معاملات OTC ارز دیجیتال؛ جای واقعی سفارش های بزرگ تتر

یک نفر می خواهد معادل چند صد هزار دلار تتر بفروشد. سفارش را می گذارد روی دفتر سفارش یک صرافی، و تا نصف سفارش پر شود نرخ چند پله پایین آمده است. بقیه سفارش با قیمتی بسته می شود که اصلا به آن فکر نکرده بود.

این اتفاق تقصیر صرافی نیست. دفتر سفارش عمق محدودی دارد و یک سفارش بزرگ آن را می خورد. راه حلی که بازار برای همین ساخته اسمش معامله فرابورس یا OTC است.

سفارش بزرگ چه بلایی سر دفتر سفارش می آورد

دفتر سفارش یک لیست است: در هر پله قیمتی، مقدار مشخصی خریدار وجود دارد. سفارش شما از بالاترین پله شروع می کند و تا وقتی پر نشده پایین می رود. هرچه حجم بزرگ تر، پله های بیشتری مصرف می شود و میانگین قیمت اجرا از قیمتی که روی تابلو دیدید دورتر می افتد.

به این فاصله می گویند لغزش قیمت. روی مبالغ کوچک نامحسوس است. روی مبالغ بزرگ همان چیزی است که کل سود یا زیان معامله را تعیین می کند.

مسئله دوم دیده شدن است. سفارش شما روی تابلو برای همه قابل رویت است و بقیه بازار می تواند قبل از پر شدنش واکنش نشان بدهد. در بازاری که شکاف نرخ خرید و فروش از صرافی تا صرافی از قبل وجود دارد، این یعنی هزینه اضافه.

میز OTC دقیقا چه کار می کند

میز OTC معامله را از تابلو بیرون می آورد. به جای اینکه سفارشتان با ده ها سفارش کوچک مچ شود، یک طرف مقابل مشخص روی کل حجم با شما قیمت توافق می کند. یک نرخ، یک تسویه، بدون اینکه چیزی روی دفتر سفارش ثبت شود.

این ایده اختراع کریپتو نیست؛ بازارهای سنتی دهه ها است همین کار را می کنند. حتی خود شرکت تتر هم در همین منطق کار می کند: طبق صفحه کارمزدهای رسمی تتر، حداقل مبلغ صدور یا بازخرید مستقیم توکن نزد خود ناشر ۱۰۰ هزار دلار است. یعنی حتی صادرکننده تتر هم زیر آن سقف با کسی معامله نمی کند و همه سفارش های خرد از طریق بازار انجام می شود.

کاربر ایرانی معمولا با نسخه ساده شده اش طرف است: تماس با پشتیبانی، اعلام حجم، گرفتن نرخ توافقی، و تسویه در دو مرحله.

هزینه واقعی یک معامله بزرگ از چه ساخته شده

«کارمزد صفر» روی این حجم ها بی معنی است، چون کارمزد کوچک ترین جزء ماجرا است. هزینه واقعی چهار تکه دارد:

• نرخ پایه ای که مبنای توافق قرار می گیرد.
• اسپرد، یعنی فاصله ای که طرف مقابل بابت برداشتن ریسک حجم برمی دارد. در OTC این جزء بزرگ ترین است.
• کارمزد سرویس.
• کارمزد شبکه، که در مقایسه با سه مورد بالا تقریبا ناچیز است.

مقایسه درست این نیست که اسپرد OTC را با کارمزد صرافی مقایسه کنید. مقایسه درست این است: اسپرد توافقی در برابر لغزشی که همان حجم روی تابلو به شما تحمیل می کرد. اگر عدد اول کوچک تر بود، OTC ارزید.

برای دیدن اینکه عمق بازار در یک لحظه چقدر است، حجم معاملات هر صرافی روی صفحه بازارهای تتر در کوین مارکت کپ قابل مشاهده است. همان جا معلوم می شود که نقدشوندگی بین صرافی ها یکسان نیست، موضوعی که در عمق بازار و نقدشوندگی تتر جداگانه بازش کرده ام.

در بازار ایران گلوگاه سمت بلاک چین نیست

اینجا بخشی است که در هیچ ترجمه ای از مقاله های خارجی پیدا نمی کنید.

در یک معامله OTC خارجی، سخت ترین بخش پیدا کردن طرف مقابل است. در ایران سخت ترین بخش سمت ریالی است. انتقال تتر روی شبکه چند دقیقه طول می کشد و تمام؛ اما واریز مبلغ ریالی معادلش به حساب بانکی، وقتی رقم بزرگ باشد، همان چیزی است که گیر می کند. سقف تراکنش، ساعت کاری سامانه های بین بانکی، و حساسیت بانک به یک واریز بزرگ و بی سابقه.

این را جدی بگیرید، چون پیامدش شوخی نیست. فروش حجم بالای تتر و واکنش بانک را برای همین نوشتم. خلاصه اش: مبلغ بزرگ را تکه تکه به حساب های مختلف نریزید، چون دقیقا الگویی است که سیستم بانکی دنبالش می گردد.

بر اساس سفارش های ثبت شده در پلتفرم دیجی دلار، بیشتر معامله های بزرگ نه به خاطر نرخ بلکه به خاطر همین مرحله تسویه ریالی زمان می برند. کسی که قبل از معامله حسابش را مشخص کرده و مبلغ را یکجا و به نام خودش دریافت می کند، معمولا همان روز کارش تمام است.

کجا OTC اصلا به درد شما نمی خورد

اگر حجمتان در حد چند هزار دلار است، دنبال میز OTC نگردید. اسپردی که برای پوشش ریسک حجم گرفته می شود روی مبلغ کوچک به ضرر شما تمام می شود و صرافی معمولی ارزان تر است. OTC ابزار حجم است، نه ابزار تخفیف.

نکته دوم ریسک طرف مقابل است. در معامله خارج از تابلو، تضمین اجرا همان اعتبار طرف مقابل است. با یک واسط ناشناس در تلگرام معامله بزرگ نکنید؛ این جمله کلیشه به نظر می رسد تا وقتی که سرتان بیاید.

و نکته سوم: اگر هدفتان اصلا انتقال ارزش به یک طرف خارجی است و نه نقد کردن ریالی، تتر لزوما ساده ترین مسیر نیست. آدرس روی زنجیره ثبت می شود و مقصد باید کیف پول داشته باشد. برای بخشی از این پرداخت ها ووچر دلاری به عنوان مسیر تسویه دو طرفه دردسر کمتری دارد، چون نه آدرس می خواهد نه شبکه.

قبل از اینکه سفارش بزرگ بدهید

سه چیز را از قبل روشن کنید: نرخ توافقی دقیقا چیست و تا چه ساعتی معتبر است، تسویه ریالی به کدام حساب و در چند مرحله انجام می شود، و اگر وسط کار نرخ بازار تکان خورد تکلیف چیست.

هر میز OTC که به این سه سوال جواب شفاف ندهد، همان جا رهایش کنید. نرخ تتر برای سفارش های بزرگ باید قبل از شروع معامله معلوم باشد، نه بعدش. برای انتقال های سنگین، نکات امنیتی انتقال های بزرگ هم پیش نیاز است نه توصیه اضافی.

سوال های پرتکرار درباره معاملات OTC