هارد فورک بیت کوین؛ کدام یک واقعا زنده ماند
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
سوالی که هنوز به پشتیبانی می رسد و معمولا هشت سال دیر پرسیده می شود: «من ۲۰۱۷ بیت کوین داشتم، پس بیت کوین کش رایگانم کجاست؟»
جواب کوتاه بستگی دارد به اینکه آن موقع کلید دست خودتان بود یا دست یک صرافی. جواب بلندتر همان چیزی است که هارد فورک واقعا هست، و بیشتر متن های فارسی آن را با چند تعریف کلی رد می کنند.
هر شبکه بلاکچینی یک مجموعه قاعده دارد که همه نودها روی آن توافق کرده اند. فورک یعنی این قواعد عوض شود.
فورک نرم وقتی است که قواعد جدید سخت گیرانه تر از قبلی باشند. نودی که به روز نشده، بلاک های جدید را همچنان معتبر می بیند، چون هر چیزی که با قاعده سخت گیرانه تر ساخته شده، با قاعده قدیمی هم جور در می آید. شبکه یکی می ماند.
فورک سخت برعکس است. قاعده جدید چیزی را مجاز می کند که قاعده قدیم مجاز نمی دانست. حالا نود قدیمی آن بلاک را رد می کند و نود جدید قبولش دارد. اگر هر دو گروه سر حرفشان بمانند، از آن نقطه به بعد دو زنجیره جدا وجود دارد که تا آن لحظه تاریخچه مشترک داشتند.
و دقیقا همین «تاریخچه مشترک» است که همه سوءتفاهم ها را می سازد. دارایی شما تا لحظه انشعاب روی هر دو زنجیره ثبت شده است.
بیت کوین به سقف ظرفیتش خورده بود. هر بلوک ده دقیقه ای، فضای محدودی داشت و وقتی تعداد تراکنش ها از آن گذشت، صف تشکیل شد و کارمزدها بالا رفت.
دو راه حل روی میز بود و هر دو جدی بودند.
راه اول جدا کردن امضاها از بدنه تراکنش بود تا فضای بیشتری آزاد شود. این پیشنهاد به صورت رسمی و با نام پیشنهاد بهبود شماره ۱۴۱ بیت کوین ثبت شده بود و امروز هم وضعیتش در همان سند «اجرا شده» است. مزیتش این بود که فورک سخت لازم نداشت.
راه دوم ساده تر به نظر می رسید: سقف بلاک را بزرگ تر کنید. همین.
گروه دوم راه اول را نپذیرفت و در اول اوت ۲۰۱۷ زنجیره خودش را با سقف بلاک بزرگ تر ادامه داد. اسمش شد بیت کوین کش. چرایی فنی و فلسفی این انتخاب را در پرونده اختلاف اندازه بلاک باز کرده ایم و اینجا تکرارش نمی کنیم.
بیت کوین کش تنها فورک بیت کوین نبود. در همان دوره چند انشعاب دیگر هم اتفاق افتاد؛ یکی با تمرکز روی تغییر الگوریتم استخراج و یکی بعدتر از دل خود بیت کوین کش با ادعای بازگشت به نسخه اصیل تر.
حالا موضع ما، که خوشایند طرفداران هیچ کدام نیست: تقریبا همه این انشعاب ها شکست خوردند و شکستشان فنی نبود.
هیچ کدام به خاطر باگ یا حمله از بین نرفتند. آن ها کاربر و نقدشوندگی نداشتند. شبکه ای که هیچ کس رویش نیست، هر چقدر هم ارزان و سریع باشد، مسئله ای را حل نمی کند. صفحه بیت کوین گلد در دیجی دلار نمونه صریح همین ماجراست؛ بازارش عملا تعطیل است و ما هم همین را نوشته ایم به جای اینکه وانمود کنیم دارایی زنده ای است.
بیت کوین کش از این جمع، تنها موردی است که هنوز بازار و توسعه دارد. سایت رسمی اش ادعا می کند از ۲۰۱۷ بدون قطعی کار کرده و روی همان هدف اولیه یعنی پرداخت خرد مانده. اینکه این برای شما به معنای خرید هست یا نه، بحث انتخاب بین این دو است.
در لحظه انشعاب، هر آدرسی که موجودی داشت، روی زنجیره جدید هم همان موجودی را داشت. پس اگر کلید خصوصی دست خودتان بود، بله، دسترسی داشتید.
اما اگر دارایی داخل حساب یک صرافی بود، تصمیم با آن صرافی بود. بعضی موجودی جدید را به کاربران دادند، بعضی با تاخیر، و بعضی اصلا. هیچ قانونی هم آن ها را مجبور نمی کرد.
خبر خوب اینکه این ماجرا یک درس عملی دارد که هنوز به کار می آید: در هر رویدادی که به موجودی در یک لحظه مشخص وابسته است، کلید دست خودتان بودن تنها چیزی است که تصمیم را به شما برمی گرداند.
دو زنجیره با تاریخچه مشترک، قالب آدرس های قدیمی مشابهی هم دارند. فرستادن دارایی یکی به آدرس دیگری هنوز اتفاق می افتد و بازگرداندنش به همکاری طرف مقابل نیاز دارد؛ اگر اصلا ممکن باشد.
قاعده اش یک خط است: قبل از هر انتقال، شبکه مقصد را در پنل مبدا و مقصد با هم تطبیق دهید و اول یک مبلغ ناچیز بفرستید.
و یک هشدار دیگر که هر بار خبر فورک جدیدی می آید تکرار می شود: هیچ فورکی برای اینکه سهم شما را بدهد، از شما عبارت بازیابی نمی خواهد. هر سایت یا رباتی که برای «دریافت توکن فورک» کلمات بازیابی یا کلید خصوصی بخواهد، همان لحظه کیف پولتان را خالی می کند.
برای کاربر ایرانی، انتخاب بین بیت کوین و انشعاب هایش نه سر اندازه بلوک است و نه سر فلسفه؛ سر نقدشوندگی است.
بازار کم عمق یعنی همان سفارشی که در یک دارایی پرمعامله مثل بازار بیت کوین دیجی دلار بدون تکان قیمت اجرا می شود، اینجا خودش قیمت را جابه جا می کند. این هزینه پنهان معمولا از کل کارمزدی که پرداخت می کنید بزرگ تر است و در هیچ تبلیغی هم نوشته نمی شود.
هزینه واقعی شما همیشه چهار تکه دارد: نرخ مبنا، فاصله خرید و فروش، کارمزد سرویس و کارمزد شبکه. اگر می خواهید بدون ورود ریال وارد شوید، یو ووچر در دیجی دلار همان واسطی است که بیشتر کاربران استفاده می کنند.
فورک چیست؟
تغییر قواعد یک شبکه بلاکچینی. اگر قواعد جدید با نسخه قدیمی سازگار بمانند، فورک نرم است و شبکه یکی می ماند. اگر سازگار نباشند و هر دو طرف ادامه دهند، فورک سخت است و از آن نقطه دو زنجیره جدا وجود دارد.
سافت فورک چیست و چه فرقی با هارد فورک دارد؟
در فورک نرم، قواعد جدید محدودکننده ترند و نود به روز نشده همچنان بلاک ها را معتبر می بیند. در فورک سخت، قاعده جدید چیزی را مجاز می کند که نود قدیمی رد می کند. تفاوت عملی این است که فورک نرم زنجیره را دو نیم نمی کند و فورک سخت می تواند بکند.
فورک در ارز دیجیتال همیشه به معنی ارز جدید است؟
نه. بیشتر فورک ها فقط ارتقای شبکه اند و ارز جدیدی نمی سازند. ارز جدید وقتی به وجود می آید که بخشی از جامعه ارتقا را نپذیرد و زنجیره قدیمی را جداگانه ادامه دهد. این حالت استثناست، نه قاعده.
مهم ترین هارد فورک بیت کوین کدام بود؟
انشعاب اول اوت ۲۰۱۷ که بیت کوین کش را ساخت. بقیه انشعاب ها یا بازار معناداری پیدا نکردند یا از دل همین انشعاب و سال ها بعد بیرون آمدند.
هارد فورک نه یک اتفاق فنی نادر است و نه یک هدیه. یک اختلاف نظر است که در نرم افزار حل نشد، پس در زنجیره حل شد.
و نتیجه اش هشت سال بعد روشن است: زنجیره ای برنده می شود که کاربر دارد، نه زنجیره ای که مشخصات بهتری روی کاغذ دارد.
