درباره دوج کوین دو جور متن نوشته می شود. یکی می گوید شوخی است و ارزشی ندارد، دیگری می گوید پول اینترنت است و روزی همه با آن خرید می کنند. هر دو حرف، از سر تنبلی زده شده.
واقعیت خسته کننده تر و مفیدتر است: دوج کوین یک شبکه پرداخت ساده و به طرز غیرمنتظره ای بادوام است که یک ضعف بزرگ دارد، و آن ضعف هیچ ربطی به فناوری اش ندارد.
چهار چیزی که واقعا نقطه قوت است
یک: انتقال ارزان و سریع برای مبالغ کوچک. زمان بلوک دوج کوین یک دقیقه است و کارمزد شبکه اش پایین. برای فرستادن مبلغ کم، این ترکیب واقعا کار می کند و بخش زیادی از استفاده واقعی این سکه هم همین بوده.
دو: امنیت بدون هزینه انرژی مستقل. دوج کوین روی الگوریتم اسکریپت کار می کند و از سال ۲۰۱۴ به شکل ادغام شده استخراج می شود؛ یعنی توان محاسباتی ماینرهای لایت کوین بدون کار اضافه، امنیت این شبکه را هم تامین می کند. این دقیقا آن مشکلی را حل کرده که شبکه های کوچک را زمین می زند و اهمیتش را در پرونده حمله اکثریت باز کرده ایم.
سه: سیاست پولی قابل پیش بینی. انتشار سالانه روی رقم ثابتی قفل شده و کسی نمی تواند یک شب تصمیم بگیرد توکن جدید چاپ کند. برای کسی که از پروژه هایی می آید که هر فصل توکنومیکسشان عوض می شود، این خودش یک مزیت است.
چهار: هیچ شرکتی صاحبش نیست. کد باز است، مخزن عمومی دارد و توسعه اش از مسیر اجماع جامعه پیش می رود. نقشه راه به معنای متعارفش هم ندارد، چون جهت پروژه را یک شرکت یا یک توسعه دهنده ارشد تعیین نمی کند. این ادعای غیرمتمرکز بودن، بر خلاف خیلی از پروژه ها، در مورد دوج کوین واقعا قابل دفاع است.
چهار ضعف، و فقط یکی شان واقعا مهم است
عرضه پایان ناپذیر. سکه جدید همیشه تولید می شود و سقفی در کار نیست. نرخ تورمش هر سال کمتر می شود ولی هیچ وقت صفر نمی شود، پس همیشه یک فشار فروش پایه ای در بازار هست. مکانیزم دقیقش را همکارانمان در تحلیل بنیادی این شبکه عدد به عدد نوشته اند.
نبود نقشه راه. همان چیزی که بالا مزیت شمردیمش، از این زاویه ضعف است. اگر منتظر قابلیت جدیدی هستید، هیچ کس تاریخی به شما نمی دهد و هیچ تعهدی هم وجود ندارد. برای یک ارز پرداخت ساده شاید مهم نباشد؛ برای کسی که روی «توسعه های آینده» حساب باز کرده، هست.
تمرکز موجودی در کیف پول های بزرگ. این همان چیزی است که هر چند ماه به عنوان شوکه کننده ترین حقیقت دوج کوین منتشر می شود. توضیح خود پروژه این است که بزرگ ترین کیف پول ها متعلق به صرافی ها هستند و موجودی صدها هزار کاربر را نگه می دارند، نه یک نهنگ. این تصحیح درست است، ولی نصف ماجراست: اینکه بخش بزرگی از عرضه در حساب های امانی چند پلتفرم نگه داشته می شود، خودش یک واقعیت درباره ریسک است، حتی وقتی پشتش یک نفر نباشد.
و ضعف اصلی: تقاضا هیچ لنگری ندارد. این تنها موردی است که به نظر ما واقعا تعیین کننده است.
چرا آن ضعف آخر با بقیه فرق دارد
روی خیلی از شبکه ها، تقاضا از کاربرد می آید: کارمزد به کسی می رسد، دارایی در قرارداد قفل می شود، یا برای اجرای چیزی لازم است. دوج کوین هیچ کدام از این ها را ندارد و این را باید صریح گفت.
دوج کوین قرارداد هوشمند ندارد. یعنی نمی شود آن را استیک کرد، نمی شود در پروتکل های وام دهی گذاشت و توکنی هم روی آن ساخته نمی شود. اگر جایی دیدید که این ها را وعده می دهد، یا درباره نسخه پل شده دوج کوین روی شبکه ای دیگر حرف می زند، یا درباره پروژه ای که اسمش شبیه است ولی خود دوج کوین نیست. تفکیکش را در آنچه در دیفای دوج کوین واقعا وجود دارد نوشته ایم.
پس چه چیزی تقاضا می سازد؟ توجه. جامعه ای که بیش از یک دهه دوام آورده و رسانه ای که هر از گاهی اسمش را بالا می آورد. توجه یک دارایی واقعی است، اما ترازنامه ندارد: نمی شود اندازه اش گرفت و می تواند یک شبه تمام شود.
یک ادعای رایج که درست نیست
هر بار که بحث دوج کوین بالا می گیرد، این جمله هم تکرار می شود: «دوج کوین توسعه دهنده ندارد و کدش سال هاست دست نخورده».
این ساده تر از آن است که درست باشد. مخزن کد دوج کوین عمومی است و نسخه های نگهداری و به روزرسانی برایش منتشر می شود. آنچه وجود ندارد، تیم شرکتی و برنامه اعلام شده است، نه فعالیت. تفاوت این دو مهم است و در متن های فارسی مدام قاطی می شود.
اما اجازه بدهید نیمه دیگرش را هم بگوییم، چون طرفداران معمولا آن را جا می اندازند: توسعه ای که انجام می شود بیشتر از جنس نگهداری و بهبود تدریجی است تا افزودن قابلیت های تازه. کسی که دوج کوین می خرد به امید اینکه «به زودی قابلیت جدیدی اضافه شود»، روی چیزی حساب کرده که این پروژه هیچ وقت وعده اش را نداده. تغییرات واقعی شبکه را در آخرین تغییرات شبکه دوج کوین دنبال کرده ایم.
یک مزیت که برای خریدار ایرانی خنثی می شود
کارمزد پایین شبکه، مزیت شماره یک این فهرست است. حالا ببینیم در عمل چقدر از آن به شما می رسد.
وقتی از بازار ایران دوج کوین می خرید، هزینه واقعی شما از چند بخش ساخته می شود: نرخ دلاری دارایی، فاصله خرید و فروش در بازار داخلی، کارمزد سرویس، و در انتها کارمزد شبکه. آن جزء آخر، همان چیزی که مزیت دوج کوین است، معمولا کوچک ترین قلم این فهرست است.
نتیجه عملی این است: مزیت کارمزد پایین دوج کوین وقتی به شما می رسد که مکررا انتقال بدهید. اگر خریده اید و نگه داشته اید، عملا از آن استفاده نمی کنید و بهتر است دارایی را بر اساس چیز دیگری انتخاب کنید.
یک نکته دوم هم هست که مخصوص همین بازار است: نمودار تومانی دوج کوین حاصل ضرب قیمت دلاری آن در نرخ تتر ایران است. می شود روزی دوج کوین در بازار جهانی بریزد و عدد تومانی شما ثابت بماند. اگر می خواهید بفهمید ارزیابی تان از این فهرست درست بوده یا نه، باید نمودار دلاری را ملاک بگیرید.
پس بالاخره کدام طرف
موضع ما این است: دوج کوین به عنوان یک شبکه انتقال ارزش، فنی و بادوام است و بیشتر از آنچه منتقدانش می گویند می ارزد. به عنوان دارایی برای حفظ ارزش پول، ابزار اشتباهی است و کمتر از آنچه طرفدارانش می گویند می ارزد.
برای چه کسی بد است؟ برای کسی که می خواهد پس اندازش را از تورم حفظ کند. آن هدف با دارایی ای که تقاضایش به توجه رسانه ای گره خورده جور در نمی آید و برایش گزینه های ساده تر و کم نوسان تری وجود دارد؛ مقایسه شان را در گزینه های دلاری با نوسان کمتر جمع کرده ایم.
برای چه کسی منطقی است؟ برای کسی که این ماجرا را می فهمد، اندازه اش را کوچک نگه می دارد و انتظار معجزه ندارد. مسیر خرید و فروشش هم از خرید و فروش دوج کوین ساده است.
سوال های پرتکرار
آیا دوج کوین به ده دلار می رسد؟
ما پیش بینی قیمت نمی نویسیم، ولی یک حساب ساده کمک می کند: قیمت هر سکه در تعداد سکه های موجود ضرب می شود و ارزش کل بازار را می سازد. برای رسیدن به عددهای بزرگی که در شبکه های اجتماعی می بینید، ارزش کل بازار باید به رقم هایی برسد که در تاریخ این صنعت سابقه ندارد. خودتان این ضرب را انجام دهید؛ جواب گویاتر از هر تحلیلی است.
آینده دوج کوین به ایلان ماسک بستگی دارد؟
به یک نفر نه، به توجه بله. اثر توییت ها واقعی و قابل مشاهده بوده، ولی کوتاه مدت است و بعد از هر موج، قیمت معمولا به محدوده قبلی برمی گردد. آنچه در بلندمدت مهم است این است که آیا این شبکه فراتر از موج های خبری، استفاده واقعی پیدا می کند یا نه.
چرا قیمت دوج کوین این قدر بالا و پایین می شود؟
چون سمت تقاضایش لنگر ندارد. وقتی تقاضا از کاربرد نیاید و از توجه بیاید، با تغییر توجه هم عوض می شود. عرضه دائمی سکه های جدید هم این نوسان را در جهت نزولی تشدید می کند.
می شود دوج کوین را استیک کرد؟
نه. دوج کوین شبکه اثبات کار است و قرارداد هوشمند ندارد، پس نه استیکینگ درون شبکه ای دارد و نه می شود در پروتکل های دیفای گذاشتش. هر سرویسی که به شما بازدهی دوج کوین وعده بدهد، دارد کار دیگری می کند و ریسکش هم ریسک همان سرویس است، نه ریسک شبکه دوج کوین.