پل بین زنجیره ای؛ اتریوم چطور به شبکه های دیگر وصل می شود
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
دارایی تان را از اتریوم به یک شبکه دیگر می فرستید. تراکنش سمت اتریوم تایید می شود، ولی آن طرف هنوز چیزی نرسیده. ده دقیقه می گذرد، بیست دقیقه می گذرد، و شما دارید توضیح فنی «پل» را می خوانید در حالی که پول در راه است.
وقت خوبی برای یاد گرفتن نیست. پس بگذارید قبلش بگوییم پل بین زنجیره ای واقعا چه کار می کند و چرا اتریوم بدون آن هم زندگی اش می گذشت.
مهم ترین جمله این متن همین است: هیچ دارایی ای از یک بلاکچین به بلاکچین دیگر منتقل نمی شود. چون بلاکچین ها به هم وصل نیستند و اصلا قرار نبوده باشند.
کاری که پل انجام می دهد دو مرحله است. دارایی شما در سمت اتریوم قفل می شود، و در سمت مقصد به همان اندازه توکن جدید ساخته می شود. آن توکن جدید، اصل دارایی نیست؛ یک ادعا روی دارایی قفل شده است. اگر قفل سمت اتریوم باز شود یا خالی شود، آن ادعا هیچ پشتوانه ای ندارد.
مستندات رسمی اتریوم درباره پل ها همین را با جزئیات بیشتری توضیح می دهد و ریسک هایش را هم فهرست می کند. توصیه می کنیم قبل از اولین استفاده یک بار بخوانیدش.
وقتی گفته می شود «اتریوم با فلان پروژه همکاری کرده»، معمولا یکی از این سه حالت است و هر سه با هم فرق دارند.
مقیاس پذیری. شبکه هایی مثل پالیگان بار پردازش را از دوش اتریوم برمی دارند. اینجا اصلا بحث اتصال دو اکوسیستم مستقل نیست؛ بحث یک لایه کمکی است که امنیتش را از خود اتریوم می گیرد یا نمی گیرد. تفاوت این دو حالت را در فرق لایه دوم و سایدچین نوشته ایم و تفاوت مهمی است.
داده بیرونی. قرارداد هوشمند اتریوم از دنیای بیرون بی خبر است. نمی داند دلار چند است، نمی داند هواپیما تاخیر داشته. شبکه هایی مثل چین لینک این داده را به داخل قرارداد می آورند. این همکاری هست، ولی پل نیست و دارایی ای جابه جا نمی شود. کاربرد واقعی چین لینک از فید قیمت فراتر می رود.
و اتصال واقعی بین دو اکوسیستم مستقل. این تنها موردی است که به آن پل می گویند، و همان است که ریسکش از دو مورد قبلی بیشتر است.
یک پل معمولا حجم بزرگی از دارایی را در یک قرارداد نگه می دارد. یعنی یک هدف متمرکز و پرارزش، در فضایی که همه چیزش قرار بود غیرمتمرکز باشد.
مستندات اتریوم چهار دسته ریسک را نام می برد: باگ در قرارداد هوشمند، خطای فنی و نرم افزاری، امکان سانسور کاربر توسط گرداننده پل، و در پل های مبتنی بر اعتماد، امکان تبانی خود گردانندگان. همان جا به هک پل ورم هول اشاره شده که در آن ۱۲۰ هزار wETH معادل ۳۲۵ میلیون دلار به سرقت رفت، و به این واقعیت که بسیاری از بزرگ ترین سرقت های تاریخ این صنعت روی پل ها اتفاق افتاده اند.
پس موضع ما روشن است: پل ابزار خوبی است برای کسی که می داند چه می کند و مبلغی را جابه جا می کند که از دست دادنش برنامه اش را به هم نمی زند. برای انتقال یک بار و برای مبلغی که برایتان مهم است، ابزار درستی نیست.
اگر هدفتان صرفا این است که دارایی تان روی شبکه دیگری باشد، لازم نیست از پل رد شوید. می توانید در سمت اتریوم بفروشید و در سمت مقصد بخرید. صرافی کار همان انتقال را انجام می دهد، بدون اینکه شما در معرض ریسک قرارداد پل قرار بگیرید.
هزینه این مسیر را هم بی تعارف بگوییم، چون بقیه نمی گویند. شما دو بار اختلاف نرخ خرید و فروش می دهید، به علاوه کارمزد سرویس. در مقابل، مسیر پل کارمزد شبکه مبدا، کارمزد خود پل و کارمزد شبکه مقصد را دارد. کدام ارزان تر است، به مبلغ و به شلوغی شبکه بستگی دارد و جواب ثابتی ندارد.
اما یک چیز ثابت است: در مسیر صرافی، بدترین اتفاق ممکن این است که نرخ بدی بگیرید. در مسیر پل، بدترین اتفاق ممکن این است که دارایی برنگردد.
هیچ کدام از اینها فنی نیستند و همه شان چند دقیقه وقت می برند.
- آدرس رابط پل را از منبع رسمی پروژه باز کنید، نه از نتیجه جستجو و نه از لینکی که کسی برایتان فرستاده. کپی های تقلبی رابط پل یکی از رایج ترین روش های سرقت در این حوزه اند.
- ببینید توکنی که در مقصد تحویل می گیرید دقیقا کدام است. روی خیلی از شبکه ها چند نسخه از یک دارایی وجود دارد که از پل های مختلف آمده اند و با هم قابل تعویض نیستند.
- مطمئن شوید در شبکه مقصد ارز بومی برای پرداخت کارمزد دارید. رسیدن دارایی به کیف پولی که نمی تواند تراکنش بفرستد، وضعیت آزاردهنده ای است.
- و یک بار با کمترین مبلغ ممکن تست کنید. هزینه این تست همیشه از هزینه اشتباه کمتر است.
اگر مقصدتان یکی از شبکه های لایه دوم است، انتخاب خود شبکه هم مهم است؛ مقایسه پروژه های لایه دوم اتریوم نشان می دهد کدامشان کجا دردسر دارند.
عبور از پل چند دقیقه تا چند ده دقیقه طول می کشد و در این فاصله باید به رابط کاربری پل دسترسی داشته باشید. اگر وسط کار اینترنت قطع شود یا سرویس در دسترس نباشد، دارایی گم نمی شود، ولی ممکن است مرحله دریافت در مقصد را نتوانید انجام دهید و باید منتظر بمانید.
به همین دلیل قاعده ساده ای داریم که به کاربران می گوییم: عبور از پل را وقتی شروع کنید که وقت و اتصال پایدار دارید، نه وقتی عجله دارید. و اولین بار حتما با مبلغ کوچک تست کنید تا مسیر را ببینید.
برای کارمزد شبکه هم به اتر نیاز دارید که در خرید اتریوم با نرخ روز در دسترس است، و اگر باید اشتراک یک سرویس خارجی را پرداخت کنید مسیر معمول تهیه تهیه یو ووچر برای سرویس های خارج از ایران است.
پل بین زنجیره ای چیست؟
سازوکاری که دارایی شما را در شبکه مبدا قفل می کند و معادلش را در شبکه مقصد می سازد. نتیجه اش این است که انگار دارایی جابه جا شده، در حالی که در واقع اصل دارایی سر جایش قفل مانده و شما نسخه ای از آن را در شبکه دیگر در دست دارید.
آیا استفاده از پل امن است؟
امنیتش به قرارداد و به گردانندگان همان پل بستگی دارد و یکسان نیست. مستندات اتریوم خودش پل ها را در مرحله اولیه توسعه می داند و به ریسک باگ قرارداد و ریسک تبانی گردانندگان اشاره می کند. برای مبالغ مهم، مسیر صرافی ریسک کمتری دارد.
فرق پل با لایه دوم چیست؟
لایه دوم شبکه ای است که امنیتش را از اتریوم می گیرد و بخشی از خود اکوسیستم اتریوم حساب می شود. پل، دو اکوسیستم مستقل را به هم وصل می کند. انتقال به لایه دوم هم از مسیر پل انجام می شود، ولی فرضیات اعتماد این دو حالت یکی نیست.
اگر تراکنش پل گیر کند چه کنم؟
اول در کاوشگر شبکه مبدا مطمئن شوید تراکنش تایید شده. بعد به رابط همان پل برگردید؛ بیشتر پل ها مرحله دریافت در مقصد را نگه می دارند تا خودتان تاییدش کنید. عجله نکنید و تراکنش را دوباره نفرستید، چون معمولا نتیجه اش دو بار پرداخت کارمزد است.
همکاری اتریوم با شبکه های دیگر واقعی است و بخش زیادی از کاربردهای امروزش بدون آن ممکن نبود. اما «چند زنجیره ای بودن» یک دستاورد نیست؛ یک وضعیت است که هزینه و ریسک خودش را دارد.
قبل از هر عبور از پل، یک سوال از خودتان بپرسید: اگر این دارایی برنگردد، چه اتفاقی برای برنامه ام می افتد؟ جواب همین سوال تعیین می کند از پل استفاده کنید یا از صرافی.
