روی کاغذ هر دو یک چیزند: یک رشته کاراکتر که مبلغی روی آن نشسته و شما جایی واردش می کنید. در عمل اما دو ابزار کاملا متفاوتند و اشتباه گرفتنشان همان چیزی است که باعث می شود کسی یک کد بخرد و بعد بفهمد در مقصدش اصلا باز نمی شود.

تفاوت اصلی: پول در برابر اعتبار در یک مغازه
پی اس ووچر یک کد پولی است. صادرکننده اش یک سیستم پرداخت است و کد در هر جایی که آن سیستم را پذیرفته باشد خرج می شود. مثل اسکناس دلاری که در هر مغازه ای که دلار قبول می کند کار می کند.
گیفت کارت کد فروشگاهی است. صادرکننده اش خود فروشگاه است و فقط در همان فروشگاه اعتبار دارد. کد استیم فقط در استیم، کد اپل فقط در اپل. مثل بن خرید یک فروشگاه زنجیره ای که در فروشگاه بغلی به هیچ دردی نمی خورد.
از همین یک تفاوت، بقیه تفاوت ها بیرون می آید:
| موضوع | پی اس ووچر | گیفت کارت |
|---|---|---|
| صادرکننده | سیستم پرداخت PremiumMoney | خود فروشگاه، مثل سونی یا اپل |
| مقصد | هر سایتی که این سیستم را پذیرفته باشد | فقط فروشگاه صادرکننده |
| محدودیت کشور | ندارد | دارد و سخت گیرانه است |
| باقی مانده مبلغ | از بین می رود | در کیف پول حساب می ماند |
| فروش مجدد | ساده، بازار فعالی دارد | سخت تر و با اختلاف نرخ بیشتر |
| مناسب برای | پرداخت به سرویس های خارجی | خرید بازی، اپلیکیشن و اشتراک |
سطر محدودیت کشور مهم ترین سطر این جدول است. کد فروشگاهی به ریجن حساب گره می خورد و کد اشتباه باز نمی شود؛ کد پولی چنین قیدی ندارد. در عوض سطر باقی مانده به ضرر ووچر است: اگر خریدتان کوچک تر از مبلغ کد باشد، بقیه اش می سوزد، در حالی که در گیفت کارت در کیف پول حسابتان می ماند.
پی اس ووچر در برابر ووچرهای دیگر

مقایسه واقعی پی اس ووچر با گیفت کارت نیست، با بقیه کدهای پولی است. اینجا تفاوت ها ظریف تر و تصمیم سخت تر است.
پی اس ووچر به یک شرکت وابسته است و همان شرکت شبکه پذیرندگانش را می سازد. مزیتش این است که سایت های مشخصی رسما آن را قبول می کنند؛ ضعفش این است که سرنوشتش به یک شرکت گره خورده. پرفکت مانی دقیقا از همین نقطه ضربه خورد و کل بازار ایرانی اش با توقف صدور کد تمام شد.
در مقابل، یو ووچر و شبکه غیرمتمرکزش به یک شرکت واحد وابسته نیست و برای انتقال بین دو نفر انتخاب امن تری است، اما پذیرنده رسمی کمتری دارد. هات ووچر برای مبالغ کوچک هم گزینه ای است که برای شارژهای خرد سریع تر جواب می دهد. جدول کامل هر چهار کد در کدام یک را باید خرید آمده است.
درباره «کارت هدیه کریپتویی»
چند صرافی بزرگ خارجی محصولی به اسم گیفت کارت دارند که در واقع یک کد داخلی برای انتقال دارایی بین کاربران همان صرافی است. برای کاربر ایرانی اما این ها روی کاغذ خوبند و در عمل بی فایده: آن صرافی ها حساب کاربران ایرانی را نمی پذیرند و کد بدون حساب فعال، ارزشی ندارد.
پس اگر جایی خواندید که فلان گیفت کارت صرافی جایگزین ووچر است، اول سوال ساده تری بپرسید: من اصلا می توانم در آن صرافی حساب داشته باشم؟ اگر جواب نه است، بقیه بحث موضوعیت ندارد.
کدام یک ارزشش را بهتر نگه می دارد
هر دو دلاری اند، پس در برابر نوسان ریال یکسان رفتار می کنند. تفاوت در نقدشوندگی است.
کد پولی بازار خرید و فروش فعالی دارد و هر وقت بخواهید می توانید از مسیر بازگرداندن کد به ریال نقدش کنید. گیفت کارت این طور نیست؛ خریدارش کمتر است و اختلاف نرخ فروشش بیشتر، چون خریدار باید کسی باشد که دقیقا همان فروشگاه و همان ریجن را می خواهد.
نتیجه عملی: گیفت کارت را وقتی بخرید که می خواهید همان روز خرجش کنید. کد پولی را می شود کمی نگه داشت، هر چند نگه داشتن هیچ کدام از این دو ایده خوبی نیست. اگر قصدتان نگهداری دارایی است، این ها ابزار پرداختند نه ابزار پس انداز.
سه اشتباهی که مدام تکرار می شود
اول، خرید کد بر اساس اسم. پی اس ووچر را به خیال پلی استیشن می خرند و گیفت کارت اپل را به خیال اینکه «چون اپل است، همه جا کار می کند». هیچ کدام درست نیست. اسم کد چیزی درباره مقصدش نمی گوید؛ فقط صفحه پرداخت مقصد می گوید.
دوم، خرید مبلغ بزرگ تر برای «صرفه جویی». در گیفت کارت باقی مانده در حساب می ماند و اشکالی ندارد، اما در کد پولی می سوزد. تخفیف چند درصدی یک کد بزرگ تر، وقتی نصفش خرج نشود، تخفیف نیست.
سوم، نگه داشتن کد به امید نرخ بهتر. این کدها ابزار پرداختند و برای معامله ساخته نشده اند. کدی که در پوشه یادداشت های گوشی مانده، هم در معرض تکان خوردن نرخ است و هم در معرض همان خطری که هر رشته کاراکتر ارزشمندی دارد.
سوال های پرتکرار
پی اس ووچر همان گیفت کارت است؟
نه. پی اس ووچر کد یک سیستم پرداخت است و در سایت های پذیرنده خرج می شود؛ گیفت کارت کد یک فروشگاه مشخص است و فقط در همان فروشگاه کار می کند.
با پی اس ووچر می شود از استیم یا اپل خرید کرد؟
نه. این فروشگاه ها فقط کد خودشان را می پذیرند. برای آن ها باید گیفت کارت برند مقصد را با ریجن حساب خودتان تهیه کنید.
کدام یک کارمزد کمتری دارد؟
هیچ کدام کارمزد اعلام شده مهمی ندارند؛ هزینه واقعی در اختلاف نرخ خرید و فروش پنهان است. در گیفت کارت این اختلاف معمولا بیشتر است، چون بازار خرید و فروشش کوچک تر و وابسته به برند و ریجن است.
اگر مقصد پرداخت من هیچ کدام را قبول نکند چه؟
آن وقت مسیر رمزارز می ماند. خیلی از سایت هایی که ووچر قبول نمی کنند، تتر یا بیت کوین را می پذیرند. راهنمای کدهای پرداخت این تفکیک را کرده است.