قوانین نات کوین؛ چه چیزی اصلا قابل رگوله شدن است
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
سوال «قوانین نات کوین چیست» یک فرض پنهان دارد: اینکه نات کوین چیزی است که می شود برایش قانون گذاشت.
ولی نات کوین شبکه نیست. یک توکن روی زنجیره تی او ان است، ساخته شده بر اساس استاندارد جتون های این شبکه. زنجیره ای ندارد، نودی ندارد، قرارداد هوشمند مستقلی ندارد.
و این تفاوت، کل بحث حقوقی را عوض می کند. چون وقتی چیزی زنجیره خودش را ندارد، قانون گذار سراغ خود آن نمی رود؛ سراغ کسانی می رود که آن را عرضه یا مبادله می کنند.
پس بیایید سوال را درست کنیم: در عمل چه کسی و چه چیزی اینجا زیر نظارت است.
یک جتون روی شبکه تی او ان، مطابق استاندارد شماره ۷۴ این شبکه که خودش عنوانش «استاندارد توکن های همگن» است و از مارس ۲۰۲۲ فعال است. آدرس قرارداد توکن هم عمومی است و هر کسی می تواند رویش نگاه کند.
نتیجه های عملی این جمله را دست کم نگیرید:
- استخراجی وجود ندارد، چون بلاکی وجود ندارد که پاداشش را بگیرید.
- استیکینگ بومی وجود ندارد، چون شبکه ای نیست که اعتبارسنج داشته باشد.
- تست نت و برنامه غیرمتمرکز مستقل هم ندارد.
اگر جایی این ها را به شما فروختند، درباره چیز دیگری حرف می زدند. این توکن دقیقا کجا نشسته است همین را با جزئیات فنی باز کرده.
نات کوین هیچ وقت عرضه اولیه سکه نداشت. یعنی هیچ وقت کسی در ازای پول، توکن نفروخت.
توزیعش از سه مسیر انجام شد: بازی ضربه زدن، ایردراپ به کسانی که در آن بازی شرکت کرده بودند، و بعد قرار گرفتن در برنامه لانچ پول یک صرافی بزرگ.
چرا این نکته حقوقی است؟ چون بخش بزرگی از پرونده های نظارتی در دنیا حول این می چرخد که آیا فروش یک توکن، عرضه اوراق بهادار بوده یا نه. وقتی فروشی در کار نبوده، آن خط استدلال از اساس موضوعیت ندارد.
البته این به معنای «پس هیچ ریسکی نیست» نیست. فقط یعنی ریسک، جای دیگری است.
در چارچوب های نظارتی مدرن، تمرکز روی خود دارایی نیست؛ روی کسانی است که خدمات ارز دیجیتال ارائه می دهند.
نمونه روشنش مقررات بازارهای دارایی رمزنگاری شده اتحادیه اروپا است که از ژوئن ۲۰۲۳ لازم الاجرا شده و قواعد یکسانی برای دارایی هایی می گذارد که تحت قوانین خدمات مالی موجود قرار نمی گرفتند. تمرکزش روی شفافیت، افشا، مجوز و نظارت بر عرضه و معامله است.
و یک جزئیات که خیلی ها اشتباه می فهمند. نهاد ناظر بازارهای اروپا یک فهرست عمومی منتشر می کند شامل وایت پیپرهای ثبت شده، سرویس دهندگان دارای مجوز، و همچنین نهادهای غیرمنطبق. اما خودش صراحتا نوشته که وایت پیپرهای موجود در این فهرست، توسط هیچ مرجع صلاحیت داری در هیچ کشور عضوی بررسی یا تایید نشده اند و مسئولیت محتوایشان کاملا با عرضه کننده است.
ترجمه اش به فارسی ساده: ثبت شدن، تایید شدن نیست. اگر پروژه ای به شما گفت «ما در اروپا ثبت شده ایم»، این جمله دقیقا هیچ چیز درباره کیفیت یا امنیت آن نمی گوید.
اینجا باید صادق باشیم و حدس نزنیم. ما وکیل نیستیم و این متن نظر حقوقی نیست. هیچ ماده قانونی، تاریخ یا عددی هم در این بخش نمی آوریم، چون منبع اولیه قابل استنادی برای بررسی در دسترس نداریم و نقل قول نادرست از قانون، بدتر از سکوت است.
آنچه می شود ساختاری گفت این است که برای یک دارنده ایرانی، ریسک عملی معمولا از این سه جا می آید و نه از وضعیت حقوقی خود توکن:
- پلتفرمی که با آن کار می کنید. اینکه طرف حساب شما هویت مشخص، مجوز قابل بررسی و سابقه دارد یا یک کانال تلگرامی است، مهم ترین متغیر است. مجوزها و اسناد هویتی دیجی دلار برای همین منتشر شده که قابل راستی آزمایی باشد.
- سوابق شما. نگه داشتن سابقه واریز، برداشت و معاملات، کاری است که هزینه ای ندارد و در هر بررسی احتمالی به کار می آید.
- مسیر ورود دارایی. توکنی که از یک منبع ناشناس یا یک «هدیه» رسیده باشد، همیشه پرسش برانگیزتر از توکنی است که از یک خرید ثبت شده آمده.
اگر سوالتان به طور مشخص حقوقی یا مالیاتی است، جوابش را از یک وکیل یا مشاور مالیاتی بگیرید، نه از یک مقاله.
در عمل، چیزی که بیشتر از هر مقرراتی به کاربران نات کوین ضرر زده، کلاهبرداری های اطراف پروژه بوده است: ربات های جعلی، سایت های ایردراپ تقلبی و کانال هایی که «توکن رایگان» می دهند.
الگویشان هم تکراری است. از شما عبارت بازیابی کیف پول می خواهند، یا اجازه دسترسی به دارایی ها را. هیچ ایردراپ واقعی ای هیچ وقت به عبارت بازیابی شما نیاز ندارد. تفکیک کلاهبرداری از خود پروژه نمونه هایش را آورده است.
و برای کاربر ایرانی چند نکته اضافه هست که در شرایط این بازار جمعشان کرده ایم.
اگر می خواهید نرخ روز را ببینید یا معامله کنید:
آیا نات کوین قانونی است؟
وضعیت حقوقی یک توکن به قوانین هر کشور بستگی دارد و پاسخ جهانی ندارد. نکته فنی مهم این است که نات کوین شبکه مستقل ندارد و هیچ وقت هم فروخته نشده؛ توزیعش از راه ایردراپ بوده. بنابراین بیشتر بحث های نظارتی متوجه سرویس دهنده هاست نه خود توکن. برای وضعیت حقوقی در ایران به یک وکیل مراجعه کنید.
آیا نات کوین عرضه اولیه داشت؟
نه. هیچ فروش عمومی توکنی انجام نشد. توزیع از سه مسیر بود: بازی ضربه زدن، ایردراپ به شرکت کنندگان، و سپس برنامه لانچ پول یک صرافی بزرگ.
استخراج و استیکینگ نات کوین قانونی است؟
این سوال از پایه موضوعیت ندارد، چون نات کوین شبکه ای ندارد که استخراج یا استیکینگ بومی روی آن انجام شود. هر سرویسی که این ها را به شما بفروشد، یا چیز دیگری است یا کلاهبرداری.
ثبت شدن یک پروژه در فهرست ناظر اروپایی یعنی تایید آن؟
نه. خود نهاد ناظر نوشته است که وایت پیپرهای درج شده در فهرستش توسط هیچ مرجع صلاحیت داری بررسی یا تایید نشده اند و مسئولیت محتوا با عرضه کننده است. همان فهرست، بخشی هم برای نهادهای غیرمنطبق دارد.
منابع:
