ICO چیست و چرا جایش را به IEO و IDO داد
برای ثبت سفارش به حساب نیاز دارید. ثبت نام رایگان است.
سال ۲۰۱۷ کافی بود یک وایت پیپر بنویسید، یک سایت بسازید و توکن بفروشید. پول جمع می شد، گاهی میلیون ها دلار، بدون اینکه هیچ محصولی وجود داشته باشد. آن دوره تمام شد و دلیل تمام شدنش همان چیزی است که این متن درباره اش است.
عرضه اولیه سکه یا ICO روشی برای تامین مالی است که در آن یک پروژه، توکن خودش را پیش از آماده شدن محصول به عموم می فروشد. خریدار با بیت کوین، اتریوم یا استیبل کوین پرداخت می کند و توکنی می گیرد که قرار است بعدا در همان پروژه کاربرد داشته باشد.
شباهت ظاهری اش با عرضه اولیه سهام یا IPO باعث بیشترین سوءبرداشت است، چون یک تفاوت بنیادی دارد: در IPO شما مالک بخشی از شرکت می شوید و حقوق قانونی سهامدار را دارید. در ICO معمولا هیچ سهمی از شرکت به شما نمی رسد؛ فقط یک توکن می خرید. اگر پروژه ای پیش نرود، چیزی برای مطالبه کردن ندارید.
کمیسیون بورس آمریکا هم دقیقا روی همین نکته هشدار داده و در بولتن رسمی اش درباره ICO یادآوری می کند که بسته به ساختار، این توکن ها می توانند اوراق بهادار باشند و اگر فروشنده مقررات را رعایت نکرده باشد، حمایت قانونی که سرمایه گذار تصور می کند وجود ندارد.
الگو تقریبا همیشه یکی بود. یک ایده روی کاغذ، یک وایت پیپر پر از اصطلاح، تیمی که گاهی اسم و عکس واقعی هم نداشت، و توکنی که با قرارداد هوشمند روی اتریوم در چند دقیقه ساخته می شد. ساختن توکن هیچ وقت بخش سخت کار نبود؛ برای همین وجود توکن هرگز نشانه جدی بودن پروژه نبوده است. معیار عملی تر این است که ببینید توکن در بازار واقعی معامله می شود یا نه؛ فهرست ارزهای قابل معامله نقطه شروع سرراستی برای همین بررسی است.
بعد دو مسیر ممکن بود. مسیر کم احتمال تر: پروژه ساخته می شد و توکن کاربرد پیدا می کرد. مسیر رایج تر: پول جمع می شد و پروژه به آرامی متوقف می شد. بین این دو حالت هم یک حالت سوم بود که کمتر درباره اش حرف می زنند و از هر دو رایج تر بود؛ تیمی که واقعا قصد داشت اما توانش را نداشت و بی سر و صدا کنار کشید.
چیزی که این چرخه را ممکن می کرد نبود هیچ دروازه بانی بود. برخلاف عرضه سهام، هیچ نهادی پروژه را قبل از فروش بررسی نمی کرد، هیچ حسابرسی لازم نبود و پرداخت هم با ارز دیجیتال انجام می شد که برگرداندنش تقریبا غیرممکن است. آن ترکیب، خودش دعوت نامه بود.
ICO نمرد چون قانون ممنوعش کرد. تقریبا از بین رفت چون اعتماد از بین رفت و بازار دو جایگزین ساخت که هر کدام یک تکه از مسئله را حل می کنند.
IEO یا عرضه اولیه صرافی، فروش را از سایت پروژه به یک صرافی منتقل می کند. صرافی پیش از عرضه پروژه را بررسی می کند و اعتبار خودش را وسط می گذارد. ریسک کلاهبرداری آشکار کمتر می شود، اما یک نکته را فراموش نکنید: تایید صرافی، تضمین موفقیت پروژه نیست و صرافی هم بابت این کار پول می گیرد.
IDO جهت مخالف را می رود و عرضه را روی صرافی غیرمتمرکز چیست انجام می دهد؛ بدون واسطه، با نقدینگی قفل شده در قرارداد هوشمند. سریع تر و بازتر است و دقیقا به همان دلیل، بررسی اولیه ای هم در کار نیست. یعنی IDO مشکل دسترسی را حل کرد، نه مشکل اعتماد را.
و STO که کمتر دیده می شود، سراغ راه حل حقوقی رفته: توکن رسما به عنوان اوراق بهادار ثبت می شود، پس حقوق سرمایه گذار قابل پیگیری است. به همان نسبت هم پرهزینه و کند است و برای همین هیچ وقت فراگیر نشد.
اولین و مهم ترینش دسترسی است. بیشتر عرضه های اولیه معتبر روی صرافی های بین المللی انجام می شود و شرکت در آن ها احراز هویت و اقامت می خواهد. یعنی حتی اگر پروژه خوبی پیدا کنید، مسیر شرکت در آن برای شما بسته یا پرریسک است. پیشنهادهایی هم که این محدودیت را دور می زنند، ریسک مسدود شدن حساب و کل موجودی را اضافه می کنند.
دوم اینکه در فضای فارسی، «عرضه اولیه» به عنوان قلاب تبلیغاتی بسیار استفاده می شود؛ در کانال هایی که فرصت پیش فروش انحصاری معرفی می کنند و آدرس کیف پول می دهند. قاعده ساده: هیچ عرضه اولیه واقعی از شما نمی خواهد پول را مستقیم به یک آدرس شخصی بفرستید.
و سوم، پول از دست رفته اینجا برنمی گردد. در بازارهای دیگر شکایت و پیگیری قانونی معنایی دارد؛ در معامله ای که با ارز دیجیتال و با یک تیم ناشناس خارجی انجام شده، عملا مسیری برای بازگشت وجود ندارد. اگر می خواهید وارد شوید، فقط با مبلغی وارد شوید که از دست رفتنش برنامه زندگی تان را به هم نریزد. جزئیات عملی شرکت کردن را در شرکت در عرضه اولیه و ریسک های آن جداگانه نوشته ایم.
ICO یک ایده درست بود که بدون هیچ محافظی اجرا شد. ایده اش این بود که یک پروژه بتواند بدون بانک و صندوق سرمایه گذاری، مستقیم از کاربرانش سرمایه جمع کند و این هنوز ایده خوبی است.
چیزی که یاد گرفتیم این بود که بدون بررسی پیش از عرضه، بدون تعهد حقوقی و بدون راه بازگشت پول، آن ایده در عمل به چیز دیگری تبدیل می شود. هر بار که شکل تازه ای از عرضه اولیه معرفی می شود، همین سه سوال را بپرسید. جواب ها به شما می گوید با کدام نسل از آن روبه رو هستید.
IEO چیست و با ICO چه فرقی دارد؟
در ICO پروژه مستقیم به مردم می فروشد و هیچ واسطه ای پروژه را بررسی نکرده. در IEO فروش روی یک صرافی انجام می شود که پیش از عرضه پروژه را غربال کرده و اعتبار خودش را درگیر می کند. IEO ریسک کلاهبرداری آشکار را کم می کند، ولی هیچ تضمینی درباره موفقیت پروژه یا قیمت آینده توکن نمی دهد.
چگونه از عرضه اولیه ارز دیجیتال مطلع شویم؟
منبع درست، اعلام رسمی خود صرافی یا سایت اصلی پروژه است، نه کانال هایی که فرصت را «قبل از بقیه» معرفی می کنند. اگر خبری را جایی دیدید، قبل از هر اقدامی همان را روی سایت رسمی پیدا کنید؛ اگر آنجا نبود، خبر نیست.
پیش فروش ارز دیجیتال با عرضه اولیه فرق دارد؟
بله. پیش فروش مرحله زودتری است که معمولا با قیمت پایین تر و برای گروه محدودی انجام می شود و همان جاست که بیشترین سوءاستفاده رخ می دهد. هر چه مرحله زودتر باشد، تخفیف بیشتر و اطلاعات قابل راستی آزمایی کمتر است. این دو با هم رابطه مستقیم دارند.
آیا هنوز ICO برگزار می شود؟
به شکل کلاسیک سال ۲۰۱۷ تقریبا نه. عرضه های امروز بیشتر از مسیر صرافی یا پلتفرم های لانچ پد و به شکل IEO و IDO انجام می شوند. اما نام ICO هنوز در تبلیغات استفاده می شود، و اتفاقا جایی که این نام قدیمی به کار می رود بیشتر باید حواس تان جمع باشد.
