آوه معمولا این طور معرفی می شود: «بانک غیرمتمرکز، پول بگذار سود بگیر». این تشبیه دو جای مهم می لنگد، و هر دو جا همان جاهایی هستند که پول از دست می رود.
تعریفی که خود پروژه از خودش می دهد دقیق تر است: یک پروتکل نقدینگی غیرمتمرکز و غیرحضانتی که کاربران در آن یا تامین کننده اند یا وام گیرنده. کلمه کلیدی «غیرحضانتی» است؛ یعنی هیچ کس دارایی شما را نگه نمی دارد و هیچ کس هم مسئولش نیست.
مکانیزم اصلی: استخر، نه قرارداد دو نفره
شما با یک وام گیرنده مشخص طرف نیستید. دارایی تان را در یک استخر مشترک می گذارید و هر کسی که وثیقه کافی داشته باشد از همان استخر قرض می گیرد.
در ازای سپرده، توکنی به شما داده می شود که مستندات آوه آن را این طور توصیف می کند: توکن های سوددهی که موجودی شان به مرور از فعالیت وام گیری در استخر زیاد می شود. یعنی تعداد توکن های شما خودش رشد می کند و لازم نیست کاری بکنید. همه این ها هم روی بستر اصلی اتریوم شروع شد و بعدا به چند زنجیره دیگر رفت.
نرخ سود هم ثابت نیست. طبق مستندات، نرخ ها با میزان استفاده از استخر تنظیم می شوند: تا یک نقطه بهینه آرام بالا می روند و بعد از آن تندتر. پس رقمی که امروز می بینید تضمین فردا نیست.
وام گرفتن: همیشه بیشتر از آنچه می گیرید می گذارید
اینجا جایی است که تشبیه بانک کاملا فرو می ریزد. در آوه وام بدون وثیقه وجود ندارد و شرط پروتکل صریح است: ارزش وثیقه باید از مبلغ وام بیشتر باشد.
پس چرا کسی این کار را می کند؟ چون نمی خواهد دارایی اش را بفروشد. کسی که بیت کوین دارد و نقدینگی لازم دارد، می تواند بدون فروش، وام بگیرد. این تنها کاربرد منطقی این ابزار برای کاربر عادی است.
ضریب سلامت: عددی که باید بلد باشید
وضعیت هر وام با یک عدد سنجیده می شود که فرمولش را خود آوه منتشر کرده: ارزش کل وثیقه ضرب در میانگین وزنی آستانه نقدشوندگی، تقسیم بر ارزش کل بدهی.
اگر این عدد زیر یک برود، موقعیت شما قابل انحلال است. آن وقت یک نفر دیگر بخشی از بدهی شما را می پردازد و در عوض وثیقه شما را با تخفیف برمی دارد. آن تخفیف پاداش اوست و از جیب شما می آید.
و جمله ای که هیچ صفحه فارسی نقل نمی کند، در راهنمای رسمی آوه هست: هیچ ضریب سلامت جهانا امنی وجود ندارد، چون به نوسان و همبستگی دارایی های شما بستگی دارد.
ترجمه عملی اش: عددی که در بازار آرام محافظه کارانه به نظر می رسد، در یک شب پرنوسان می تواند کافی نباشد. سازوکار کامل انحلال و اینکه چطور از آن دور بمانید را در راهنمای وام گرفتن در دیفای باز کرده ایم.
توکن AAVE چه کاری می کند
دو کار. اول حاکمیت: دارندگانش درباره پارامترهای ریسک و تغییرات پروتکل رای می دهند. مشخصات و نرخ روز توکن AAVE را جداگانه آورده ایم.
دوم پشتیبانی مالی از خود پروتکل. کاربران می توانند دارایی را برای محافظت از پروتکل قفل کنند و در ازایش پاداش بگیرند. سازوکارش هم بی رودربایستی توضیح داده شده: طراحی شده که برش های نسبتا مکرر ولی با اندازه بسیار کوچک انجام دهد. یعنی این «سود» در واقع اجرت پذیرش ریسک است، نه سود بدون ریسک.
پروتکل استیبل کوین خودش را هم دارد؛ توصیف رسمی اش «استیبل کوین غیرمتمرکز و بیش وثیقه گذاری شده و بومی پروتکل آوه» است.
وام های آنی و اینکه چرا به شما ربطی ندارد
معروف ترین قابلیت آوه وام بدون وثیقه ای است که باید در همان تراکنش بازپرداخت شود، وگرنه کل تراکنش لغو می شود. کارمزدش هم اعلام شده است: ۰.۰۵ درصد در نسخه سوم پروتکل.
این ابزار برای کسی ساخته شده که قرارداد هوشمند می نویسد، نه کسی که با موبایل وارد یک اپلیکیشن می شود. اگر جایی «وام بدون وثیقه از آوه بگیرید» را به عنوان فرصت به شما معرفی کرد، آن متن را نبندید تا آخر بخوانید؛ احتمالا چیز دیگری می فروشد.
ریسک ها، از زبان خودشان
سوالات متداول رسمی آوه یک جمله دارد که ارزش نقل کردن دارد: هیچ پروتکلی را نمی توان کاملا بدون ریسک دانست. فهرست ریسک ها هم شامل آسیب پذیری قرارداد هوشمند، خطای اوراکل قیمت، نوسان وثیقه و مشکلات شبکه است.
برای خواننده ایرانی یک لایه دیگر هم اضافه می شود و این جدی ترین بند این مطلب است: انحلال منتظر اینترنت شما نمی ماند. اگر بازار نصف شب حرکت کند و شما دسترسی نداشته باشید، قرارداد کار خودش را می کند. هیچ پشتیبانی وجود ندارد که به آن زنگ بزنید و هیچ مهلتی هم در کار نیست.
جمع بندی
آوه یکی از قدیمی ترین و آزموده ترین پروتکل های وام دهی است و کاری که می کند شفاف و قابل بررسی است. اما «بانک غیرمتمرکز» نیست و رفتار با آن مثل حساب سپرده، گران تمام می شود.
موضع ما: اگر تجربه کار با کیف پول غیرحضانتی ندارید، آوه جای شروع نیست. و اگر فقط دنبال نگهداری ارزش دلاری هستید، این ابزار اصلا برای آن کار ساخته نشده؛ معامله تتر روی دیجی دلار همان نیاز را بدون ریسک انحلال پوشش می دهد.
سوال های پرتکرار درباره آوه
ارز آوه چیست؟
AAVE توکن حاکمیتی پروتکل آوه است. با آن درباره تغییرات پروتکل رای می دهند و می شود آن را برای پشتیبانی مالی از پروتکل قفل کرد. توکن پرداخت سود به سپرده گذاران نیست.
آیا سپرده گذاری در آوه سود تضمینی دارد؟
نه. نرخ سود با میزان استفاده از استخر تغییر می کند و می تواند بالا و پایین برود. ضمانتی هم برای اصل سرمایه وجود ندارد؛ خود پروتکل می گوید هیچ پروتکلی کاملا بدون ریسک نیست.
چه زمانی وثیقه من در آوه از دست می رود؟
وقتی ضریب سلامت زیر یک برود. آن وقت بخشی از وثیقه با تخفیف به کسی می رسد که بدهی شما را تسویه می کند. جلوگیری اش دو راه دارد: بازپرداخت بخشی از وام، یا اضافه کردن وثیقه.
آوه روی کدام شبکه ها کار می کند؟
پروتکل روی اتریوم شروع شد و بعدا روی چند شبکه سازگار دیگر هم مستقر شد. هر شبکه بازار جداگانه خودش را دارد، پس نرخ ها و دارایی های پشتیبانی شده در همه یکسان نیست.
منابع: مستندات نسخه سوم پروتکل آوه و راهنمای رسمی ضریب سلامت و انحلال.
