اثبات تاریخ سولانا؛ چه چیزی تراکنش را نهایی می کند

«سولانا به خاطر اثبات تاریخ امن است.» این جمله را در تقریبا هر متن فارسی درباره این شبکه می خوانید و غلط است.

اثبات تاریخ اصلا مکانیزم امنیتی نیست. یک ساعت است. و وقتی این را بدانید، جواب سوال واقعی تان هم روشن می شود: چه چیزی تراکنش شما را نهایی می کند و از چه لحظه ای می توانید به آن اتکا کنید.

اثبات تاریخ دقیقا چه کار می کند

تعریفی که واژه نامه رسمی سولانا می دهد کوتاه است: پشته ای از اثبات ها که هر کدام ثابت می کند داده ای پیش از ساخته شدن آن اثبات وجود داشته و مدت زمان مشخصی از اثبات قبلی گذشته است. همان جا اضافه می کند که مثل یک تابع تاخیر قابل تایید، این زنجیره را می شود در زمانی کمتر از زمان ساختش راستی آزمایی کرد.

ترجمه ساده اش: اثبات تاریخ ترتیب و فاصله زمانی رویدادها را ثابت می کند. همین. چیزی درباره اینکه آن رویداد معتبر بوده یا نه نمی گوید.

ارزشش هم دقیقا همین است. در بیشتر بلاکچین ها اعتبارسنج ها باید بر سر «چه چیزی اول اتفاق افتاد» هم به توافق برسند و همین بخش زیادی از کندی را می سازد. سولانا آن بحث را از روی میز برمی دارد و برای همین سریع است. سرعت، نه امنیت. اینکه این سرعت چه چیزی را از شبکه گرفته، بحث بهای پنهان سرعت سولانا است.

پس امنیت از کجا می آید

از سهام، و از رای گیری. همان واژه نامه سه چیز را روشن تعریف می کند و این سه، جواب سوال شماست:

• اکثریت قاطع یعنی دو سوم شبکه.
• بلاک تایید شده بلاکی است که اکثریت قاطع رای های دفتر کل را گرفته باشد.
• نهایی شدن وقتی است که نودهایی با دو سوم کل سهام، ریشه مشترکی داشته باشند. تراکنش شما وقتی نهایی است که بلاکش تبدیل به ریشه شود.

یعنی چیزی که پول شما را نگه می دارد وزن سهام اعتبارسنج هاست، نه آن ساعت. اگر روزی دو سوم سهام دست یک گروه هماهنگ بیفتد، اثبات تاریخ هیچ کاری برایتان نمی کند.

سه سطح تایید، و اینکه در کدام یکی باید نفس راحت بکشید

وقتی تراکنشی می فرستید، سطح اطمینان یکباره صد درصد نمی شود. مستندات سولانا به این «کامیتمنت» می گوید، یعنی سنجه ای از میزان تایید شبکه برای یک بلاک.

در عمل این را ببینید: پردازش شدن یعنی شبکه آن را دیده و هنوز هیچ تضمینی نیست؛ تایید شدن یعنی اکثریت قاطع رای داده و برای مبالغ کوچک عملا کافی است؛ نهایی شدن یعنی بلاک ریشه شده و دیگر برنمی گردد.

نتیجه عملی: برای یک خرید کوچک منتظر نهایی شدن نمانید، وقت تلف کردن است. برای انتقال یک مبلغ بزرگ به آدرس دیگری، تا نهایی شدن صبر کنید و بعد بگویید کار تمام شد.

یک ویژگی که به نفع شماست و کمتر گفته می شود

مستندات سولانا درباره ساختار تراکنش می گوید که شبکه همه دستورهای یک تراکنش را با هم پردازش می کند و اگر هر کدام شکست بخورد، کل تراکنش شکست می خورد و همه تغییرات برمی گردد.

این یعنی حالت نیمه انجام شده وجود ندارد. تراکنشی که سه کار می کند، یا هر سه را می کند یا هیچ کدام را. برای کاربر این بهترین خبر ممکن است، چون بدترین سناریو در انتقال دارایی، همیشه «نصفه ماند» بوده است.

در مقابل، وقتی تراکنشی شکست بخورد باز هم کارمزدش پرداخت شده. در روزهای شلوغ که تعداد تلاش های ناموفق بالا می رود، همین کارمزدهای کوچک جمع می شوند. دلیل از کار افتادن های سولانا را جداگانه نوشته ایم و همان بحث اینجا هم صادق است.

و حالا حقیقت ناخوشایند

هر چه تا اینجا خواندید درباره امنیت پروتکل بود. و امنیت پروتکل تقریبا هیچ وقت آن چیزی نیست که پول کاربران را می برد.

در عمل دارایی از سه جا می رود: امضایی که کاربر بدون خواندن زده و در واقع اجازه برداشت بوده، توکن یا ان اف تی ناشناسی که خودش در کیف پول ظاهر شده و کلیک کردن رویش تله است، و عبارت بازیابی که در جایی ذخیره شده که نباید. هیچ کدام از این سه ربطی به اثبات تاریخ یا اجماع ندارند.

موضع ما: وقت گذاشتن روی فهم اجماع سولانا جالب است ولی امنیت شما را یک ذره هم بالا نمی برد. اگر دنبال کاری هستید که واقعا موجودی تان را حفظ کند، روش های عملی افزایش امنیت تراکنش های سولانا جای درست تری برای شروع است. الگوهای فریب در پروژه های تازه هم در بررسی راگ پول روی سولانا آمده است.

برای کاربر ایرانی

یک نکته که در متن های ترجمه شده نیست: در روزهای اختلال اینترنت، شما از نقطه اتصال به شبکه جدا می شوید نه از خود شبکه. تراکنشی که فرستاده اید و در دفتر کل ثبت شده، سر جایش است حتی اگر کیف پولتان چیزی نشان ندهد.

پس اگر انتقال زده اید و صفحه بالا نمی آید، دوباره نفرستید. اول شناسه تراکنش را نگه دارید و بعد از برگشتن دسترسی وضعیتش را ببینید. ارسال دوباره در چنین لحظه ای رایج ترین راه دو بار پرداخت کردن است.

و مثل هر شبکه دیگری، در ساعت های شلوغ تامین سول گران تر تمام می شود. کاربرانی که نمی خواهند در آن لحظه معطل کارت به کارت بمانند، اعتبارشان را از قبل با ووچر برای تامین اعتبار سریع آماده نگه می دارند.

سوال های پرتکرار