جامعه دوج کوین؛ چه کسی این شبکه را سرپا نگه داشته
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
سال ۲۰۱۴ هر دو سازنده دوج کوین از پروژه بیرون رفتند. بیلی مارکوس و جکسون پالمر، همان دو نفری که این ارز را به شوخی ساختند، توسعه را رها کردند و رفتند.
دوازده سال گذشته و شبکه هنوز کار می کند. هنوز نسخه جدید می دهد. هنوز بلاک می سازد.
سوالی که کمتر کسی جدی می پرسد این است: پس چه کسی این را سرپا نگه داشته؟ جواب، همان چیزی است که همه با بی دقتی «جامعه دوج کوین» صدایش می کنند. اما این جامعه دقیقا چه کاری می کند و چه کاری از دستش برنمی آید، دو چیز کاملا متفاوت است.
بعد از رفتن مارکوس و پالمر، یک تیم تازه شکل گرفت. ساختارش هیچ شباهتی به یک شرکت ندارد: چند نگهدارنده اصلی که کار بیش از چهل مشارکت کننده را هماهنگ می کنند. همه شان هم داوطلب یا نیمه وقت. این را خود پروژه در پاسخ رسمی دوج کوین به ادعای نداشتن توسعه دهنده نوشته است.
سال ۲۰۱۵ همین تیم تصمیم بزرگی گرفت. دوج کوین را دوباره از روی کدبیس بیت کوین فورک کردند و تغییرات لایت کوین را از نو رویش سوار کردند. نسخه ۱.۱۰.۰ نتیجه همان تصمیم بود.
چرا این مهم است؟ چون معنایش این است که دوج کوین بخش بزرگی از امنیت و بلوغ کدش را از بیت کوین به ارث برده، نه از خلاقیت یک تیم کوچک. برای یک پروژه بدون بودجه و بدون کارمند تمام وقت، این تصمیم عاقلانه ترین کاری بود که می شد کرد.
امروز هم روند همین است. اگر بخواهید ببینید واقعا چقدر کار انجام می شود، به حرف کسی گوش ندهید؛ فهرست نسخه های منتشرشده دوج کوین کور را باز کنید و تاریخ ها را ببینید. آخرین نسخه پایدار ۱.۱۴.۹ است.
بنیادی هم وجود دارد. اسناد منتشر می کند، از چند پروژه فنی حمایت می کند و یک سند مسیر دارد که خودش صریحا می گوید سند مرجع نیست و فقط پیشنهاد است.
بگذارید ساده بگویم: بنیاد دوج کوین صاحب دوج کوین نیست. نه می تواند نسخه ای را به شبکه تحمیل کند، نه می تواند عرضه را عوض کند، نه بودجه ای دارد که با آن بازار بسازد. ماینرها و اپراتورهای نود تصمیم می گیرند چه کدی اجرا شود، و آن ها با کسی قرارداد ندارند.
این ضعف نیست، ولی قدرت هم نیست. صرفا واقعیت است و بهتر است قبل از خرید بدانیدش.
اثر دارد. اما نه آن طور که تبلیغ می شود.
دوج کوین تقریبا هیچ عامل بنیادی متعارفی ندارد که قیمتش را توضیح دهد. نه درآمد شبکه ای دارد، نه سوزاندن عرضه، نه تقاضای اجباری برای کارمزد. آنچه می ماند توجه است، و توجه را جامعه و رسانه می سازند. همین است که پشتوانه واقعی دوج کوین را به یک بحث جدی تبدیل می کند.
مشکل اینجاست که توجه دوام ندارد. موج های بزرگ دوج کوین معمولا چند هفته طول کشیده اند و بعد فروکش کرده اند. یک کمپین شبکه اجتماعی می تواند حجم را بالا ببرد؛ نمی تواند نگهش دارد.
و یک نکته که خیلی ها قاطی می کنند: ایلان ماسک جامعه دوج کوین نیست. او یک منبع توجه بیرونی است که گاهی به این پروژه اشاره می کند. تفاوت این دو در عمل خیلی زیاد است و اثر توییت های ایلان ماسک بر قیمت نشان می دهد چرا.
اینجا جایی است که بیشتر مطالب فارسی سکوت می کنند. پس بی تعارف:
- جامعه نمی تواند عرضه را محدود کند. هر سال مقدار مشخصی دوج کوین جدید وارد گردش می شود و این در کد است، نه در رای گیری. جزئیاتش در بحث عرضه بی سقف دوج کوین آمده.
- جامعه نمی تواند شما را از یک اشتباه نجات دهد. آدرس را غلط بزنید، پول رفته است. هیچ میز پشتیبانی ای پشت این پروژه نیست.
- جامعه نمی تواند پذیرش بسازد. اینکه یک فروشگاه دوج کوین قبول کند به تصمیم آن فروشگاه بستگی دارد، نه به تعداد توییت.
- و جامعه نمی تواند سرعت و کارمزد شبکه را با اشتیاق عوض کند. آن ها محدودیت فنی اند و در بحث سرعت و کارمزد شبکه توضیح داده شده اند.
پس وقتی کسی می گوید «جامعه قوی دوج کوین تضمین آینده آن است»، حرف بی معنایی زده. جامعه قوی یعنی پروژه رها نمی شود. یعنی باگ ها وصله می شوند. یعنی سایت و کیف پول رسمی زنده می ماند. اینها کم نیستند و اتفاقا خیلی از پروژه های به ظاهر جدی تر همین ها را ندارند. اما هیچ کدامشان تضمین قیمت نیست.
اگر بخواهیم منصف باشیم، این جامعه یک کارنامه بیرونی هم دارد که کمتر پروژه ای مشابهش را دارد.
سال ۲۰۱۴ کاربران دوج کوین برای حفر چاه آب سالم در کنیا پول جمع کردند. سال ۲۰۲۱ در کمپین محیط زیستی تیم سیز مشارکت کردند. امروز هم سازمان هایی مثل انجمن سرطان آمریکا و پروژه آب، دوج کوین را مستقیم به عنوان کمک مالی قبول می کنند.
این را نمی شود با تبلیغات ساخت و هیچ رقیبی نمی تواند به سرعت کپی اش کند. تاریخچه کامل ترش در کمک های خیریه با دوج کوین آمده.
اما همان جا هم حواستان باشد که این کارنامه، کارنامه فرهنگی است نه اقتصادی. حجم این کمک ها در برابر گردش روزانه بازار عدد بزرگی نیست و قیمت را جابه جا نمی کند.
این معیار فقط به کار دوج کوین نمی آید. هر بار که کسی «جامعه قوی» را به عنوان دلیل خرید به شما فروخت، سه چیز را خودتان چک کنید:
تاریخ آخرین نسخه کد. اگر مخزن پروژه یک سال است دست نخورده، جامعه ای وجود ندارد؛ فقط چند کانال تبلیغاتی هست.
تعداد نگهدارنده ها، نه تعداد دنبال کننده ها. صد هزار عضو تلگرام هیچ معنایی ندارد اگر فقط دو نفر اجازه ادغام کد داشته باشند.
اینکه بحث ها کجا انجام می شود. جامعه فنی در مخزن کد و انجمن های توسعه بحث می کند. جامعه تبلیغاتی فقط در شبکه اجتماعی هیجان می سازد. تفاوتشان در نگاه اول معلوم است.
با همین سه معیار، خیلی از میم کوین های تازه از دور خارج می شوند. مقایسه دوج کوین با آن ها در مقایسه دوج کوین با میم کوین های تازه آمده.
یک نکته عملی که در متن های ترجمه شده پیدا نمی کنید.
«جامعه» در این پروژه یعنی چند کانال انگلیسی زبان و یک مخزن کد. یعنی اگر مشکلی برایتان پیش بیاید، هیچ کس فارسی جوابتان را نمی دهد و هیچ کس مسئول نیست. برای کاربر ایرانی که به پشتیبانی صرافی داخلی عادت دارد، این تفاوت مهمی است.
دومین نکته، اختلال اینترنت است. اگر وسط انتقال دوج کوین ارتباط قطع شد، تراکنش را دوباره نفرستید. اول در یک مرورگر بلاکچین وضعیتش را ببینید. ارسال دوباره یعنی احتمال دو بار پرداخت.
و سوم، چیزی که از سفارش های ثبت شده در پلتفرم دیجی دلار می بینیم: بخش زیادی از خریداران دوج کوین در ایران اصلا قصد نگهداری بلندمدت ندارند و آن را به عنوان یک دارایی کوتاه مدت می خرند. برای این گروه، بحث جامعه و نقشه راه عملا بی ربط است؛ آنچه اهمیت دارد نقدشوندگی و لحظه خروج است.
اگر هدفتان پرداخت خارجی است، دوج کوین ابزار مناسبی نیست و خرید یو ووچر برای پرداخت های بین المللی مسیر مستقیم تری است.
به یک درد بزرگ می خورد: بقا.
صدها ارز دیجیتال سال ۲۰۱۴ ساخته شدند و امروز نه سایتی دارند، نه کیف پولی که به روز شود، نه کسی که باگ امنیتی را وصله بزند. دوج کوین با اینکه سازنده هایش رفتند، هر سه را دارد. این را نباید دست کم گرفت.
ولی اگر تصمیم خرید می گیرید، معیارتان این نباشد. نقدشوندگی، اندازه بازار و تحمل ریسکتان معیار درست ترند. داستان شکل گیری دوج کوین کمک می کند بفهمید این دارایی از کجا آمده و چرا رفتارش با بقیه فرق دارد. برای خرید و فروش هم نرخ لحظه ای خرید و فروش دوج کوین نرخ لحظه ای را نشان می دهد.
چه کسی دوج کوین را توسعه می دهد؟
یک تیم کوچک از نگهدارنده ها که کار بیش از چهل مشارکت کننده داوطلب را هماهنگ می کنند. سازندگان اولیه از سال ۲۰۱۴ در پروژه نیستند و هیچ شرکتی مالک آن نیست.
آیا ایلان ماسک صاحب دوج کوین است؟
خیر. او نه توسعه دهنده است، نه عضو بنیاد، نه تصمیم گیر فنی. اثرش صرفا از جنس توجه رسانه ای است و همان طور که می آید، می رود.
جامعه دوج کوین چطور بر قیمت اثر می گذارد؟
از راه توجه و حجم معاملات، نه از راه عوامل بنیادی. این اثر واقعی است ولی معمولا کوتاه مدت می ماند، چون چیزی در اقتصاد شبکه آن را تثبیت نمی کند.
آیا دوج کوین می تواند رها شود؟
از نظر تئوری بله، مثل هر پروژه متن باز دیگری. اما تا وقتی نسخه های تازه منتشر می شوند و ماینرها شبکه را امن نگه می دارند، این خطر نزدیک نیست. تاریخ انتشار آخرین نسخه ها ساده ترین راه سنجش این موضوع است.
