تفاوت بیت کوین و بیت کوین کش؛ دعوا سر اندازه بلوک بود

در فهرست دارایی های هر صرافی، دو اسم کنار هم می نشینند که تقریبا یکسان به نظر می رسند و قیمتشان اصلا شبیه هم نیست. سوالی که بعدش می آید همیشه یکی است: کدام اصلی است؟

جواب کوتاه: هر دو واقعی اند و هیچ کدام تقلبی نیست. جواب بلندتر این است که یک اختلاف فنی مشخص، هشت سال پیش یک زنجیره را به دو زنجیره تبدیل کرد و آن اختلاف هنوز سر جایش است.

اوت ۲۰۱۷: یک زنجیره، دو راه

تا آن تاریخ، بیت کوین یک زنجیره بود با یک محدودیت که کم کم داشت آزاردهنده می شد: اندازه هر بلوک حداکثر یک مگابایت بود. یعنی در هر بازه ده دقیقه ای، فقط تعداد محدودی تراکنش جا می شد.

وقتی تعداد تراکنش ها از آن ظرفیت گذشت، اتفاقی افتاد که هر شبکه پرترافیکی تجربه می کند: صف. تراکنش ها منتظر می ماندند و کسانی که کارمزد بیشتری می دادند زودتر جلو می افتادند. کارمزدها بالا رفت و انتقال مبالغ کوچک بی معنا شد.

دو راه حل روی میز بود. یکی اینکه بلوک را بزرگ تر کنیم تا تراکنش بیشتری در آن جا شود. دیگری اینکه بلوک را دست نزنیم و بار را به لایه های بالاتر منتقل کنیم. جامعه سر این انتخاب دو نیم شد و بیت کوین کش از همان انشعاب بیرون آمد؛ با سقف بلوک هشت مگابایتی که بعدها بازتر هم شد. جزئیات آن روزها را در ماجرای هارد فورک و تولد بیت کوین کش نوشته ایم.

چرا سر یک عدد این قدر دعوا شد

از بیرون احمقانه به نظر می رسد که یک شبکه چند میلیارد دلاری سر اندازه یک فایل دو نیم شود. ولی پشت آن عدد، یک انتخاب واقعی نشسته است.

بلوک بزرگ تر یعنی تراکنش بیشتر، صف کوتاه تر و کارمزد پایین تر. تا اینجا فقط مزیت است. اما بلوک بزرگ تر یعنی زنجیره سنگین تر، و زنجیره سنگین تر یعنی نگه داشتن یک نود کامل به سخت افزار و پهنای باند بیشتری احتیاج دارد. هر چه نگه داشتن نود گران تر شود، افراد کمتری این کار را می کنند و شبکه در دست بازیگران کمتری می ماند.

پس دعوا سر یک عدد نبود؛ سر این بود که ارزان بودن مهم تر است یا اینکه هر کسی با یک کامپیوتر معمولی بتواند خودش قواعد شبکه را بررسی کند. طرف بیت کوین گزینه دوم را انتخاب کرد و طرف بیت کوین کش گزینه اول را.

هیچ کدام از این دو انتخاب احمقانه نیست. دو تعریف متفاوت از «پول خوب» است.

آنچه اصلا عوض نشد

این بخش را کمتر کسی می نویسد و برای نفهمیدن تفاوت ها، همین جاست که آدم گیر می کند.

سقف کل هر دو یکی است. سایت رسمی بیت کوین کش صریح می گوید هرگز بیش از بیست و یک میلیون واحد وجود نخواهد داشت؛ دقیقا همان عددی که بیت کوین دارد. الگوریتم اثبات کار هم در هر دو یکی است و برنامه نصف شدن پاداش هم همین طور.

حتی تاریخچه شان تا اوت ۲۰۱۷ کاملا مشترک است. یعنی هر تراکنشی که قبل از آن تاریخ روی بیت کوین ثبت شده، در تاریخچه بیت کوین کش هم هست.

امروز هر کدام برای چه بهینه شده اند

بیت کوین عملا به لایه تسویه تبدیل شده. مبالغ بزرگ، دفعات کم، و امنیتی که بیشترین توان محاسباتی بازار پشتش است. کارمزدش برای انتقال ده دلار منطقی نیست و کسی هم دیگر برای این کار از آن استفاده نمی کند.

بیت کوین کش روی همان هدف اولیه ماند: پول الکترونیکی نظیر به نظیر. سایت رسمی اش سرعت تایید در حد ثانیه و کارمزد زیر یک سنت را وعده می دهد و ادعا می کند از ۲۰۱۷ بدون قطعی کار کرده است.

و حالا آن چیزی که در ادعای هیچ کدام نیست: بیت کوین کش این جنگ را از نظر پذیرش باخت. نه به این دلیل که فنی ضعیف تر بود، بلکه چون بیشتر کاربران، صرافی ها و سرویس ها با زنجیره اصلی ماندند. یک شبکه پرداخت ارزان که کسی روی آن نیست، مشکلی را حل نمی کند. اینکه با این وضع کدامشان به درد شما می خورد، بحث جداگانه ای است که در مقایسه کاربردی بیت کوین و بیت کوین کش بازش کرده ایم.

یک تله عملی: آدرس ها را جابه جا نکنید

این را بیشتر از هر بحث فنی دیگری در پشتیبانی می بینیم و ضرر واقعی می زند.

چون دو زنجیره تاریخچه مشترک دارند، قالب آدرس های قدیمی شان هم شبیه هم است. فرستادن دارایی یکی به آدرس دیگری، در بهترین حالت یعنی دارایی شما جای دیگری نشسته و بازگرداندنش به همکاری طرف مقابل نیاز دارد؛ در بدترین حالت یعنی از دست رفته.

قاعده ساده است: قبل از هر انتقال، شبکه مقصد را در پنل مبدا و مقصد با هم تطبیق دهید و اول مبلغ ناچیزی بفرستید. این یک دقیقه اضافه، ارزان ترین بیمه ای است که می توانید بخرید.

از ایران، تفاوت سومی هم هست

در ایران عامل تعیین کننده نه اندازه بلوک است و نه فلسفه غیرمتمرکز بودن؛ نقدشوندگی است.

بیت کوین هر ساعتی از شبانه روز خریدار و فروشنده دارد و فاصله قیمت خرید و فروشش باریک است. بیت کوین کش بازار بسیار کم عمق تری دارد، بنابراین همان سفارشی که در بیت کوین بدون تکان قیمت اجرا می شود، اینجا می تواند خودش قیمت را جابه جا کند. این هزینه پنهان معمولا از کل کارمزدی که پرداخت می کنید بزرگ تر است.

و هزینه واقعی شما همیشه چهار تکه دارد: نرخ مبنا، فاصله خرید و فروش، کارمزد سرویس و کارمزد شبکه. مقایسه دو دارایی فقط بر اساس کارمزد شبکه، مقایسه کوچک ترین تکه است. فهرست کامل دارایی های قابل معامله در صفحه بازار ارزهای دیجیتال دیجی دلار هست و سفارش خرید و فروش بیت کوین نقطه شروع رایج تری است.

سوال های پرتکرار