تاریخچه پالیگان؛ از متیک ۲۰۱۷ تا POL و اگ لایر
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
یک راهنمای فارسی پالیگان که سه سال پیش نوشته شده باشد، امروز دست کم در سه جا شما را اشتباه می اندازد: اسم شبکه، نماد توکن، و اینکه پروژه اصلا خودش را چه چیزی می داند. هیچ کدام هم جزئیات بی اهمیت نیستند.
پس تاریخچه اینجا فقط برای دانستن نیست. برای این است که بفهمید کدام حرف قدیمی هنوز درست است و کدام از رده خارج شده.
پروژه در سال ۲۰۱۷ با نام Matic Network شروع شد. بنیان گذارانش جینتی کانانی، سندیپ نیلوال و آنوراگ آرجون بودند و مسئله ای که دنبالش رفتند خیلی مشخص بود: اتریوم شلوغ می شد و کارمزدش بالا می رفت.
روایتی که همه جا تکرار می شود این است که کانانی موقع کار با بازی کریپتوکیتیز دید شبکه اتریوم زیر بار تراکنش ها کم می آورد. این روایت را خود پروژه هم در طول سال ها نقل کرده، ولی خط زمانی رسمی امروز پالیگان کوتاه تر و خشک تر است: «۲۰۱۷، تاسیس پالیگان که قبلا Matic Network بود، برای مقیاس پذیر کردن اتریوم».
یک تصحیح لازم هم همین جا: در بسیاری از متن های فارسی نوشته شده که کانانی مدیرعامل فعلی پروژه است. این دیگر درست نیست. در صفحه معرفی تیم پالیگان، سندیپ نیلوال هم بنیان گذار و مدیرعامل بنیاد پالیگان است و مارک بویرون مدیرعامل Polygon Labs. اسم کانانی در تیم رهبری امروز نیست.
شبکه اصلی در سال ۲۰۲۰ بالا آمد، درست وقتی کارمزد اتریوم برای کاربر معمولی از دسترس خارج شده بود. زمان بندی، نصف موفقیت این پروژه بود.
خط زمانی رسمی روی یک نکته تاکید می کند که در روایت های فارسی معمولا گم می شود: پالی مارکت، شناخته شده ترین اپلیکیشن کریپتویی آن دوره، به صورت اختصاصی روی پالیگان راه اندازی شد. یعنی شبکه از همان اول یک کاربرد واقعی داشت، نه فقط وعده مقیاس پذیری.
در سال ۲۰۲۱ نام پروژه از متیک به پالیگان تغییر کرد و همزمان چند شرکت حوزه دانش صفر خریداری شدند. خط زمانی رسمی این سال را با یک کلمه توصیف می کند: گسترش.
معنی عملی این تغییر برای شما ساده است. تا آن روز پالیگان یک زنجیره بود؛ بعد از آن، اسم یک مجموعه شد. همین است که باعث می شود امروز وقتی کسی می گوید «روی پالیگان»، لازم باشد بپرسید منظورش کدام پالیگان است. اگر این تفکیک برایتان مهم است، بحث سایدچین بودن یا لایه دوم بودن پالیگان دقیقا همین جا ریشه دارد.
سال ۲۰۲۲ هم سال نام های بزرگ بود: ادوبی، دیزنی، متا، ان اف ال، نوبانک، ردیت، رابین هود و استارباکس روی پالیگان طرح آزمایشی اجرا کردند. بیشتر آن طرح ها امروز دیگر فعال نیستند و این هم بخشی از تاریخچه است.
دو اتفاق مهم در این دوره افتاد که هر کدام یک نسل از محتوای فارسی را از کار انداخت.
اول توکن. MATIC جای خود را به POL داد. مهاجرت یک به یک است و طبق مستندات خود پروژه، متیک نسوخته: در قرارداد مهاجرت نگه داشته می شود و حتی امکان بازگشت هم در قرارداد دیده شده که فعال یا غیرفعال بودنش دست حاکمیت شبکه است. اگر می خواهید بدانید این تغییر برای موجودی خودتان چه معنایی دارد، توضیح کامل توکن POL و جایگزینی متیک را ببینید.
دوم جهت گیری. خط زمانی رسمی سال ۲۰۲۴ را با معرفی اگ لایر، سال ۲۰۲۵ را با ورود شرکت هایی مثل استرایپ، رولوت و بلک راک، و سال ۲۰۲۶ را با خرید Coinme و Sequence و معرفی Open Money Stack ثبت کرده. متن معرفی خود پالیگان امروز درباره «پول» حرف می زند، نه درباره اتریوم.
و یک فصل هم بسته شد. پالیگان zkEVM، همان چیزی که سال ها به عنوان آینده پروژه معرفی می شد، در تیر ۱۴۰۵ برای همیشه خاموش شد. جزئیاتش را در پرونده تعطیلی پالیگان zkEVM نوشته ایم، چون برای هر کسی که هنوز دارایی روی آن شبکه دارد یک مهلت زمانی مشخص وجود دارد.
سه استفاده عملی دارد.
- هر متنی که از «استخراج متیک» حرف می زند، از دوره ای مانده که نویسنده اش پروژه را نشناخته. پالیگان از ابتدا اثبات سهام بوده و ماینینگ ندارد. مسیر درست، همان چیزی است که به اشتباه استخراج متیک نامیده می شود.
- هر جدول کارمزد یا سرعتی که تاریخ ندارد، احتمالا مال دوره پلاسما است و امروز غلط است.
- اگر کیف پولتان هنوز MATIC نشان می دهد، این یک باگ نیست؛ نتیجه همان تغییر توکن است و در تراست ولت دقیقا همین اتفاق می افتد.
تاریخچه یک شبکه برای شما وقتی معنا پیدا می کند که به مسیر دسترسی برسد. چرخش پالیگان به سمت پرداخت و نهادهای مالی یعنی سرمایه گذاری پروژه دارد جایی خرج می شود که کاربر ایرانی مستقیم به آن دسترسی ندارد؛ استرایپ و رولوت برای ما در دسترس نیستند.
چیزی که برای ما تغییر می کند، همان چیز همیشگی است: آیا صرافی ها گزینه برداشت روی شبکه پالیگان را باز نگه می دارند یا نه. آن یک خط، از کل نقشه راه پروژه برای شما مهم تر است. برای پرداخت به سرویس های خارج از ایران هم مسیر معمول همچنان تهیه ووچرهای بین المللی است، نه انتقال روی این شبکه یا آن شبکه.
پالیگان چه سالی ساخته شد؟
سال ۲۰۱۷، با نام Matic Network. شبکه اصلی در سال ۲۰۲۰ راه افتاد و نام پروژه در سال ۲۰۲۱ به پالیگان تغییر کرد. این سه تاریخ در خط زمانی رسمی خود پالیگان آمده است.
چرا اسم متیک عوض شد؟
دو بار عوض شد و دو دلیل متفاوت داشت. تغییر نام شبکه در سال ۲۰۲۱ به این دلیل بود که پروژه دیگر یک زنجیره نبود. تغییر نماد توکن از MATIC به POL خیلی بعدتر و برای نقش تازه توکن در شبکه ای از زنجیره ها انجام شد.
متیک های قدیمی من از بین رفته اند؟
نه. مهاجرت یک به یک است و مستندات پالیگان صریح می گوید متیک سوزانده نشده و در قرارداد مهاجرت نگهداری می شود. جایی که باید حواستان باشد، هر لینک و پیامی است که ادعا می کند مهلت مهاجرت دارد تمام می شود؛ این جمله، جمله همیشگی کلاهبرداری های بعد از هر تغییر توکن است.
بنیان گذار پالیگان کیست؟
پروژه سه بنیان گذار داشت: جینتی کانانی، سندیپ نیلوال و آنوراگ آرجون. امروز از این سه نفر، سندیپ نیلوال در صفحه رسمی تیم به عنوان هم بنیان گذار و مدیرعامل بنیاد پالیگان معرفی شده است.
منابع: صفحه معرفی و خط زمانی رسمی پالیگان و مشخصات توکن POL در مستندات پروژه.
