NFT در بازی ها؛ مالکیت آیتم روی اتریوم یعنی چه
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
شمشیری در بازی خریده اید که NFT است و روی اتریوم ثبت شده. استودیو سازنده دو سال بعد سرورها را خاموش می کند. حالا دقیقا مالک چه چیزی هستید؟
جواب این سوال کل تفاوت بین آنچه به بازیکن ها فروخته شد و آنچه واقعا تحویل داده شد را نشان می دهد. و جواب خوشایندی هم نیست.
آیتم های بازی روی اتریوم معمولا با استاندارد ERC-1155 ساخته می شوند و نه با همان استانداردی که برای آثار هنری استفاده می شود. دلیلش هم مسئله ای است که مخصوص بازی هاست.
یک بازی هم آیتم یکتا دارد و هم آیتم انبوه. شمشیر افسانه ای یکی است، ولی معجون سلامتی ده هزار تا. متن خود استاندارد دقیقا همین را هدف گرفته: یک قرارداد واحد که هر ترکیبی از توکن های مثلی و غیرمثلی را با هم مدیریت کند، به جای اینکه برای هر نوع توکن یک قرارداد جداگانه مستقر شود.
جالب اینکه نویسندگان این استاندارد خودشان از شرکت های بازی سازی بودند. یعنی این استاندارد از دل یک نیاز واقعی درآمده، نه از یک ایده تئوریک. تا اینجا خبر خوب است.
آنچه روی زنجیره ثبت است، یک رکورد است: فلان آدرس صاحب فلان شناسه است. تمام.
اینکه آن شناسه یعنی شمشیر، اینکه شمشیر چه ظاهری دارد، چه قدرتی دارد و اصلا در کدام بازی قابل استفاده است، هیچ کدام روی زنجیره نیست. همه اینها روی سرور همان استودیو تعریف می شوند و همان استودیو می تواند فردا عوضشان کند.
پس وقتی سرور خاموش شود، توکن سر جایش می ماند و همچنان مال شماست. فقط دیگر به چیزی اشاره نمی کند. این را مقایسه کنید با وعده ای که فروخته شد: «آیتمت واقعا مال خودت است و هیچ کس نمی تواند ازت بگیرد.» بخش دوم درست بود، بخش اول نه.
و آن وعده دیگر، انتقال آیتم بین بازی های مختلف، در عمل تقریبا هیچ جا اتفاق نیفتاد. دلیلش هم فنی نیست: هیچ استودیویی دلیلی ندارد آیتمی را که خودش نفروخته در بازی خودش بپذیرد و بابتش پشتیبانی بدهد. توضیح کلی تر ماهیت این توکن ها در صفحه رسمی NFT اتریوم آمده.
بیشتر کسانی که این موضوع را جستجو می کنند دنبال فهمیدن استاندارد نیستند؛ دنبال درآمد اند. پس بی تعارف درباره اش حرف بزنیم.
مدل رایج این بازی ها این بود که بازیکن جدید برای شروع آیتم می خرید و بازیکن قدیمی از فروش دستاوردهایش درآمد داشت. یعنی درآمد نفر قبلی از پول نفر بعدی می آمد. تا وقتی ورودی بیشتر از خروجی بود همه چیز خوب به نظر می رسید؛ لحظه ای که ورودی کم شد، قیمت آیتم ها و توکن بازی با هم ریخت.
این اتفاق برای یک بازی خاص نیفتاد، برای الگو افتاد. چرا اقتصاد بازی های گیم فای می شکند همین مکانیزم را باز کرده و فهرست بازی هایی که ماندند و تمام شدند نشان می دهد چند تایشان از این چرخه جان سالم به در بردند. یکی از شناخته شده ترین نمونه ها هم در اکسی اینفینیتی و نحوه کارش بررسی شده.
این فهرست از سوال هایی درآمده که کاربران بعد از ضرر کردن می پرسند. قبلش پرسیدن ارزان تر است.
- بازی بدون بخش اقتصادی اش سرگرم کننده هست؟ اگر جواب نه باشد، بقیه فهرست را لازم نیست بخوانید.
- آیتم روی کدام شبکه است و برداشتش از آن شبکه چطور انجام می شود؟ آیتمی که فقط داخل یک شبکه اختصاصی خود بازی معنا دارد، عملا همان آیتم پایگاه داده ای قدیمی است با یک اسم جدید.
- عرضه آن آیتم چقدر است و آیا استودیو می تواند باز هم بسازد؟ اگر می تواند و محدودیتی هم روی خودش نگذاشته، کمیابی که بابتش پول می دهید تصمیم روزانه یک شرکت است، نه یک ویژگی.
- بازار ثانویه اش امروز چقدر معامله دارد؟ نه ماه پیش، امروز. آیتمی که خریدار ندارد قیمت ندارد، هر عددی هم که کنارش نوشته شده باشد.
و یک قاعده که در تمام این سال ها درست از آب درآمده: هرچه بخش تبلیغاتی یک بازی بیشتر درباره درآمد حرف بزند و کمتر درباره گیم پلی، عمر اقتصادش کوتاه تر است.
قیمتی که برای آیتم می بینید تمام هزینه نیست. برای خرید، انتقال و بعدا فروشش کارمزد شبکه پرداخت می کنید، و روی آیتم های ارزان این کارمزد می تواند از خود آیتم بیشتر باشد.
به همین دلیل تقریبا همه بازی های جدی این حوزه از اتریوم به شبکه های ارزان تر مهاجرت کردند. این کار هزینه را حل کرد و در همان حال بخشی از همان تضمینی را که کل ماجرا به خاطرش شروع شده بود، به شبکه ای کوچک تر واگذار کرد. معامله ای بود که انجام شد، و بد نیست بدانید انجام شده.
سه نکته که در راهنماهای ترجمه شده نیست.
اول، دسترسی به خود بازی. بخشی از این پلتفرم ها ایران را مسدود می کنند و این محدودیت می تواند بعد از خرید آیتم اعمال شود. توکن در کیف پول شما می ماند ولی دسترسی به بازی را از دست می دهید، و این ریسکی است که قبل از خرید باید بپذیرید.
دوم، روزهای اختلال اینترنت. بازی ای که هر حرکتش تراکنش زنجیره ای دارد، در آن روزها عملا قابل استفاده نیست و اگر مکانیزم زمان دار داشته باشد ممکن است ضرر هم بدهید.
سوم، مسیر پول. برای کارمزد شبکه به اتر نیاز دارید که از تهیه اتر برای تراکنش های داخل بازی قابل تهیه است، و برای پرداخت اشتراک ها و خریدهای داخل بازی که کارت ایرانی نمی گیرند، مسیر معمول تهیه ووچر ارزی برای خریدهای داخل بازی است.
NFT در بازی یعنی چه؟
یعنی مالکیت یک آیتم بازی به جای پایگاه داده استودیو، روی بلاکچین ثبت شود. نتیجه اش این است که می توانید آیتم را بیرون از بازی هم بفروشید. آنچه ثبت نمی شود، خود آیتم و کاربردش در بازی است؛ آن همچنان دست استودیو می ماند.
بازی های NFT بدون سرمایه واقعا وجود دارند؟
بازی هایی که ورود رایگان دارند بله. اما رایگان بودن ورود به معنای درآمد داشتن نیست؛ در بیشتر این بازی ها بدون خرید اولیه، درآمد ساعتی آن قدر کم است که ارزش وقتی که می گذارید را ندارد. اگر جایی وعده درآمد بدون سرمایه داده شد، معمولا سرمایه ای که می خواهند وقت شماست.
آیا می توانم آیتمم را در بازی دیگری استفاده کنم؟
در عمل تقریبا هیچ وقت. از نظر فنی امکانش هست، ولی هر بازی باید جداگانه تصمیم بگیرد آن آیتم را بشناسد و پشتیبانی کند و انگیزه ای برای این کار ندارد. این وعده در تبلیغات زیاد تکرار شد و در عمل تحقق نیافت.
اگر بازی تعطیل شود آیتم من چه می شود؟
توکن در کیف پول شما باقی می ماند و کسی نمی تواند حذفش کند. اما چیزی که به آن معنا می داد، یعنی خود بازی، دیگر نیست. عملا یک رکورد بی مصرف در اختیار دارید، و بازار ثانویه ای هم برایش نمی ماند.
اگر بازی را دوست دارید و می خواهید آیتمتان قابل فروش باشد، بله و همین یک مزیت واقعی است که بازی های معمولی ندارند.
اگر به قصد سرمایه گذاری وارد می شوید، بدانید که دارید روی دوام یک استودیو شرط می بندید، نه روی یک دارایی. و استودیوها معمولا زودتر از بلاکچین ها تعطیل می شوند.
