ریپل و بانک ها؛ کدام بانک واقعا XRP می خرد؟
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
«فلان بانک با ریپل قرارداد بست» یکی از پرتکرارترین تیترهای ده سال گذشته این حوزه است. سوالی که کمتر کسی می پرسد این است: آن بانک بالاخره XRP خرید یا نه؟
جواب، در بیشتر موارد، خیر است. و این نه یک نکته فنی ریز، بلکه تفاوت بین یک تصمیم درست و یک خرید هیجانی است.
محصول اصلی این شرکت نرم افزار و شبکه پرداخت است، نه ارز. یعنی چیزی که موسسه مالی می خرد، راهی برای فرستادن پول به آن طرف مرز با هزینه و تاخیر کمتر است.
در روش سنتی، یک حواله از چند بانک کارگزار عبور می کند و هر کدام زمان و کارمزد اضافه می کنند. پیشنهاد این شرکت، جایگزینی آن زنجیره با تسویه روی یک دفتر کل مشترک است.
حالا نکته کلیدی: در این مسیر، دارایی واسط می تواند XRP باشد یا نباشد. صفحه رسمی محصول پرداخت بین المللی همان شرکت، در توضیح فرآیند می نویسد ارز فیات فرستنده به «یک دارایی دیجیتال مانند XRP یا یک استیبل کوین مثل RLUSD» تبدیل می شود. RLUSD استیبل کوین دلاری خود همان شرکت است که یک به یک با ذخایر دلاری پشتیبانی می شود.
پس بانکی که از این سرویس استفاده می کند، لزوما هیچ XRP نخریده است.
صفحه مشتریان همین شرکت جواب صادقانه ای می دهد، اگر آدم اسم ها را بخواند: تراگلو، نیوم، مادولر، سنت بی. اینها شرکت های پرداخت و حواله اند، نه بانک های مرکزی و نه بانک های خرده فروشی بزرگ.
این بد نیست. کسب و کار حواله دقیقا همان جایی است که تسویه سریع ارزش ایجاد می کند. اما با تصویری که تیترهای فارسی می سازند فرق دارد؛ تصویری که در آن نظام بانکی جهان در حال مهاجرت به یک ارز دیجیتال است.
یک قاعده ساده هست. اگر در توضیح آن همکاری، جایی نوشته شده که نقدینگی به صورت درجا و بدون نگه داشتن موجودی در کشور مقصد تامین می شود، آنجا احتمالا دارایی واسط مصرف می شود. چون فلسفه استفاده از دارایی واسط همین است: به جای اینکه از قبل در بانک مقصد پول بلوکه کنید، در لحظه تبدیل می کنید.
اما اگر متن فقط از «اتصال به شبکه» و «پیام رسانی» و «ردیابی تراکنش» حرف می زند، آن یک قرارداد نرم افزاری است. اثر آن روی تقاضای XRP نزدیک به صفر است.
و حتی وقتی دارایی واسط مصرف می شود، آن دارایی چند ثانیه در مسیر است و بعد فروخته می شود. این با «بانک XRP خرید و نگه داشت» یکی نیست. تفاوت شرکت، شبکه و ارز را در تفکیک ریپل، XRPL و XRP کامل باز کرده ایم.
این سوال منصفانه ای است و جوابش در متن خود شرکت هم آمده: سوئیفت یک سامانه پیام رسانی است، نه شبکه تسویه. یعنی سوئیفت می گوید پول باید جابه جا شود، ولی خود پول از مسیر بانک های کارگزار حرکت می کند.
پس رقابت واقعی سر پیام رسانی نیست، سر همان زنجیره کارگزاری است. و آن زنجیره با یک قرارداد نرم افزاری کنار نمی رود؛ به مقررات، مجوز، ذخیره قانونی و اعتماد نهادی گره خورده است.
واقعیت میدانی هم همین را نشان می دهد. بعد از یک دهه، آنچه جابه جا شده حجم قابل توجهی از حواله های شرکتی است، نه ستون فقرات نظام بانکی. هر تحلیلی که برای XRP رشد بر پایه «جایگزینی سوئیفت» فرض می کند، دارد یک اتفاق ده ساله را در بازه چند ماهه قیمت گذاری می کند.
منصفانه اش این است که بگوییم طرف مقابل هم حرفی دارد.
هر تراکنش روی آن شبکه، کارمزد کوچکی به XRP پرداخت می کند و آن کارمزد از گردش خارج می شود. یعنی حتی وقتی دارایی جابه جا شده استیبل کوین است، فعالیت شبکه به شکل بسیار جزئی روی عرضه اثر می گذارد. علاوه بر آن، هر موسسه ای که بخواهد روی آن دفتر کل حساب داشته باشد، ناچار است مقدار کمی XRP نگه دارد.
اینها واقعی اند. فقط بزرگ نیستند. کسی که بر اساس این دو مورد انتظار جهش قیمتی دارد، مقیاس را اشتباه فهمیده است.
این بخش را باید بی تعارف نوشت، چون هیچ ترجمه ای آن را ندارد.
هیچ کدام از این مسیرها برای بانک های ایران باز نیست. موسسه ای که در شبکه کارگزاری بین المللی حضور ندارد، مشتری چنین سرویسی هم نمی شود. پس خبر «تحول در نظام پرداخت جهانی» برای کاربر ایرانی خبر یک بازار دیگر است، نه بازار او.
چیزی که برای کاربر ایرانی باقی می ماند، خود دارایی است: خرید و فروش آن با تسویه تومانی. و اگر هدف واقعی پرداخت به یک سرویس خارجی است، نگه داشتن XRP به آن هدف نمی رسد؛ تبدیل ارزش به یک ووچر می رسد. نرخ و شرایط را در صفحه ووچرهای دیجی دلار ببینید و برای خود XRP هم بخش خرید و فروش ریپل هست. مقایسه این دارایی با بیت کوین در سه کاری که ریپل، بیت کوین و اتریوم می کنند آمده.
منابع: صفحه محصول پرداخت بین المللی ریپل و صفحه مشتریان همان شرکت.
کدام بانک ها از ریپل استفاده می کنند؟
مشتریانی که خود شرکت معرفی می کند بیشتر شرکت های پرداخت و حواله اند مثل تراگلو، نیوم، مادولر و سنت بی. استفاده از سرویس هم به معنای خرید XRP توسط آن مجموعه نیست.
آیا استفاده بانک ها قیمت XRP را بالا می برد؟
به تنهایی نه. در مسیر پرداخت، دارایی واسط چند ثانیه نگه داشته می شود و ممکن است اصلا استیبل کوین باشد. تقاضای پایدار برای نگهداری، از این مسیر ساخته نمی شود.
شرکت ریپل مال کدام کشور است؟
یک شرکت خصوصی آمریکایی است. شبکه XRPL اما مستقل از آن و روی گره هایی در کشورهای مختلف اجرا می شود.
آیا بانک های ایران می توانند از ریپل استفاده کنند؟
خیر. این سرویس ها به شبکه بانکی بین المللی متصل اند و بانک های ایران در آن حضور ندارند. کاربر ایرانی فقط به خود دارایی و بازار آن دسترسی دارد.
