاد ناظر تا حدی پذیرفته و تا حدی رد شد، شرکت از تکرار تخلف بند ۵ قانون اوراق بهادار به طور دائم منع شد، و جریمه مدنی ۱۲۵ میلیون و ۳۵ هزار و ۱۵۰ دلار تعیین شد.

نهاد ناظر رقمی به مراتب بزرگ تر خواسته بود. پس این هم بردی برای هیچ کدام نبود.

دو باری که قاضی توافق خود طرفین را رد کرد

این بخش تقریبا هیچ جای فارسی نوشته نشده و جالب ترین قسمت پرونده است.

اردیبهشت ۱۴۰۴ نهاد ناظر و شرکت ریپل با هم و به صورت مشترک از دادگاه دو چیز خواستند: منع دائمی صادرشده لغو شود، و جریمه از همان رقم ۱۲۵ میلیون دلاری به ۵۰ میلیون دلار کاهش پیدا کند. قاضی تورس یک هفته بعد درخواست را رد کرد.

تیر همان سال دوباره امتحان کردند. متن دستور دوم لحن تندتری دارد: قاضی نوشت طرفین از او می خواهند «منع دائمی که به ریپل دستور می دهد از قانون تبعیت کند» را لغو کند و جریمه را بیش از نصف کم کند. این درخواست هم رد شد.

یعنی حتی وقتی شاکی و متهم هر دو راضی بودند، دادگاه حاضر نشد حکمی را که داده بود پس بگیرد. هر تحلیلی که می گوید «توافق شد و همه چیز لغو شد» با خود پرونده جور در نمی آید.

پایان ماجرا

مرداد ۱۴۰۴ حکم دادگاه تجدیدنظر به پرونده اضافه شد: طرفین با ثبت یک توافق، استیناف نهاد ناظر و استیناف متقابل شرکت ریپل را پس گرفتند و دادگاه آن را تایید کرد.

نتیجه عملی: حکم سال ۲۰۲۴ سر جای خودش ماند. نه لغو شد، نه تخفیف خورد، نه در مرحله بالاتر بازبینی شد. پرونده بسته است.

این پرونده چه چیزی را تعیین نکرد

اینجا باید موضع گرفت، چون بدفهمی رایج است.

دادگاه نگفت XRP اوراق بهادار نیست. چیزی که گفت این بود که یک روش فروش مشخص، عرضه اوراق بهادار ثبت نشده بوده و یک روش دیگر نبوده. تصمیم درباره شکل معامله بود، نه درباره ماهیت خود دارایی.

ضمنا این حکم یک دادگاه بدوی است و چون در مرحله تجدیدنظر بررسی نشد، وزن آن به عنوان رویه برای پرونده های بعدی محدودتر از چیزی است که تیترها نشان می دهند.

و نکته آخر: این پرونده به رفتار یک شرکت مربوط بود. ادامه حیات شبکه XRPL هیچ وقت موضوع دعوا نبود. اگر این تفکیک برایتان تازه است، فرق شرکت ریپل با شبکه و ارز XRP همین را باز کرده است.

برای خریدار ایرانی چه معنایی دارد

مستقیم، تقریبا هیچ. قانون اوراق بهادار آمریکا بر خرید شما اعمال نمی شود و این پرونده تکلیفی برای کاربر ایرانی ایجاد نکرده است.

غیرمستقیم اما اثر داشت و دارد. سال هایی که پرونده باز بود، بخشی از صرافی های بین المللی این دارایی را از فهرست خود برداشتند و نقدشوندگی آن ضربه خورد. بسته شدن پرونده، آن ابهام را از سر راه برداشت. اینکه چنین خبرهایی چطور روی نمودار می نشیند، بحث جداگانه ای است که در رفتار نمودار XRP در برابر خبر آمده.

یک تذکر لازم: ما وکیل نیستیم و این متن نظر حقوقی نیست. خلاصه ای است از اسناد عمومی یک پرونده، برای اینکه خریدار بداند چه چیزی واقعا تصمیم گیری شده. اصل دو سند کلیدی در دسترس عموم است: حکم تیر ۱۴۰۲ درباره فروش نهادی و فروش روی صرافی و دستور رد درخواست کاهش جریمه.

خرید و فروش XRP با تسویه تومانی هم از صفحه ریپل در دیجی دلار انجام می شود و اگر هدفتان پرداخت به سرویس خارجی است، مسیر ووچر معمولا کوتاه تر است.

سوال های پرتکرار