سخت افزار استخراج بیت کوین؛ چه لازم است و کِی می ارزد

قبل از فهرست قطعات، یک چیز را روشن کنیم، چون نصف کسانی که دنبال این موضوع می گردند از همین جا به اشتباه می افتند.

بیت کوین را نمی شود با گوشی، لپ تاپ یا کارت گرافیک استخراج کرد. نه اینکه سخت باشد؛ از نظر اقتصادی بی معنی است. برنامه هایی که در نتایج جست و جو با عنوان «استخراج بیت کوین با موبایل» می بینید، در بهترین حالت به شما امتیاز یا توکن تبلیغاتی می دهند و در بدترین حالت فقط تبلیغ نشان می دهند و باتری مصرف می کنند. هیچ کدام بیت کوین استخراج نمی کنند.

استخراج واقعی بیت کوین فقط با دستگاه اختصاصی ASIC انجام می شود. باقی این متن درباره همان است، و درباره اینکه کِی اصلا به زحمتش می ارزد.

چرا فقط ASIC

در روزهای اول شبکه، استخراج با پردازنده خانگی ممکن بود. آن دوره خیلی زود تمام شد.

بیت کوین از الگوریتم SHA-256 استفاده می کند و برای همین کار، تراشه های اختصاصی ساخته شده اند که هزاران برابر یک کارت گرافیک بازده دارند. وقتی کل شبکه با چنین تراشه هایی رقابت می کند، هر سخت افزار عمومی عملا از رقابت خارج است.

یک نکته که خیلی جاها قاطی می شود: ریگ کارت گرافیک برای بیت کوین نیست. ریگ های GPU برای ارزهایی ساخته می شوند که الگوریتمشان عمدا در برابر ASIC مقاوم طراحی شده. اگر کسی به شما «ریگ ماینینگ بیت کوین با GPU» می فروشد، یا اصطلاح را اشتباه به کار می برد یا می داند و نمی گوید.

با یک دستگاه بیت کوین می توانید ارزهای دیگری را هم که روی SHA-256 کار می کنند استخراج کنید، مثل بیت کوین کش. ولی این تنوع واقعی نیست؛ همان خانواده است.

آنچه برای یک ASIC لازم دارید

• خود دستگاه، معمولا از خانواده Antminer یا WhatsMiner.
• پاور سازگار، اگر مدل شما پاور داخلی ندارد.
• کابل برق ضخیم و مدار اختصاصی ۲۰ تا ۳۰ آمپر روی ۲۲۰ تا ۲۴۰ ولت.
• اینترنت پایدار، ترجیحا کابلی. مصرف پهنای باند ناچیز است ولی قطعی مستقیما یعنی توقف درآمد.
• تهویه جدی. یک دستگاه هوای داغ زیادی بیرون می دهد و اتاق بسته جواب نمی دهد.
• کیف پول بیت کوین و حساب در یک استخر استخراج.
• جعبه صداگیر، اگر دستگاه در محل زندگی است. صدای یک ASIC صنعتی است، نه خانگی.

و دو چیز که معمولا در فهرست ها نیست و باید باشد: کلید و فیوز مجزا روی تابلو، و کپسول آتش نشانی کلاس C. سخت افزاری که ماه ها بی وقفه با توان بالا کار می کند، ریسک برقی واقعی دارد.

اگر سراغ ریگ کارت گرافیک می روید

این بخش برای بیت کوین نیست، ولی چون سوالش همیشه همراه سوال قبلی می آید، فهرستش را اینجا می گذاریم.

• مادربرد با اسلات های PCIe متعدد، معمولا شش تا دوازده اسلات.
• پردازنده کم مصرف و ارزان. اینجا قدرت CPU اهمیتی ندارد.
• هشت گیگابایت رم و یک SSD صد و بیست گیگابایتی، یا فلش برای سیستم عامل ماینینگ.
• کارت های گرافیک، رایزر PCIe برای هر کارت، و فریم ریگ.
• پاور با راندمان 80+ Gold یا بالاتر و کابل های PCIe کافی.
• فن های صنعتی و فیلتر گردوغبار.
• سیستم عامل مخصوص مثل HiveOS یا RaveOS، و نرم افزار ماینر متناسب با الگوریتم.

یک نکته درباره این بازار که ارزش دانستن دارد: اتریوم که سال ها اصلی ترین مقصد ریگ های کارت گرافیک بود، از استخراج به روش اثبات سهام کوچ کرد و دیگر اصلا استخراج نمی شود. بخش بزرگی از رونق و بعد رکود بازار کارت گرافیک از همان جا آمد، و اگر امروز ریگ می سازید باید بدانید مقصدتان کدام ارز است و چقدر پایدار است. وضعیت امروز اتریوم را جدا نوشته ایم.

برای ظرفیت پاور یک قاعده سرانگشتی جواب می دهد: مجموع مصرف کارت ها را در ۱٫۲۵ ضرب کنید و حدود ۱۵۰ وات برای بقیه اجزا اضافه کنید. شش کارت دویست واتی می شود هزار و دویست وات، ضربدر ۱٫۲۵ می شود هزار و پانصد، به علاوه صد و پنجاه یعنی حدود هزار و ششصد و پنجاه وات.

آن ضریب برای این است که پاور را در سقف مطلقش نرانید. پاوری که دائم نزدیک صد درصد ظرفیت کار کند، هم زودتر می سوزد و هم گرم ترین قطعه اتاق می شود.

کِی سود می دهد و کِی نه

سودآوری سه متغیر دارد و شما فقط روی یکی از آن ها کنترل دارید.

سختی شبکه. شبکه بیت کوین طوری تنظیم شده که بلاک ها تقریبا هر ده دقیقه ساخته شوند. هر ۲۰۱۶ بلاک، یعنی حدود هر دو هفته، سختی بازتنظیم می شود. سازوکارش در توضیح رسمی شبکه بیت کوین آمده است. اگر توان کل شبکه بالا برود، سختی هم بالا می رود و سهم شما از همان دستگاه کم می شود. این یعنی درآمد یک دستگاه به مرور کاهش می یابد، حتی اگر هیچ چیز دیگری تغییر نکند.

قیمت بیت کوین. خارج از کنترل شما و دلیل اصلی اینکه محاسبه بازگشت سرمایه بر اساس قیمت امروز گمراه کننده است. ضمنا پاداش هر بلاک هر ۲۱۰ هزار بلاک نصف می شود، که یک کاهش برنامه ریزی شده و از پیش معلوم در درآمد ماینرهاست.

هزینه برق. تنها متغیری که واقعا دست شماست، و همان که تعیین می کند شما در این کار می مانید یا نه. در عمل استخراج بیت کوین یک کسب و کار فروش برق است که خروجی اش بیت کوین است.

معیار مقایسه دستگاه ها هم همین است: مصرف به ازای توان پردازش، که با ژول بر تراهش سنجیده می شود. دستگاهی که هش بیشتری می دهد ولی برق بیشتری هم می خورد، لزوما بهتر نیست.

متغیر ایران

این بخشی است که راهنماهای ترجمه شده ندارند و برای خواننده ایرانی تعیین کننده ترین بخش است.

استخراج در ایران فعالیتی مجوزدار است و برق آن تعرفه خودش را دارد. استخراج بدون مجوز روی انشعاب خانگی، همان چیزی است که دستگاه های نظارتی دنبالش می گردند و برخوردش هم شامل ضبط دستگاه می شود. این ریسک را در محاسبه بازگشت سرمایه بگذارید، چون از هر متغیر دیگری بزرگ تر است.

نکته دوم، تعرفه پلکانی برق خانگی است. مصرف مداوم و سنگین یک دستگاه، خانه را به پله های بالاتر می برد و هزینه هر کیلووات ساعت را بالا می کشد. یعنی حتی محاسبه ای که با تعرفه پایه انجام داده اید هم در عمل بدتر از آب درمی آید.

سوم، تامین و سرویس سخت افزار. دستگاه از مسیر رسمی وارد نمی شود، قطعه یدکی سخت پیدا می شود و گارانتی واقعی وجود ندارد. یک پاور سوخته می تواند هفته ها دستگاه را بخواباند.

و چهارم، قطعی برق و اینترنت. هر ساعت خاموشی مستقیما از درآمد کم می کند، در حالی که هزینه استهلاک دستگاه سر جایش می ماند.

صادقانه: برای اغلب مردم این کار نیست

اگر برق ارزان و قانونی در مقیاس صنعتی ندارید، استخراج بیت کوین در ایران به احتمال زیاد برای شما سودده نیست.

این را سایت هایی که دستگاه می فروشند نمی نویسند، ولی حساب کتابش پیچیده نیست: شما با فارم هایی رقابت می کنید که برقشان کسری از تعرفه شماست و دستگاهشان نسل جدیدتر است. در همان شبکه و با همان سختی.

اگر هدفتان داشتن بیت کوین است و نه راه اندازی یک عملیات صنعتی، خرید مستقیم بیت کوین تقریبا همیشه ارزان تر و بی دردسرتر از استخراج آن است. اگر هم دنبال دارایی با پشتوانه فیزیکی هستید، پکس گلد و پشتوانه طلایش گزینه دیگری است، و برای نگه داشتن ارزش دلاری بدون درگیر شدن با نوسان، تتر ساده ترین مسیر است.

سوالات متداول

جمع بندی

فهرست سخت افزار کوتاه است: یک ASIC، برق کافی و مطمئن، تهویه، و اینترنت پایدار. چیزی که کوتاه نیست، حساب و کتاب پشتش است.

قبل از خرید دستگاه، هزینه هر کیلووات ساعت خودتان را دربیاورید و صادقانه ببینید آیا با آن عدد می شود در این بازار ماند یا نه. اگر جوابش منفی است، بهتر است همان لحظه بدانید تا شش ماه بعد.