تتر را می فروشید، عدد نهایی را می بینید و با خودتان فکر می کنید کمتر از آن چیزی است که حساب کرده بودید.
معمولا هم کسی به شما دروغ نگفته. فقط چهار چیز مختلف از پول شما کم شده و سه تایشان جایی نوشته نشده اند که موقع سفارش ببینید.
این نوشته همان چهار تکه است، به ترتیب اهمیت و نه به ترتیبی که در فاکتور می آیند.

تکه اول و بزرگ ترین: اسپرد
هر پلتفرمی دو نرخ دارد: نرخی که با آن از شما می خرد و نرخی که با آن به شما می فروشد. فاصله این دو اسپرد است و در بیشتر موارد از مجموع همه کارمزدهای اعلام شده بزرگ تر است.
اسپرد کارمزد نیست، پس در فهرست کارمزدها هم نوشته نمی شود. جایی هم که فروشنده می گوید «کارمزد ما صفر است»، تقریبا همیشه یعنی همه چیز داخل همین فاصله جا داده شده.
اندازه گیری اش ساده است و سی ثانیه وقت می برد. در یک لحظه، نرخ خرید و نرخ فروش یک پلتفرم را کنار هم بگذارید. اختلافشان همان چیزی است که بابت رفت و برگشت می پردازید و همان عددی است که باید بین دو پلتفرم مقایسه کنید، نه درصد کارمزد را. اینکه چرا این فاصله جاهای مختلف فرق می کند، در اختلاف نرخ خرید و فروش تتر بین پلتفرم ها باز شده است.
تکه دوم: کارمزد معامله
این همان است که همه نگاهش می کنند، و در عمل کم اثرترین تکه است.
معمولا درصدی از مبلغ معامله است و در مبالغ متوسط رقم کوچکی می شود. اهمیتش وقتی بالا می رود که زیاد معامله کنید؛ کسی که روزی چند بار وارد و خارج می شود، این تکه برایش تعیین کننده است. برای کسی که ماهی یک بار می فروشد، تقریبا بی اهمیت است.
پس اگر معامله گر روزانه نیستید، وقت گذاشتن برای پیدا کردن کمترین درصد کارمزد، بهینه سازی چیز اشتباهی است.

تکه سوم: کارمزد شبکه، که اصلا مال پلتفرم نیست
این جایی است که بیشترین سوءتفاهم پیش می آید، پس صریح بگویم: کارمزد شبکه را پلتفرم تعیین نمی کند و برنمی دارد. این پولی است که به خود بلاک چین می رسد.
اگر تتر را از کیف پول خودتان به پلتفرم می فرستید تا بفروشید، این هزینه را می دهید. اگر تتر از قبل داخل همان پلتفرم است، اصلا وجود ندارد. یعنی نصف دعوای «کارمزد کدام صرافی کمتر است» به تصمیمی برمی گردد که خودتان قبلش گرفته اید.
مقدارش هم بین شبکه ها یکسان نیست و ثابت هم نمی ماند؛ روی اتریوم به شلوغی شبکه بستگی دارد و روی ترون به مراتب پایین تر است. مقایسه کاملش در اینکه انتقال تتر روی کدام شبکه ارزان تر تمام می شود آمده. یک هشدار هم لازم است: شبکه ارزان تر فقط وقتی به کار می آید که مقصد همان شبکه را قبول کند.
تکه چهارم: سمت ریالی
اینجا معمولا پول کمی کم می شود ولی زمان زیادی می رود، و شکایت اصلی مردم هم دقیقا همین است نه هزینه.
واریز ریالی از دل سامانه های بانکی رد می شود و ساعت کاری و تعطیلی دارد. برداشتی که ظهر پنجشنبه ثبت شود، عملا شنبه به حساب می نشیند و این تاخیر ربطی به پلتفرم ندارد. برای مبالغ بزرگ تر، مسیر انتقال هم عوض می شود و همان هم روی زمان اثر می گذارد.
یک هزینه پنهان دیگر هم اینجاست که هیچ کس کارمزد صدایش نمی کند: اگر نرخ در این فاصله حرکت کند، شما دیگر نمی توانید کاری بکنید. برای همین اگر می دانید پول را همان روز لازم دارید، ساعت ثبت سفارش خودش بخشی از هزینه است.
و در مبالغ بزرگ، یک متغیر دیگر هم وارد می شود که پیش از فروش باید بشناسیدش: فروش حجم بالا و حساسیت حساب بانکی.

چیزهایی که کارمزد نیستند ولی مثل کارمزد عمل می کنند
سه مورد هست که در هیچ فهرستی نمی آید و در عمل از پول شما کم می کند.
عمق بازار. نرخی که روی صفحه می بینید مال مقدار کوچک است. اگر سفارش شما بزرگ باشد، بخشی از آن با نرخ های بدتر پر می شود. این در بازارهای کم عمق تر و در ساعت های خلوت شب محسوس تر است، و راهش این است که سفارش بزرگ را تکه تکه کنید یا از پلتفرمی استفاده کنید که نرخ ثابت پیش از تایید به شما بدهد.
حداقل ها. حداقل مبلغ برداشت و حداقل مقدار معامله، پول شما را در جایی حبس می کنند که نه می شود فروخت و نه برداشت. باقی مانده های کوچک در حساب ها معمولا از همین جا می آیند.
گرد کردن. به تنهایی ناچیز است. برای کسی که ماهی چند بار معامله می کند هم ناچیز می ماند. فقط در معاملات پرتعداد است که به عدد قابل توجهی می رسد.
مرجعی که می شود نرخ خودتان را با آن سنجید هم در دسترس است: صفحه داده های بازار تتر در کوین مارکت کپ نرخ جهانی را نشان می دهد. فاصله نرخ داخلی با آن، همان چیزی است که در بازار ایران بابت دسترسی می پردازید و بخشی از آن طبیعی است.
مقایسه درست: یک عدد، نه چهار تا
وقتی چهار تکه داریم، مقایسه تکه به تکه بین دو پلتفرم عملا غیرممکن است و همین است که فروشنده ها رویش حساب می کنند.
راه درست یک جمله است: مبلغی که آخر سر به حسابتان می نشیند را ببینید، برای همان مقدار تتر، در همان لحظه. هر چیزی جز این عدد، حواس پرتی است.
اگر مقصدتان لزوما تومان نیست، یک گزینه دیگر هم هست که کل تکه چهارم را حذف می کند: به جای برداشت ریالی، ارزش را به شکل کد دلاری قابل انتقال تحویل بگیرید. نه انتظار بانکی دارد، نه ساعت کاری. در عوض بعدا برای تبدیلش به تومان باید یک بار دیگر همین حساب را بکنید. سایر مسیرهای خروج هم در تبدیل تتر به تومان، دلار و سکه کنار هم آمده اند.
کجا این حساب اصلا به نفع شما نیست
باید صادق بود: در مبالغ خیلی کوچک، ساختار هزینه ها به ضرر شماست و هیچ پلتفرمی هم این را حل نمی کند.
کارمزد شبکه به مبلغ کاری ندارد. یعنی همان رقم روی یک انتقال کوچک نسبت سنگینی می شود. اگر قرار است مبلغ کمی را جابه جا کنید، یا آن را داخل همان پلتفرم نگه دارید تا کارمزد شبکه اصلا وارد ماجرا نشود، یا صبر کنید و چند مورد را با هم بفرستید.
و اگر عادت دارید مدام بین تتر و تومان رفت و برگشت کنید، بزرگ ترین هزینه تان هیچ کدام از این چهار تکه نیست؛ تعداد دفعات است. هر رفت و برگشت یک اسپرد کامل می خورد.
سوال های پرتکرار
کدام تتر کارمزد کمتری دارد؟
خود تتر یکی است؛ آنچه فرق می کند شبکه ای است که رویش منتقل می شود. ترون معمولا ارزان ترین گزینه رایج است و اتریوم گران ترین. ولی این فقط تکه سوم را عوض می کند و اگر اسپرد جای دیگری بهتر باشد، صرفه جویی در کارمزد شبکه راحت از بین می رود.
کارمزد برداشت تتر ترون چقدر است؟
عدد ثابتی ندارد که بشود اینجا نوشت، چون هزینه شبکه است و به شرایط لحظه ای ترون بستگی دارد. هر پلتفرمی مبلغ روز را در همان صفحه برداشت نشان می دهد و همان جا باید نگاهش کنید. به هر عددی که در یک مقاله نوشته شده باشد اعتماد نکنید؛ تا زمانی که بخوانیدش عوض شده است.
کارمزد صرافی ها را چطور با هم مقایسه کنیم؟
با یک سناریوی مشخص، نه با جدول کارمزدها. مقدار مشخصی تتر را در نظر بگیرید، در یک لحظه در دو جا تا مرحله آخر پیش بروید و مبلغ نهایی قابل دریافت را مقایسه کنید. اختلاف واقعی همان جا خودش را نشان می دهد.
چرا واریز ریالی بعد از فروش تتر دیر می رسد؟
چون آن مرحله دیگر روی بلاک چین نیست و از سامانه های بانکی رد می شود که ساعت کاری و روز تعطیل دارند. فروش تتر در چند ثانیه انجام می شود؛ رسیدن پول به حساب، تابع تقویم بانک است.