پالیگان zkEVM خاموش شد؛ برای برداشت دارایی مهلت دارید
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
اگر یک زمانی دارایی تان را به پالیگان zkEVM پل زدید و بعد فراموشش کردید، این متن برای شماست. آن شبکه دیگر بلوک نمی سازد و برای بیرون کشیدن دارایی، یک مهلت زمانی مشخص وجود دارد.
و اگر دارایی ندارید و فقط دنبال این هستید که بدانید zkEVM چه شد: تمام شد. رسما.
سکوئنسر شبکه Polygon zkEVM Mainnet Beta در سوم ژوئیه ۲۰۲۶ خاموش شد. یعنی شبکه دیگر بلوک تولید نمی کند و برداشت از آن از مسیر پل اگ لایر پردازش نمی شود. این را خود پالیگان روی صفحه اختصاصی همان شبکه نوشته است.
تصمیمش هم ناگهانی نبود. مارک بویرون، مدیرعامل Polygon Labs، یازدهم ژوئن ۲۰۲۵ در انجمن رسمی پروژه اعلام کرد که این شبکه سال بعد تعطیل می شود و برای این کار یک سال زمان گذاشت.
متن آن اعلامیه از آن چیزهایی است که در این صنعت کم پیدا می شود، چون به جای تعریف از خود، فهرست شکست ها را نوشته. سه دلیل ذکر شده است.
- مشکلات فنی و تاخیر در توسعه. پشتیبانی از EIP-4844 بیشتر از انتظار طول کشید. شمارنده های ZK که به عنوان یک قابلیت امنیتی طراحی شده بودند، بعضی تراکنش های دیفای را عملا غیرممکن کردند. و ساختن zkEVM با یک کلاینت اختصاصی، اشکال زدایی را برای توسعه دهنده ها سخت کرد.
- نبود تمایز. به گفته خودشان محصول از نظر فنی موفق بود ولی چیزی نداشت که آن را از بقیه جدا کند و تجربه ای که جامعه می خواست را تحویل نداد.
- کند بودن در چرخش. با بالا آمدن معماری های ماژولار، zkEVM نمی توانست سریع خودش را تطبیق دهد و پروژه اعتراف می کند که وقتی معلوم شد این مسیر جواب نمی دهد، به اندازه کافی سریع آن را تعطیل نکرد.
در همان متن نوشته اند که کار روی zkEVM را یک سال و نیم قبل از آن اعلامیه متوقف کرده بودند و منابع آزاد شده صرف تقویت شبکه اصلی پالیگان و ساخت اگ لایر شده است.
اینجا جایی است که باید دقیق بخوانید، چون شرایط بازیابی برای همه یکسان نیست.
دارایی در کیف پول شخصی خودتان. اگر دارایی روی یک آدرس معمولی و تحت کنترل خودتان بوده، از طریق رابط رسمی Claims قابل بازیابی است و روی اتریوم تحویل می گیرید. پالیگان تاکید کرده که در هیچ مرحله ای دارایی شما را نگه نمی دارد؛ خودتان تراکنش را امضا و روی اتریوم ارسال می کنید. یعنی به اتر برای کارمزد نیاز دارید.
دارایی داخل قرارداد هوشمند. اینها از این مسیر بازیابی نمی شوند. موقعیت های نقدینگی در پروتکل های دیفای، دارایی های داخل کیف پول های چند امضایی، و هر چیزی که در پل های شخص ثالث قفل شده باشد بیرون از این رابط است و باید مستقیم با اپراتور همان قرارداد صحبت کنید.
رابط Claims تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۷ در دسترس است و بعد از آن برداشته می شود. پالیگان نوشته که دارایی های نگه داری شده در آدرس های شخصی با این کار مصادره نمی شوند و همچنان روی اتریوم ثبت شده باقی می مانند، ولی دیگر ابزار و پشتیبانی ای برای بازیابی شان ارائه نمی شود و بازیابی از راه های دیگر ممکن است عملی نباشد.
ترجمه ساده اش: از نظر حقوقی مال شماست، از نظر عملی بعد از آن تاریخ دستتان به آن نمی رسد. توصیه خود پروژه هم این است که خیلی زودتر از مهلت اقدام کنید.
هر رویدادی که یک مهلت و یک صفحه «برداشت دارایی» داشته باشد، یک هدیه برای کلاهبردارهاست. الگو همیشه یکی است: یک دامنه شبیه به دامنه رسمی، یک شمارش معکوس، و یک دکمه اتصال کیف پول.
- آدرس رسمی رابط Claims را فقط از صفحه خود پالیگان باز کنید، نه از نتیجه تبلیغاتی گوگل و نه از لینکی که در تلگرام برایتان فرستاده شده.
- هیچ فرآیند واقعی بازیابی، عبارت بازیابی کیف پول شما را نمی خواهد. هیچ کدام. اگر خواسته شد، همان لحظه ببندید.
- قبل از امضا، متن تراکنش را بخوانید. اگر چیزی به اسم approve برای یک توکن نامربوط یا برای همه موجودی تان می خواهد، امضا نکنید.
- عجله نکنید. مهلت تا آخر ۲۰۲۷ است و هیچ چیز واقعی امروز از شما تصمیم فوری نمی خواهد. حس فوریت، خودش ابزار کار کلاهبردار است.
یک نگرانی رایج را همین جا تمام کنیم: این تعطیلی هیچ ربطی به شبکه اصلی پالیگان ندارد. همان شبکه ای که در صرافی ها به عنوان گزینه برداشت می بینید و تتر روی آن جابه جا می شود، سر جایش است و پروژه در همان اعلامیه گفت که منابع آزاد شده را صرف تقویت آن می کند. اگر با آن کار دارید، شرایط انتقال تتر روی شبکه پالیگان جای دیگری توضیح داده شده است.
اثر واقعی این تعطیلی روی جهت پروژه است. امروز اگر در مستندات پالیگان سراغ نشانی zkEVM بروید، به صفحه Polygon CDK منتقل می شوید و بالای بسیاری از صفحه ها یک هشدار ثابت نوشته شده: پالیگان zkEVM منسوخ شده است و برای پیاده سازی های جدید توصیه نمی شود. مسیر جدید، زنجیره های اختصاصی برای نهادهای مالی و اتصال آنها از طریق اگ لایر است. همان چرخشی که در بحث آینده پالیگان دنبالش کرده ایم.
یک تبصره هم برای متن های مقایسه ای: هر مقایسه ای که zkEVM را به عنوان یک گزینه زنده کنار آربیتروم و اپتیمیزم گذاشته باشد، دیگر معتبر نیست. مقایسه پالیگان با راه حل های دیگر لایه دوم را با همین نگاه بخوانید.
بازیابی، یک تراکنش روی اتریوم است. یعنی دو چیز لازم دارید که هیچ کدام مربوط به پالیگان نیست: اتر روی همان آدرس، و یک اتصال اینترنت پایدار در لحظه امضا.
قطعی اینترنت وسط کار، تراکنش امضا شده را برنمی گرداند. اگر امضا رفته باشد رفته و اگر نرفته باشد باید از اول شروع کنید. پس این کار را در ساعتی انجام دهید که وضعیت اتصالتان قابل پیش بینی است. تامین اتر برای کارمزد هم مسئله جداگانه ای است که صفحه ارز پالیگان دیجی دلار و بقیه صفحه های ارز دیجی دلار برایش هستند.
پالیگان zkEVM چیست و چرا تعطیل شد؟
یک رول آپ مبتنی بر دانش صفر بود که پالیگان آن را به عنوان نسخه سازگار با بایت کد اتریوم معرفی کرد. طبق اعلامیه رسمی، به دلیل تاخیرهای فنی، نداشتن تمایز نسبت به رقبا و ناتوانی در تطبیق سریع با معماری های ماژولار کنار گذاشته شد.
پول من روی zkEVM از بین رفت؟
اگر روی آدرس شخصی خودتان بوده نه، و از طریق رابط رسمی Claims روی اتریوم قابل بازیابی است تا پایان دسامبر ۲۰۲۷. اگر داخل یک قرارداد هوشمند بوده، از این مسیر بازیابی نمی شود و باید سراغ اپراتور همان پروتکل بروید.
این تعطیلی روی POL من اثر دارد؟
نه. POL توکن شبکه اصلی پالیگان است و آن شبکه فعال است. تعطیلی فقط شبکه zkEVM را در بر می گیرد.
جایگزین zkEVM در پالیگان چیست؟
پالیگان CDK برای ساخت زنجیره های اختصاصی و اگ لایر برای وصل کردن آنها به یکدیگر. هر دو در مستندات رسمی جای zkEVM را گرفته اند و مخاطبشان هم بیشتر نهادهای مالی است تا کاربر معمولی.
منابع: صفحه رسمی تعطیلی و بازیابی دارایی پالیگان zkEVM و اعلامیه اصلی در انجمن پالیگان.
