نود سولانا؛ چه می خواهد و چرا از ایران شدنی نیست

پشت جست و جوی «نود سولانا» معمولا یک تصور مشخص هست: کامپیوتری را روشن می کنی، نود بالا می آید، و از آن به بعد شبکه به تو پاداش می دهد.

این تصور از پایه اشتباه است، و مستندات رسمی خود شبکه هم آن را رد می کند. اجرای یک ولیدیتور سولانا نه فقط پاداش نمی دهد، بلکه هر روز از جیب شما هزینه می برد.

بیایید ببینیم واقعا چه چیزی لازم دارد، و چرا این یکی از ایران عملا شدنی نیست.

اول یک تفکیک که همه جا قاطی می شود

روی سولانا دو چیز متفاوت را «نود» صدا می زنند:

• ولیدیتور، که در اجماع شبکه شرکت می کند و برای هر بلاکی که تاییدش می کند رای می فرستد؛
• نود RPC، که در اجماع شرکت نمی کند و فقط دروازه ای است برای اینکه برنامه ها بتوانند با شبکه حرف بزنند.

پاداش شبکه به گروه اول تعلق می گیرد. نود RPC هم منابع سنگین تری می خواهد و هم اصلا برای درآمد مستقیم ساخته نشده؛ کسی آن را اجرا می کند که خودش سرویسی روی سولانا دارد.

سخت افزاری که مستندات رسمی می خواهد

این ها پیشنهاد یک وبلاگ نیست؛ صفحه الزامات ولیدیتور در مستندات رسمی نرم افزار شبکه همین ها را نوشته:

• پردازنده با دست کم ۱۲ هسته و ۲۴ رشته، با فرکانس پایه ۲.۸ گیگاهرتز یا بالاتر؛
• ۲۵۶ گیگابایت رم یا بیشتر، ترجیحا از نوع ECC؛
• سه دیسک NVMe جداگانه: یکی برای حساب ها از یک ترابایت به بالا، یکی برای لجر از یک ترابایت به بالا، و یکی برای اسنپ شات ها؛
• و مستندات صریح گفته که حساب ها و لجر نباید روی یک دیسک باشند، چون بار نوشتن و خواندنشان بالاست.

یعنی یک سرور اختصاصی، نه یک کامپیوتر خانگی. مستندات درباره اجرا روی ماشین مجازی ابری هم هشدار داده و درباره داکر گفته که برای شبکه اصلی توصیه نمی شود.

اینترنتی که می خواهد، و اینجا داستان تمام می شود

این بند مهم ترین بند این نوشته است و کمتر جایی ترجمه شده.

مستندات رسمی می گوید یک اتصال پایدار با آی پی نسخه چهار عمومی لازم است، و برای نودی که استیک دارد دست کم دو گیگابیت بر ثانیه متقارن الزامی است و ده گیگابیت برای عملکرد پایدار توصیه می شود. متقارن یعنی سرعت آپلود هم باید همان قدر باشد. همچنین تصریح کرده که اجرای ولیدیتور پشت NAT توصیه نمی شود و نباید هیچ فیلترینگی روی ترافیک نود وجود داشته باشد.

حالا این را کنار وضعیت اتصال در ایران بگذارید. آی پی عمومی، آپلود چند گیگابیتی، بدون هیچ فیلترینگ، با پایداری بیست و چهار ساعته. حتی اگر هزینه سخت افزار مسئله نباشد، این بند از ایران قابل تامین نیست. کسی هم که از سرور خارجی استفاده کند، عملا وارد کسب و کار دیگری شده و باید هزینه و ریسک همان را حساب کند.

هزینه روزانه ای که هیچ کس نمی گوید

اینجا جایی است که تصور «نود بزن، پاداش بگیر» کاملا می شکند.

مستندات می گوید برای اجرای ولیدیتور حداقل موجودی سولانای الزامی وجود ندارد. ولی برای شرکت در اجماع باید یک حساب رای داشته باشید، و ولیدیتور برای هر بلاکی که تاییدش می کند یک تراکنش رای می فرستد. هزینه این تراکنش ها، به گفته همان صفحه، می تواند تا ۱.۱ سولانا در روز برسد.

یعنی صرف نظر از اینکه پاداشی بگیرید یا نه، هر روز مقداری سولانا از حسابتان خارج می شود. ولیدیتوری که استیک تفویض شده کافی جذب نکرده باشد، هر روز در حال ضرر دادن است. این تازه قبل از حساب کردن برق، پهنای باند و سخت افزار است.

موضع ما بی تعارف: برای کاربر ایرانی، اجرای ولیدیتور سولانا یک تصمیم کسب و کاری با سرمایه سنگین است، نه راهی برای کسب درآمد از دارایی. و شرط اینترنتی اش هم آن را عملا از دسترس خارج می کند.

اگر هدفتان پاداش شبکه است، راه دیگری هست

تفویض استیک. یعنی سولانای خودتان را به یک ولیدیتور موجود بسپارید و سهمی از پاداش او بگیرید، بدون اینکه سروری اجرا کنید.

این کار دارایی شما را جایی نمی فرستد و مالکیتش دست خودتان می ماند، ولی ریسک های خودش را دارد؛ از دوره قفل شدن گرفته تا عملکرد ضعیف ولیدیتوری که انتخاب کرده اید. هر دو رویش را در روش استیک کردن سولانا و استیکینگ سولانا برای مبتدیان نوشته ایم.

و اگر دلیل علاقه تان به نود، کنجکاوی فنی درباره خود شبکه است، بهتر است اول بدانید این شبکه چرا گاهی از کار می افتد؛ دلیل توقف های شبکه سولانا همان بحث را از دید ساختار شبکه باز کرده. برای تهیه خود سولانا با ریال هم نرخ روز در نرخ سولانا در دیجی دلار هست.

سوال های پرتکرار