قرارداد هوشمند در بیمه؛ کدام بخشش واقعا اجرا شد
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
وعده ای که ده سال است تکرار می شود: قرارداد هوشمند می نویسیم، پرواز که تاخیر داشت خسارت خودکار پرداخت می شود، و کارشناس خسارت از چرخه حذف می شود.
ده سال گذشته است. بگذارید ببینیم واقعا چه چیزی از این وعده اجرا شده و چرا بقیه اش اجرا نشده. جواب یک محدودیت فنی مشخص دارد و در مستندات رسمی اتریوم نوشته شده.
مستندات رسمی اتریوم درباره قراردادهای هوشمند این را بی پرده می گوید: قرارداد هوشمند به تنهایی نمی تواند از رویدادهای دنیای واقعی باخبر شود، چون توانایی خواندن داده از بیرون زنجیره را ندارد؛ و این یک نقص نیست، عمدی است. اتکا به اطلاعات بیرونی می تواند اجماع شبکه را به خطر بیندازد.
حالا این را کنار تعریف بیمه بگذارید. هر بیمه نامه ای در دنیای واقعی اتفاق می افتد: پرواز تاخیر می خورد، تگرگ می بارد، ماشین تصادف می کند. یعنی موضوع بیمه دقیقا همان چیزی است که قرارداد هوشمند ذاتا نمی بیند.
راه حل رسمی، اوراکل است: سرویسی که داده بیرونی را وارد زنجیره می کند. و مشکل هم از همین جا شروع می شود.
صفحه اوراکل ها در همان مستندات جالب است که خودش مثال بیمه می زند: قرارداد بیمه محصولات کشاورزی که وقتی مجموعه ای از اوراکل ها تایید کنند پدیده آب و هوایی مشخصی رخ داده، پرداخت می کند.
و بلافاصله «مساله اوراکل» را توضیح می دهد: داده اوراکل باید درست باشد وگرنه قرارداد درست اجرا نمی شود، و مجبور بودن به اعتماد کردن به گرداننده اوراکل، همان خاصیت بی نیازی از اعتماد را که کل جذابیت قرارداد هوشمند بود از بین می برد.
ترجمه اش برای صنعت بیمه این است: شما کارشناس خسارت را حذف نکرده اید. او را جابه جا کرده اید. به جای آدمی که خسارت را ارزیابی می کند، حالا سرویسی دارید که تصمیم می گیرد آیا شرط برقرار شده یا نه. اگر آن سرویس اشتباه کند یا دستکاری شود، قرارداد بدون هیچ تردیدی پول اشتباه را پرداخت می کند. اوراکل و اینکه چشم قرارداد هوشمند کجاست همین بحث را از پایه باز کرده است.
یک الگوی روشن در آنچه دوام آورده دیده می شود: پوشش ریسک هایی که خودشان روی زنجیره اتفاق می افتند.
نکسوس میوچوال خودش را «اولین جایگزین بیمه کریپتو» معرفی می کند و می گوید از سال ۲۰۱۹ در حال پوشش دادن است. چیزهایی که پوشش می دهد فهرست گویایی است: هک قرارداد هوشمند، شکست نگهدارنده دارایی، جریمه شدن در استیکینگ، و از دست رفتن پگ استیبل کوین.
هر چهار مورد را قرارداد هوشمند می تواند خودش ببیند. هیچ کدام به اوراکل آب و هوا یا گزارش پلیس نیاز ندارند. برای همین کار می کنند.
به کلمه ای که خودشان انتخاب کرده اند هم دقت کنید: «جایگزین بیمه»، نه بیمه. این انتخاب کلمه حقوقی است و بی دلیل نیست.
در بیرون از کریپتو هم یک استثنا وجود دارد و همان چیزی است که پروژه های جدی روی آن کار کرده اند: بیمه پارامتری.
در بیمه معمولی، شما خسارت وارد شده را جبران می کنید و اندازه خسارت باید ارزیابی شود. در بیمه پارامتری، شما مبلغ ثابتی را وقتی یک شاخص از حدی رد شد پرداخت می کنید؛ مثلا وقتی بارش زیر عدد مشخصی بیاید یا پرواز بیش از زمان مشخصی تاخیر بخورد.
فرقش این است که در حالت دوم اصلا ارزیابی وجود ندارد، فقط یک عدد هست. و عدد را قرارداد هوشمند می تواند بخواند.
محدودیتش هم از همان جا می آید و باید صادقانه گفت: بیمه پارامتری خسارت واقعی شما را جبران نمی کند، فقط به یک اتفاق واکنش نشان می دهد. اگر محصولتان از بین رفت ولی بارش دقیقا یک واحد بالای آستانه بود، هیچ چیز نمی گیرید. این ویژگی است، نه باگ، و برای بخشی از بازار قابل قبول است و برای بخشی نه.
اگر پروژه های زنده این حوزه را کنار هم بگذارید، همه به یک تقسیم بندی رسیده اند و آن تقسیم بندی ارزش نوشتن دارد.
روی زنجیره فقط چیزی می ماند که باید غیرقابل انکار و قابل حسابرسی باشد: شرط پرداخت، موجودی صندوق و خود پرداخت. هر چیزی که داده شخصی است یا قضاوت لازم دارد، بیرون از زنجیره می ماند و فقط نتیجه اش وارد می شود.
پیامد این تقسیم بندی را باید پذیرفت: هر چه سهم قضاوت انسانی در یک رشته بیمه بیشتر باشد، سهم قرارداد هوشمند کمتر است. بیمه تاخیر پرواز تقریبا تمامش عدد است؛ بیمه مسئولیت تقریبا تمامش قضاوت. برای همین اولی نمونه هر مقاله ای است و دومی در هیچ مقاله ای نمونه ندارد. همین منطق در کاربرد قرارداد هوشمند در معاملات ملک هم دقیقا تکرار می شود.
حریم خصوصی. بیمه با داده سلامت، درآمد و سوابق شخصی کار می کند. زنجیره عمومی، عمومی است. این تعارض با «کد را می نویسیم» حل نمی شود و پروژه های واقعی مجبورند بخش عمده داده را خارج از زنجیره نگه دارند، که یعنی بخش عمده وعده هم آنجا می ماند.
قابلیت اجرای حقوقی. بیمه یک صنعت مجوزدار است. قراردادی که روی زنجیره اجرا می شود، جای قرارداد قانونی را نمی گیرد؛ حداکثر مکانیزم پرداخت آن است. ما وکیل نیستیم و این متن نظر حقوقی نیست، ولی همین قدر روشن است که کد نمی تواند جای مجوز بنشیند.
خطای خود قرارداد. کد هم اشتباه می کند و بر خلاف یک بیمه نامه کاغذی، اشتباهش خودکار و برگشت ناپذیر اجرا می شود. جایی که پول واقعا از قرارداد هوشمند بیرون می رود نشان می دهد این ریسک نظری نیست.
پس ارزش این موضوع برای شما یکی از این دو است. یا توسعه دهنده اید و می خواهید بدانید این معماری کجا جواب می دهد، که در آن صورت درس اصلی همان است: هر جا نیاز به داده بیرونی داشتید، اعتماد را حذف نکرده اید بلکه جابه جا کرده اید. یا در کریپتو دارایی دارید، که در آن صورت تنها شکل کارآمد این ایده، پوشش ریسک های داخل خود زنجیره است.
و اگر دنبال یک جمع بندی درباره خود فناوری در این صنعت هستید، نقش کلی بلاکچین در صنعت بیمه تصویر گسترده تری می دهد؛ این متن فقط به لایه قرارداد هوشمند پرداخته. و اگر صرفا برای کار کردن با خود شبکه به توکن آن نیاز دارید، خرید و فروش اتریوم با نرخ شفاف مسیر جداگانه ای است و ربطی به این بحث ندارد.
قرارداد هوشمند در بیمه دقیقا چه کاری انجام می دهد؟
شرط پرداخت را به صورت کد می نویسد و وقتی شرط برقرار شد، پرداخت را بدون دخالت انسان انجام می دهد. آنچه انجام نمی دهد، تشخیص برقرار شدن شرط در دنیای واقعی است؛ آن را باید یک منبع داده بیرونی به قرارداد بگوید.
فرق بیمه پارامتری با بیمه معمولی چیست؟
بیمه معمولی خسارت ارزیابی شده را جبران می کند و بیمه پارامتری مبلغ از پیش تعیین شده را وقتی یک شاخص از آستانه عبور کند پرداخت می کند. دومی سریع تر و ارزان تر است، ولی ممکن است با خسارت واقعی شما هم خوانی نداشته باشد.
چرا هنوز بیمه پرواز یا بیمه درمان روی بلاکچین فراگیر نشده؟
سه دلیل روی هم: وابستگی به اوراکل که اعتماد را برمی گرداند، تعارض داده شخصی با زنجیره عمومی، و اینکه بیمه یک فعالیت مجوزدار است و کد جای مجوز را نمی گیرد.
آیا پوشش های کریپتویی واقعا بیمه هستند؟
معمولا نه، و خودشان هم این را می گویند. بیشترشان خود را جایگزین بیمه یا صندوق مشترک معرفی می کنند، چون بیمه عنوانی است که تعریف و مجوز مشخص دارد. برای کاربر یعنی سازوکار جبران خسارت با آنچه از یک بیمه نامه انتظار دارد فرق می کند.
قرارداد هوشمند در بیمه یک چیز را واقعا حل کرده و آن هم سرعت و شفافیت پرداخت است، به شرطی که موضوع بیمه چیزی باشد که زنجیره خودش می بیند.
هر جا موضوع به دنیای واقعی برگردد، پرسش برمی گردد به اینکه به چه کسی اعتماد می کنید تا واقعیت را گزارش کند. آن پرسش، همان پرسشی است که بیمه سنتی هم صد سال با آن دست و پنجه نرم کرده. کد آن را حذف نکرده، فقط اسمش را عوض کرده است.
