کارمزد گس اتریوم؛ این عدد از کجا می آید
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
یک کاربر دیروز پرسید چرا انتقال همان مقدار اتریوم که هفته پیش انجام داده، این بار سه برابر برایش خرج برداشته. مبلغ همان بود، شبکه همان، کیف پول همان.
جواب کوتاه: کارمزد گس به مبلغ شما کاری ندارد. به این ربط دارد که در آن لحظه چند نفر دیگر هم می خواستند از همان شبکه استفاده کنند.
فرمولش را مستندات توسعه دهندگان اتریوم با همین سادگی نوشته اند: مقدار گس مصرف شده ضرب در مجموع کارمزد پایه و انعام.
- مقدار گس: واحد کار است، نه پول. یک انتقال ساده اتر همیشه ۲۱۰۰۰ واحد می خواهد و این عدد هیچ وقت عوض نمی شود.
- قیمت هر واحد: با gwei بیان می شود، یعنی یک میلیاردم اتر. این تکه است که ساعت به ساعت بالا و پایین می رود.
پس وقتی می گویند «کارمزد اتریوم گران شده»، منظورشان تقریبا همیشه تکه دوم است. تکه اول به ماهیت کاری که می کنید بستگی دارد و ثابت است.
قیمت هر واحد گس خودش دو قسمت دارد و این جایی است که بیشتر کاربرها گم می شوند.
کارمزد پایه را پروتکل تعیین می کند، نه شما و نه اعتبارسنج. مقدارش از روی بلاک های قبلی حساب می شود و از هر بلاک به بلاک بعد حداکثر ۱۲.۵ درصد بالا یا پایین می رود. نکته مهمش این است: این پول به هیچ کس نمی رسد و از گردش خارج می شود. اتریوم آن را می سوزاند.
انعام چیزی است که خودتان روی کارمزد پایه می گذارید تا اعتبارسنج تراکنش شما را زودتر از بقیه بردارد. تنها بخشی از کارمزد که واقعا به کسی پرداخت می شود همین است.
مکانیزم دو تکه ای از زمان پیشنهاد بهبود EIP-1559 سر جایش است و بزرگ ترین دستاوردش قابل پیش بینی شدن کارمزد بود، نه ارزان شدنش. این دو را با هم اشتباه نگیرید.
هر بلاک یک اندازه هدف دارد و یک سقف. اگر بلاک قبلی از اندازه هدف پرتر بوده، کارمزد پایه بلاک بعد بالا می رود؛ اگر خلوت تر بوده، پایین می آید. همین و بس.
معنی عملی اش برای شما این است که شلوغی شبکه یک پدیده لحظه ای است. عرضه یک ان اف تی، یک ایردراپ بزرگ، یا ریزش شدید بازار در چند ساعت کارمزد را چند برابر می کند و بعد برمی گردد سر جایش. صبر کردن، در بیشتر موارد، موثرترین کاری است که می شود کرد.
این بخش را نوشتم چون هر سه را بارها در پشتیبانی شنیده ایم.
- مبلغ انتقال. فرستادن ده دلار و ده هزار دلار اتر دقیقا یک اندازه گس می خورد. اگر کیف پولی خلاف این را نشان داد، دارد چیز دیگری را حساب می کند.
- سقفی که خودتان می گذارید. بالا بردن آن عدد پول بیشتری از شما نمی گیرد و پایین آوردنش هم کارمزد را کم نمی کند، فقط تراکنش را وسط راه می سوزاند. تفصیلش در سقف گس و جایی که تراکنش می سوزد آمده.
- مرج. عبور اتریوم به اثبات سهام مصرف برق را عملا صفر کرد ولی قرار نبود کارمزد را کم کند و نکرد. چرایش را در انتظاری که از مرج داشتیم و برآورده نشد جدا باز کرده ایم.
مقدار گس بر اساس کاری که کد انجام می دهد تعیین می شود، و فاصله ها زیاد است:
- انتقال ساده اتر: کف مطلق، ۲۱۰۰۰ واحد.
- انتقال یک توکن روی همان شبکه: چند برابر انتقال ساده، چون قرارداد توکن باید اجرا شود.
- تایید دسترسی یک قرارداد به موجودی شما: یک تراکنش کامل و پولی، جدا از خود سواپ.
- سواپ در صرافی غیرمتمرکز: می تواند ده برابر انتقال ساده هم برود.
موضع من روشن است: اگر مبلغ کارتان کوچک است، بحث سر gwei وقت تلف کردن است. سوال درست این است که این کار را اصلا باید روی شبکه اصلی انجام بدهید یا نه. حساب و کتاب رفتن به پالیگان همین را با عدد بررسی کرده.
این چیزی است که مقاله های ترجمه شده هیچ وقت نمی گویند. هزینه واقعی یک انتقال اتریوم از ایران چهار تکه دارد:
- نرخی که اتر را با آن خریده اید.
- فاصله خرید و فروش، یعنی اسپرد.
- کارمزد سرویسی که از آن خرید کرده اید.
- و تازه بعد از همه اینها، کارمزد گس شبکه.
کاربری که فقط تکه چهارم را نگاه می کند، مدام از یک سرویس به سرویس دیگر می رود و آخرش گران تر تمام می کند. یک نکته محلی هم هست: در روزهای اختلال اینترنت، ارسال دوباره تراکنشی که فکر می کنید نرفته گران ترین اشتباه رایج است. قبل از ارسال مجدد، هش قبلی را در یک کاوشگر ببینید. اگر تازه با متامسک کار می کنید، راه اندازی متامسک از ایران این قسمت را قدم به قدم دارد.
خرید و فروش مستقیم هم از نرخ خرید و فروش اتر در دیجی دلار انجام می شود و اگر مسیر پرداخت خارجی برایتان مهم است، مسیر ووچری خرید ارز مسیر جداگانه ای هستند که کارمزد شبکه اتریوم اصلا در آنها دخالت ندارد.
این تفاوت باعث سوءتفاهم های زیادی می شود. کیف پول موقع تایید، حداکثر مبلغی را نشان می دهد که ممکن است از حساب شما کم شود. مبلغ واقعی معمولا از آن کمتر در می آید.
دلیلش ساده است. شما یک سقف برای قیمت هر واحد گس تعیین می کنید؛ اگر کارمزد پایه در لحظه ورود تراکنش به بلاک کمتر از آن سقف باشد، تفاوت به خودتان برمی گردد. گس مصرف نشده هم برمی گردد. پس دیدن یک عدد بزرگ در صفحه تایید به این معنی نیست که همان مبلغ خرج شده.
عدد قطعی را فقط بعد از تایید شدن تراکنش می شود دید. تا آن لحظه هر چه هست تخمین است، و تخمین کیف پول ها هم با هم فرق دارد چون هر کدام حاشیه امن متفاوتی روی کارمزد پایه می گذارند. اگر بین دو کیف پول عدد متفاوتی دیدید، لزوما یکی اشتباه نمی کند.
و یک هشدار عملی: تراکنشی که با سقف پایین فرستاده شده ممکن است ساعت ها در صف بماند و بعد هم نرود. پاکش کنید و با سقف بالاتر دوباره بفرستید؛ نگه داشتنش در صف فقط دارایی شما را قفل نگه می دارد.
کارمزد گس اتریوم را از کجا ببینم؟
خود کیف پول در لحظه ارسال عدد به روز را نشان می دهد و همان معتبرترین منبع است. سایت هایی که نرخ گس را زنده نشان می دهند هم هستند، ولی چون این عدد بلاک به بلاک عوض می شود، عددی که سی ثانیه پیش دیده اید دیگر عدد شما نیست.
gwei دقیقا چیست؟
واحد کوچکی از خود اتر؛ هر gwei برابر یک میلیاردم اتر است. چون قیمت هر واحد گس عدد بسیار کوچکی می شود، آن را با gwei می نویسند تا خواندنش راحت باشد. ارز جداگانه ای به این نام وجود ندارد.
کارمزد شبکه ERC20 با کارمزد اتریوم فرق دارد؟
نه، یکی است. ERC20 نام یک استاندارد توکن روی خود اتریوم است، نه یک شبکه جدا. برای همین انتقال هر توکن ERC20 هم با اتر پرداخت می شود و اگر اتر نداشته باشید، توکن هایتان تکان نمی خورند.
چرا کارمزد انتقال از تراست ولت بیشتر از صرافی درآمد؟
چون در کیف پول شخصی، کارمزد واقعی شبکه را خودتان می دهید. صرافی ها معمولا رقم ثابتی برای برداشت اعلام می کنند که گاهی از کارمزد لحظه ای شبکه کمتر و گاهی بیشتر است. مقایسه این دو فقط وقتی درست است که هر دو را در یک ساعت نگاه کنید.
کارمزد گس اتریوم قیمت گذاری تقاضاست، نه تعرفه ای که کسی نوشته باشد. مقدار کار را نوع تراکنش تعیین می کند و قیمت آن کار را ازدحام شبکه.
بنابراین دو اهرم واقعی دارید و بس: یا کاری که می کنید را ساده تر کنید، یا آن را جای دیگری انجام بدهید. باقی روش هایی که در اینترنت به عنوان «ترفند کاهش گس» تبلیغ می شوند، در بهترین حالت همان صبر کردن هستند با اسم قشنگ تر.
