قاتل اتریوم؛ سولانا واقعا چه چیزی را از اتریوم گرفت
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
لقب «قاتل اتریوم» را در ده سال گذشته به چند شبکه داده اند. هیچ کدام اتریوم را نکشتند.
اما این یعنی هیچ اتفاقی نیفتاد؟ نه. اتفاقی افتاد، فقط نه آن اتفاقی که تیترها وعده اش را می دادند. سولانا چیزی را از اتریوم گرفت و چیزهای دیگری را نگرفت، و تشخیص این دو از هم برای کسی که می خواهد بین این دو انتخاب کند، تنها چیز مفید است.
الگو همیشه یکی است. شبکه ای تازه با کارمزد کمتر و سرعت بیشتر می آید، مقایسه ای بر اساس تعداد تراکنش در ثانیه منتشر می شود، و نتیجه گیری می شود که اتریوم تمام است.
مشکل این استدلال این است که فرض می کند اتریوم و رقیبش در حال رقابت بر سر یک چیزند. نیستند. اتریوم سال هاست تصمیم گرفته تراکنش ارزان را خودش انجام ندهد و آن را به لایه های بالاتر بسپارد؛ نقشه راه رسمی اش هم همین مسیر را توصیف می کند، از پرتو دنک شاردینگ گرفته تا ارتقاهای بعدی که همه در خدمت ارزان کردن لایه دوم اند.
یعنی وقتی کارمزد لایه اصلی اتریوم را با کارمزد سولانا مقایسه می کنید، دو چیز را مقایسه می کنید که برای دو کار متفاوت طراحی شده اند.
یک چیز، و اهمیتش کم نیست: فعالیت خرد و پرتکرار.
هر کاربردی که تعداد تراکنش زیاد و ارزش هر تراکنش کم دارد، به شبکه ای احتیاج دارد که کارمزدش در حد ناچیز باشد. بازی، عرضه های سریع، خرید و فروش پرتکرار توکن های کوچک، پرداخت های خرد. اینها روی لایه اصلی اتریوم عملا غیرممکن بودند و سولانا خانه شان شد.
و این فقط مسئله کارمزد نبود. تجربه کاربر هم فرق داشت: یک شبکه، یک کیف پول، بدون اینکه لازم باشد کاربر بفهمد پل چیست و دارایی اش روی کدام لایه نشسته. سادگی، خودش یک مزیت است و اتریوم آن را با انتخاب معماری اش از دست داد.
نتیجه اش این شد که موج تازه کاربران خرد، بیشتر از سمت سولانا وارد بازار شدند. اینکه از این حجم فعالیت چه چیزی ماندگار بوده و چه چیزی فقط موج بوده، بحث جداگانه ای است.
تقریبا هر مقایسه ای بین این دو شبکه، با تعداد تراکنش در ثانیه شروع می شود. همان عدد، بی دقت ترین چیزی است که می شد انتخاب کرد.
دلیلش این است که بخش بزرگی از تراکنش هایی که در آمار سولانا شمرده می شوند، رای تاییدکننده ها هستند نه فعالیت کاربر. اینها تراکنش های داخلی شبکه اند و هیچ کاربری آنها را نفرستاده. توضیح این تفکیک در عدد تراکنش در ثانیه سولانا آمده.
در سمت مقابل هم همین اشتباه به شکل دیگری تکرار می شود: کسی که کارمزد لایه اصلی اتریوم را می نویسد، معمولا کارمزد لایه های دوم را در محاسبه نمی آورد، در حالی که بیشتر فعالیت کاربران عادی اتریوم مدت هاست آنجا انجام می شود.
پس هر دو طرف این دعوا، معمولا با عددهای انتخابی سنجیده می شوند. اگر می خواهید قضاوت درستی داشته باشید، سراغ سنجه های دیگری بروید.
چهار چیز، و هر چهار تا عمومی و قابل بررسی اند.
اول، تعداد کاربران فعال روزانه که با قرارداد کار می کنند، نه تعداد کل تراکنش ها. این عدد سخت تر قابل بزرگ نمایی است.
دوم، تعداد و تنوع تاییدکننده ها و اینکه اجرای یک گره چقدر سخت افزار می خواهد. هر چه این هزینه بالاتر برود، شبکه متمرکزتر می شود، هر چه ادعا کند.
سوم، اینکه چه سهمی از فعالیت شبکه بعد از پایان یک موج باقی می ماند. موج ها می آیند و می روند؛ چیزی که بعد از رفتنشان می ماند، اکوسیستم واقعی است.
چهارم، رفتار در شرایط فشار. شبکه ای که در روز شلوغ کند می شود قابل تحمل است؛ شبکه ای که در روز شلوغ متوقف می شود، نه.
سه چیز، و هر سه سنگین اند.
سرمایه بزرگ و بلندمدت. پولی که قرار است سال ها جایی بماند، دنبال کمترین کارمزد نیست؛ دنبال کمترین احتمال اشتباه است. سابقه طولانی تر و تنوع بیشتر پیاده سازی ها، برای این نوع سرمایه ارزش دارد و اتریوم اینجا هنوز جلوتر است.
عمق ابزار توسعه. تعداد کتابخانه ها، ابزارهای بررسی امنیتی، حسابرس ها و توسعه دهندگانی که با محیط اتریوم کار کرده اند، هنوز قابل مقایسه نیست. این نوع برتری با یک ارتقای فنی جبران نمی شود.
پایداری بدون قید. سولانا سابقه اختلال شبکه دارد و کل بازطراحی های اخیرش هم دقیقا برای حل همین است. برای معامله گر خرد، چند ساعت اختلال آزاردهنده است؛ برای سیستمی که پول واقعی را پشت تراکنش آزاد می کند، غیرقابل قبول است. جزئیات این ضعف در بهای واقعی سرعت سولانا آمده.
اتریوم روی این شرط بسته که لایه پایه باید امن و محافظه کار بماند و سرعت را باید جای دیگری خرید. سولانا روی این شرط بسته که یک شبکه واحد و سریع، تجربه بهتری می سازد حتی اگر بهایش سخت افزار سنگین تر و تمرکز بیشتر باشد.
هر دو شرط ممکن است درست از آب دربیایند، چون بازار برای هر دو جا دارد. مقایسه سرمایه گذاری این دو را در سولانا یا اتریوم و آنچه واقعا فرق را می سازد جدا نوشته ایم؛ اینجا بحث فنی است نه قیمتی.
و یک نکته که معمولا جا می افتد: سولانا و اتریوم رقیب مستقیم هم نیستند در بسیاری از کاربردها، اما لایه های دوم اتریوم رقیب مستقیم سولانا هستند. رقابت واقعی آنجاست، نه در مقایسه با لایه اصلی.
عملی حرف بزنیم، چون تصمیم شما احتمالا فنی نیست.
اگر می خواهید دارایی جابه جا کنید، انتخاب شبکه را مقصد تعیین می کند نه ترجیح شما. در ایران، ریل اصلی انتقال تتر همچنان ترون است و دلیلش پذیرش گسترده است نه برتری فنی. فرستادن دارایی روی شبکه ای که مقصد پشتیبانی نمی کند، رایج ترین راه از دست دادن پول است.
اگر می خواهید بخرید و نگه دارید، سوال شبکه اصلا مطرح نیست؛ سوال این است که کدام دارایی را می خواهید و چرا. نرخ روز هر دو در نرخ روز سولانا در دیجی دلار و قیمت روز اتر در دیجی دلار هست.
و اگر هدفتان اصلا نگهداری دارایی نیست بلکه پرداخت هزینه یک سرویس خارجی است، هیچ کدام از این دو مسیر ساده ای نیست؛ کد یو ووچر و پرداخت بدون انتخاب شبکه برای همین کار ساخته شده.
تفاوت سولانا و اتریوم چیست؟
تفاوت اصلی در معماری است. سولانا همه چیز را روی یک شبکه واحد و سریع انجام می دهد. اتریوم لایه پایه را محافظه کار نگه داشته و تراکنش ارزان را به لایه های دوم سپرده. کارمزد و سرعت، نتیجه همین تصمیم اند نه علت آن.
مهم ترین مزیت رقابتی سولانا نسبت به اتریوم چیست؟
سادگی تجربه کاربر در کنار کارمزد ناچیز. کاربر با یک شبکه و یک کیف پول کار می کند و لازم نیست درگیر پل و لایه شود. برای کاربردهای پرتکرار و کم ارزش، همین یک مزیت تعیین کننده است.
سولانا جای اتریوم را می گیرد؟
بر اساس آنچه تا امروز اتفاق افتاده، نه. سولانا بخشی از فعالیت خرد بازار را برد و بخش های دیگری از جمله سرمایه بزرگ و عمق ابزار توسعه در اتریوم ماند. احتمال ماندن هر دو، بیشتر از احتمال حذف یکی است.
آیا باید سولانا بخرم؟
این متن تحلیل فنی است و توصیه خرید نیست. اگر می خواهید تصمیم بگیرید، به جای مقایسه سرعت دو شبکه، از خودتان بپرسید کدام یک از این دو شرط طراحی به نظرتان درست تر است و آیا حاضرید ریسکش را بپذیرید.
