کریپتو کیتیز چیست؟ گربه هایی که اتریوم را قفل کردند

آذر ۱۳۹۶، یک بازی گربه کارتونی حدود یک چهارم کل ترافیک شبکه اتریوم را به خودش اختصاص داد. تراکنش ها کند شد، کارمزدها بالا رفت و ماینرها مجبور شدند ظرفیت بلاک را بالا ببرند.

مقصر یک پروژه مالی پیچیده نبود. گربه بود.

کریپتو کیتیز امروز تقریبا فراموش شده، ولی هرچه از NFT می دانید از دل همین بازی بیرون آمده. این هم داستانش است و هم جواب صادقانه به سوالی که بیشتر مردم دنبالش می آیند: هنوز می شود بازی اش کرد یا نه.

کریپتو کیتیز چه بود

بازی در آذر ۱۳۹۶ توسط استودیوی کانادایی دپر لبز منتشر شد. کار شما ساده بود: گربه دیجیتال بخرید، جمع کنید، جفتگیری بدهید و بفروشید.

هر گربه روی شبکه اتریوم زندگی می کرد و مالکیتش با یک توکن ثبت می شد. اما نکته اینجا بود که این توکن ها با هم برابر نبودند.

یک تتر با تتر دیگر فرقی ندارد؛ هر دو یک دلار می ارزند و جای هم می نشینند. گربه ها این طور نبودند. هرکدام ترکیب ژنتیکی خودش را داشت که در کد نوشته شده بود و همان ترکیب تعیین می کرد چقدر کمیاب است.

چرا این بازی واقعا مهم بود

چون استانداردی که برای این گربه ها ساخته شد، همان ERC-721، به استاندارد پایه تمام توکن های غیرمثلی تبدیل شد.

هر NFT ای که بعد از آن دیدید، از آثار هنری میلیون دلاری تا بلیت ها و آیتم های بازی ها، روی همین ایده بنا شده است: یک توکن که به جای «چقدر»، جواب می دهد «کدام». کریپتو کیتیز اولین جایی بود که این ایده در مقیاس واقعی کار کرد و ثابت شد آدم ها حاضرند برای مالکیت یک چیز دیجیتال منحصربه فرد پول بدهند.

یک تصحیح هم لازم است، چون نسخه قبلی همین صفحه دقیقا همین را اشتباه گفته بود: کریپتو کیتیز ارز دیجیتال نیست و هیچ رمزارزی توکن ERC-721 نیست. بیت کوین و تتر و اتر ارزند و با هم قابل تعویض؛ گربه ها دارایی منحصربه فردند. این دو دسته کاملا از هم جدا هستند.

گربه ها از کجا می آمدند

دو راه داشت. گربه های نسل صفر را خود بازی می ساخت، به فاصله هر پانزده دقیقه یکی، و این روند یک سال ادامه داشت. بعد از آن دیگر هیچ گربه نسل صفری ساخته نشد.

راه دوم جفتگیری بود. دو گربه را جفت می کردید و گربه سوم با ترکیبی از ویژگی های والدینش متولد می شد؛ گاهی هم جهشی رخ می داد و ویژگی نادری بیرون می آمد که ارزش گربه را بالا می برد. روی کاغذ چیزی حدود چهار میلیارد ترکیب ممکن بود.

اقتصادش هم همین جا شکل گرفت: بازاری برای فروش گربه، بازاری برای اجاره دادن گربه به قصد جفتگیری، و آدم هایی که کارشان شده بود پیدا کردن ترکیب های کمیاب. گربه نسل اول در آذر ۱۳۹۶ نزدیک ۲۴۷ اتر فروخته شد و در اردیبهشت ۱۳۹۷ یکی دیگر حدود ۱۴۰ هزار دلار.

و بعد چه شد

حالا بخشی که مقاله های فارسی معمولا نمی نویسند، چون پایان خوشی ندارد.

هیجان فروکش کرد. تا سال ۲۰۲۲ تعداد معاملات روزانه بازی معمولا به زیر صد مورد رسیده بود؛ برای بازاری که روزی شبکه اتریوم را قفل کرده بود، یعنی عملا تعطیل.

دلیلش هم پیچیده نیست. کارمزد شبکه اتریوم بالا رفت و وقتی هزینه یک تراکنش به قیمت خود گربه نزدیک می شود، بازی تمام است. سازنده هم سراغ کار بعدی رفت و در سال ۲۰۲۱ اعلام کرد پروژه را به بلاکچین دیگری منتقل می کند.

سایت بازی هنوز بالاست و گربه ها هم چون روی قرارداد هوشمند ثبت شده اند از بین نرفته اند. ولی آن بازار شلوغ دیگر وجود ندارد.

«دانلود بازی کریپتو کیتیز برای اندروید» را جدی نگیرید

این را جدا می نویسیم چون یکی از پرتکرارترین چیزهایی است که مردم جست وجو می کنند و جوابش تله دارد.

کریپتو کیتیز اپلیکیشن اندرویدی رسمی ندارد. بازی زیر مرورگر و از طریق سایت خودش با یک کیف پول اتریوم مثل متامسک کار می کند و همیشه هم همین طور بوده.

ولی وقتی همین عبارت را جست وجو کنید، در نتایج بالا اپلیکیشنی به اسم Magic Cats به شما نشان داده می شود، هم در گوگل پلی و هم در مارکت های ایرانی. آن برنامه هیچ ربطی به کریپتو کیتیز ندارد؛ یک بازی ادغام گربه های معمولی است که فقط اسمش شبیه است. نصبش شما را صاحب هیچ NFT ای نمی کند.

قاعده کلی: هر برنامه ای که ادعا می کند کریپتو کیتیز است و از شما عبارت بازیابی کیف پول می خواهد، کلاهبرداری است. دارایی روی قرارداد هوشمند با کلید شما در دسترس است، نه با نصب یک اپ.

چه چیزی از گربه ها ماند

موضع ما این است: کریپتو کیتیز به عنوان سرمایه گذاری تمام شد، ولی به عنوان آزمایش فنی کاملا موفق بود.

دو چیز از آن باقی ماند. اول استاندارد ERC-721 که هنوز زیربنای این حوزه است. دوم درسی که بازار گران یاد گرفت: کمیاب بودن به تنهایی ارزش نمی سازد. چیزی که کمیاب است و کسی نمی خواهدش، فقط کمیاب است.

برای کاربر ایرانی یک نکته عملی هم هست. کار با این دارایی ها به کیف پول شخصی، کارمزد شبکه به اتر و رابط انگلیسی احتیاج دارد و در روزهای اختلال اینترنت، وسط یک تراکنش ماندن دردسر واقعی است. اگر هدفتان حفظ ارزش دارایی است نه کلکسیون، مسیر ساده تر نگه داشتن ارزش با تتر یا کد یو ووچر و پرداخت اشتراک های خارجی است. اتر را هم می توانید از صفحه اتریوم دیجی دلار تهیه کنید.

سوال های پرتکرار