میکر و تیکر چیست و کدام کارمزد کمتری می دهد
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
اگر تا حالا در یک صرافی دکمه «خرید فوری» را زده اید، تیکر بوده اید. اگر قیمتی پایین تر از بازار گذاشته اید و منتظر مانده اید، میکر بوده اید. احتمالا هم بدون اینکه بدانید کارمزد متفاوتی پرداخته اید.
این دو نقش، کل مکانیزم قیمت گذاری در یک صرافی متمرکز را توضیح می دهند. و یک نکته که تقریبا هیچ جا گفته نمی شود: میکر بودن همیشه ارزان تر تمام نمی شود.
میکر یا market maker کسی است که سفارشی ثبت می کند که بلافاصله انجام نمی شود و در دفتر سفارش می نشیند و منتظر می ماند. تیکر یا market taker کسی است که سفارش موجود در دفتر را برمی دارد و معامله را همان لحظه تمام می کند.
ترجمه فارسی این دو در متن ها آشفته است. میکر را «بازارساز» می نویسند که درست است، ولی تیکر را گاهی «بازارگردان» ترجمه کرده اند که غلط است؛ بازارگردان در ادبیات مالی ایران دقیقا همان نقش میکر است. برای اینکه قاطی نشود، در این متن از همان میکر و تیکر استفاده می کنیم.
سازوکار کلی هم ساده است: دفتر سفارش جایی است که تمام پیشنهادهای خرید و فروش در آن ثبت می شود و موتور صرافی سفارش های سازگار را به هم می رساند. قیمتی که روی تابلو می بینید، قیمت آخرین معامله انجام شده است، نه یک عدد اعلامی از طرف صرافی.
نقش شما را نوع سفارشتان تعیین می کند، نه اینکه خریدارید یا فروشنده.
سفارش محدود یا limit order یعنی قیمت دلخواهتان را تعیین می کنید. اگر آن قیمت با سفارش های موجود جور نباشد، سفارشتان در دفتر می نشیند و شما میکر می شوید.
سفارش بازار یا market order یعنی قیمت برایتان مهم نیست و می خواهید همین حالا انجام شود. صرافی سفارشتان را با بهترین قیمت های موجود در دفتر پر می کند و شما تیکر می شوید.
یک نکته که خیلی ها نمی دانند: سفارش محدود هم می تواند شما را تیکر کند. اگر قیمتی که گذاشته اید بلافاصله با سفارش موجودی جور دربیاید، معامله فورا انجام می شود و شما نقدینگی برداشته اید نه اضافه کرده. معیار این است که سفارش شما در دفتر نشست یا سفارش دیگری را مصرف کرد.
چون میکرها همان چیزی را می سازند که یک صرافی بدون آن بی ارزش است: نقدینگی.
نقدینگی یعنی اینکه بشود یک دارایی را سریع و با قیمت منصفانه خرید و فروخت. در بازاری با نقدینگی بالا، فاصله بین بهترین قیمت خرید و بهترین قیمت فروش کم است؛ به این فاصله اسپرد می گویند. در بازار کم عمق همین فاصله بزرگ می شود و شما هر بار که معامله می کنید، بخشی از پولتان را همان جا می گذارید.
میکرها با گذاشتن سفارش در دفتر، این فاصله را پر می کنند. صرافی هم با کارمزد کمتر تشویقشان می کند، چون بدون آنها دفتر خالی است و تیکری هم نمی ماند. در صرافی های غیرمتمرکز، دفتر سفارش اصلا حذف شده و جایش را مکانیزمی به نام بازارساز خودکار یا AMM گرفته است که همین کار را با استخر نقدینگی انجام می دهد.
الگوی رایج در بیشتر صرافی ها این است: کارمزد میکر کمتر یا مساوی کارمزد تیکر، و هر دو با بالا رفتن حجم معاملات ماهانه کاربر پله پله کمتر می شوند.
اما برای بیشتر کاربران این تفاوت آن قدرها هم که تصور می شود نیست. در پایین ترین سطح کاربری، خیلی از صرافی ها اصلا کارمزد یکسانی برای میکر و تیکر می گیرند و تخفیف واقعی از پله های بالاتر شروع می شود؛ پله هایی که با حجم معاملات یک کاربر عادی سال ها طول می کشد. برای نمونه در جدول کارمزد صرافی بایننس کاربر عادی برای میکر و تیکر عدد یکسانی می پردازد و اختلاف از پله های حجمی بالاتر ظاهر می شود. عددها هم مدام عوض می شوند، پس به جای اعتماد به هر رقمی که در یک مقاله نوشته شده، جدول کارمزد همان صرافی را در لحظه ببینید.
حالا موضع ما، که با چیزی که در بیشتر مقالات فارسی نوشته شده فرق دارد.
توصیه رایج این است که «همیشه سفارش محدود بگذارید تا میکر شوید و کارمزد کمتر بدهید». این توصیه برای کسی که روزی چند بار معامله می کند منطقی است. برای بقیه معمولا نه، به دو دلیل.
اول اینکه تخفیف میکر کسری از درصد است، در حالی که قیمتی که در انتظار ماندن از دست می دهید می تواند چند برابر آن باشد. سفارش محدودی که پر نمی شود و بازار از کنارش رد می شود، گران ترین سفارش شماست. دوم اینکه در بازارهای کم عمق، همان اسپردی که بالاتر گفتیم از هر دو کارمزد بزرگ تر است؛ آنجا انتخاب درست بین میکر و تیکر نیست، انتخاب درست بازار عمیق تر است.
پس قاعده ساده: اگر معامله گر فعالید، میکر بودن را جدی بگیرید. اگر ماهی یک بار مقداری رمزارز می خرید و نگه می دارید، دنبال تخفیف میکر گشتن وقت تلف کردن است. برای این حالت دوم، چیزی که واقعا در هزینه تان اثر می گذارد شفاف بودن نرخ و کارمزد نقطه ای است که از آن می خرید. و چون در بیشتر صرافی ها جفت معاملاتی بر پایه تتر بسته می شود، عملا اولین معامله هر کسی خرید تتر است؛ تتر و کاربردهایش این نقش را توضیح داده است.
یک ابهام که در جستجوهای فارسی مدام تکرار می شود.
«میکر» تا اینجا اسم یک نقش بود در معامله. اما ارز دیجیتالی هم به نام Maker با نماد MKR وجود دارد که توکن حاکمیتی یک پروتکل مالی غیرمتمرکز است و هیچ ربطی به کارمزد میکر و تیکر ندارد. اگر دنبال قیمت یا آینده آن توکن آمده اید، موضوعتان این صفحه نیست.
فرق میکر و تیکر چیست؟
میکر سفارشی می گذارد که در دفتر سفارش می ماند و به بازار نقدینگی اضافه می کند. تیکر سفارش موجود را برمی دارد و معامله را فورا تمام می کند. تعیین کننده این است که سفارش شما در دفتر نشست یا سفارش دیگری را مصرف کرد، نه اینکه خریدارید یا فروشنده.
کارمزد میکر و تیکر چیست و کدام کمتر است؟
کارمزد میکر معمولا کمتر یا مساوی کارمزد تیکر است، چون میکر به صرافی نقدینگی می دهد. در سطح های پایه کاربری این دو اغلب برابرند و تفاوت واقعی از پله های حجمی بالاتر شروع می شود. نرخ دقیق را باید در جدول کارمزد همان صرافی و در همان لحظه دید.
چطور در صرافی میکر شوم؟
سفارش محدود ثبت کنید با قیمتی که با سفارش های فعلی دفتر جور نباشد؛ یعنی برای خرید کمی پایین تر از قیمت بازار و برای فروش کمی بالاتر. اگر قیمتی بگذارید که بلافاصله پر شود، با اینکه سفارش محدود داده اید باز تیکر حساب می شوید.
در صرافی هایی که فقط خرید و فروش مستقیم دارند چطور؟
آنجا اصلا دفتر سفارش وجود ندارد، پس نقش میکر و تیکر هم موضوعیت ندارد. شما با خود پلتفرم معامله می کنید و هزینه واقعی تان در نرخ اعلامی و کارمزد آن سرویس است، نه در نوع سفارش. مقایسه دو مسیر هم باید بر همین اساس انجام شود.
اگر می خواهید بدانید چطور تراکنش پس از انجام معامله در شبکه نهایی می شود، تراکنش تایید نشده و مراحل تایید و خرج مضاعف و اهمیت تاییدها ادامه همین بحث اند.
