در ایران دو چیز کاملا متفاوت را «طلای دیجیتال» صدا می زنند و تا این را روشن نکنیم، هیچ مقایسه ای معنی ندارد. یکی طلایی است که از یک پلتفرم ایرانی به گرم می خرید و همان جا می ماند. دیگری توکنی است که پشتوانه اش یک اونس طلا در خزانه ای بیرون از ایران است و می توانید آن را به کیف پول خودتان ببرید.
دیجی دلار فقط نوع دوم را می فروشد: پکس گلد و تتر گلد. اگر دنبال خرید طلا به گرم از یک فروشگاه اینترنتی هستید، این صفحه جای درستی نیست و بهتر است همان جا بمانید. اگر می خواهید بدانید این دو با هم چه فرقی دارند و کدام به درد شما می خورد، ادامه بدهید.
نسخه صوتی همین راهنما هم اینجا هست.
دو چیز متفاوت با یک اسم

نوع اول: طلای گرمی روی یک پلتفرم ایرانی
شما به تومان و به گرم می خرید، شرکت طلای فیزیکی را نگه می دارد و مالکیت شما در سیستم داخلی همان شرکت ثبت می شود. مزیتش واقعی است: با مبلغ کم شروع می شود، فارسی است، پشتیبانی داخلی دارد و هیچ ربطی به رمزارز ندارد.
اما آنچه مالک آن هستید یک رکورد در دیتابیس آن شرکت است، نه چیزی که بتوانید بیرون ببرید. نمی توانید آن را به پلتفرم دیگری منتقل کنید. اگر شرکت تعطیل شود، شما طلبکار آن شرکت هستید. شرایط بازخرید و تحویل فیزیکی را هم خود شرکت تعیین می کند و می تواند عوض کند.
این که مردم در جست و جوهایشان کنار اسم این پلتفرم ها کلمه کلاهبرداری را تایپ می کنند، الزاما به معنی تقلب نیست؛ به این معنی است که رابطه حقوقی برایشان روشن نیست. سوال درست هم همین است: من دقیقا مالک چه چیزی هستم و چطور می توانم آن را بیرون بکشم.
نوع دوم: توکن با پشتوانه اونس
هر واحد از این توکن ها معادل یک اونس تروا طلای فیزیکی در یک خزانه مشخص است. توکن روی بلاکچین صادر می شود، پس می توانید آن را به کیف پول شخصی خودتان منتقل کنید، در هر صرافی که پشتیبانی می کند بفروشید و بدون اجازه هیچ شرکتی جابه جایش کنید.
عیبش هم واضح است: قیمتش دلاری است، به رمزارز و کیف پول احتیاج دارد، و اگر کلید خصوصی را گم کنید هیچ پشتیبانی ای نمی تواند آن را برگرداند. دو توکن اصلی این بازار پکس گلد و تتر گلد هستند که پایین تر مقایسه شان کرده ایم.
چیزی که هیچ کدام از این مقایسه ها نمی گویند: حباب

قیمت طلا در ایران از سه چیز ساخته می شود: اونس جهانی، نرخ دلار، و حباب. حباب همان فاصله ای است که قیمت سکه یا مصنوعات از ارزش ذاتی طلایشان می گیرد، و در بازار ایران گاهی رقم بزرگی می شود.
یک توکن با پشتوانه یک به یک اونس، حباب ندارد. قیمت دلاری اش عملا همان اونس جهانی است و قیمت تومانی اش می شود اونس ضربدر دلار، تقسیم بر ۳۱.۱۰۳۵ اگر بخواهید به گرم حساب کنید. همین.
این تفاوت هر دو طرف تیغه را دارد و باید صادقانه گفت. وقتی حباب بازار داخلی باز می شود، طلای فیزیکی از توکن جلو می زند و دارنده توکن آن سود را نمی بیند. وقتی حباب می خوابد، سکه می تواند بریزد در حالی که اونس جهانی دست نخورده مانده است. پس توکن، پوششی است در برابر نرخ دلار و قیمت جهانی طلا؛ در برابر هیجان بازار داخلی نه.
یک نتیجه عملی که کمتر جایی می خوانید: وقتی نمودار تومانی طلا را نگاه می کنید، بخش بزرگی از آن حرکت مال ریال است نه مال طلا. اگر می خواهید بدانید طلا واقعا رشد کرده یا پول شما کوچک شده، اونس دلاری را جدا نگاه کنید.
پکس گلد یا تتر گلد؛ کدام یک

هر دو یک کار می کنند: یک اونس طلا را به یک توکن وصل می کنند. تفاوت ها در جای دیگری است.
پکس گلد را شرکت Paxos صادر می کند که در نیویورک فعالیت می کند و زیر نظر اداره خدمات مالی ایالت نیویورک است. گزارش های پشتوانه اش را به صورت دوره ای و عمومی منتشر می کند و شماره شمش های نگهداری شده قابل استعلام است. روی شبکه اتریوم صادر می شود. جزئیات را می توانید در صفحه رسمی PAX Gold ببینید.
تتر گلد را مجموعه تتر صادر می کند و طلایش در سوئیس نگهداری می شود. یک نکته که تقریبا هر مقایسه فارسی برعکس می نویسد: امروز تتر گلد از پکس گلد بزرگ تر است، نه کوچک تر. ارزش بازار هر دو را می توانید همین حالا در صفحه Tether Gold در کوین مارکت کپ با هم بسنجید. اطلاعات ناشر هم در وب سایت Tether Gold منتشر می شود.
هر دو امروز روی شبکه اتریوم صادر می شوند، پس از نظر شبکه و کارمزد انتقال تفاوتی با هم ندارند. حرف ما این است: اگر معیارتان سطح نظارت و شفافیت گزارش دهی است، پکس گلد جلوتر است. اگر معیارتان اندازه بازار و عمق نقدشوندگی است، تتر گلد. تفاوت شان آنقدر نیست که ارزش وسواس داشته باشد؛ چیزی که واقعا روی نتیجه شما اثر می گذارد قیمت خرید و اسپرد است، نه انتخاب بین این دو.
هر کدام را خواستید، صفحه اختصاصی اش قیمت زنده و مسیر خرید را دارد: پکس گلد با پشتوانه اونس و تتر گلد با پشتوانه اونس تروا.
توکن طلا یا سکه و آب شده

این مقایسه معمولا یک طرفه نوشته می شود. واقعیت متعادل تر است.
طلای فیزیکی وقتی زیورآلات باشد اجرت ساخت و سود فروشنده و مالیات دارد و بخشی از پول شما از همان لحظه خرید طلا نمی شود. سکه و آب شده این هزینه را کمتر دارند ولی در عوض حباب دارند و باید جایی نگهداری شوند. نقد کردنشان هم تابع ساعت کاری بازار است.
توکن طلا هزینه ساخت ندارد، شبانه روز معامله می شود، به واحدهای کوچک تقسیم می شود و نگهداری اش جای فیزیکی نمی خواهد. در مقابل، به دلار وابسته است، ریسک پلتفرم و کیف پول دارد و اگر روزی دسترسی به اینترنت بین الملل قطع شود، در همان روز نه می توانید بفروشید و نه منتقل کنید.
یک نکته که در همه این مقایسه ها گم می شود: طلای فیزیکی را می شود در دست گرفت و این برای خیلی ها ارزش دارد. اگر تحمل نگهداری یک دارایی که فقط عدد است را ندارید، خودتان را مجبور نکنید. سبد ترکیبی برای اکثر کاربران منطقی تر از انتخاب یکی از دو است.
هزینه واقعی خرید از چه ساخته می شود
عدد کارمزد را در متن نمی نویسیم چون تغییر می کند و در صفحه خرید هر توکن به شما نشان داده می شود. اما اجزایش ثابت است و همین را باید بدانید:
- نرخ پایه: اونس جهانی ضربدر نرخ دلار همان لحظه.
- اسپرد: فاصله قیمت خرید و فروش. مهم ترین جایی که پلتفرم ها با هم فرق دارند و کمترین جایی که درباره اش تبلیغ می شود.
- کارمزد سرویس: سهم پلتفرم از اجرای سفارش.
- کارمزد شبکه: فقط اگر توکن را به کیف پول شخصی منتقل کنید. هر دو توکن روی اتریوم اند و در ساعات شلوغی این رقم محسوس می شود.
برای مقایسه بین پلتفرم ها فقط یک کار مفید است: یک مبلغ مشخص را در دو جا وارد کنید و ببینید در ازای آن چند واحد توکن به شما می دهند. تمام هزینه های پیدا و پنهان در همان یک عدد جمع شده اند.
مسیر خرید در دیجی دلار

در پنل ثبت نام کنید و شماره موبایل را تایید کنید. برای خریدهای با مبلغ پایین همین کافی است؛ برای سقف بالاتر یک بار کد ملی و تصویر کارت ملی را ثبت می کنید. بعد از درگاه بانکی تومان واریز کنید و پکس گلد یا تتر گلد را انتخاب کنید. مبلغ را وارد کنید، مقدار توکن و کارمزد را ببینید و تایید کنید.
کارت بانکی باید به نام خودتان باشد؛ این قاعده کل شبکه پرداخت کشور است و دلیلش را در مجوزها و ثبت رسمی دیجی دلار نوشته ایم. جزئیات کامل مراحل پرداخت هم در راهنمای پرداخت و واریز آمده است.
اگر توکن را به کیف پول شخصی منتقل می کنید، آدرس باید آدرس اتریوم باشد و باید مقداری اتر برای کارمزد در همان کیف پول داشته باشید. ارسال روی شبکه اشتباه برگشت پذیر نیست.
ریسک هایی که باید قبول کنید

- ریسک ناشر: پشتوانه دست یک شرکت خصوصی خارجی است. گزارش های دوره ای منتشر می شود، ولی این با مالکیت مستقیم فلز فرق دارد.
- ریسک دسترسی: کاربر ایرانی به بسیاری از سرویس های جهانی دسترسی رسمی ندارد و بازخرید مستقیم توکن با ناشر عملا در دسترس نیست. آنچه واقعا دارید امکان خرید و فروش در بازار است.
- قطعی اینترنت: در روزهای اختلال، قیمت حرکت می کند ولی شما ممکن است نتوانید معامله کنید. این متغیر مخصوص ماست و در هیچ راهنمای ترجمه شده ای نیست.
- نوسان اونس: طلا امن است، ثابت نیست. اونس جهانی هم دوره های افت طولانی داشته است.
اگر می خواهید بخشی از دارایی تان اصلا نوسان نکند، توکن طلا ابزارش نیست؛ تتر برای پارک کردن ارزش کار متفاوتی می کند و مقایسه این دو با هم اشتباه رایجی است.
سوال های پرتکرار درباره خرید طلای دیجیتال

خرید طلای دیجیتال یعنی چه؟
یعنی به جای نگهداری فلز، مالک یک ادعای ثبت شده روی مقدار مشخصی طلا می شوید. اگر آن ادعا در سیستم داخلی یک شرکت ایرانی ثبت شود، طلای دیجیتال پلتفرمی است. اگر روی بلاکچین به شکل توکن با پشتوانه یک اونس صادر شود، توکن طلاست و قابل انتقال به کیف پول شخصی. دیجی دلار نوع دوم را عرضه می کند.
بهترین سایت برای خرید طلا دیجیتال کدام است؟
بستگی دارد کدام نوع را می خواهید. برای خرید گرمی و تومانی با امکان تحویل فیزیکی، پلتفرم های داخلی گزینه شما هستند. برای توکن با پشتوانه اونس که قابل انتقال به کیف پول شخصی است، یک صرافی رمزارز لازم دارید. معیار انتخاب هم شعار نیست: ببینید در ازای یک مبلغ مشخص چند واحد توکن تحویل می گیرید و شرایط برداشت چیست.
آیا با وام دیجی پی می شود طلا دیجیتال خرید؟
اعتبار و وام های داخل اپلیکیشن های فروشگاهی فقط در همان اکوسیستم کار می کنند و برای خرید طلای گرمی همان پلتفرم تعریف شده اند. برای خرید توکن طلا در یک صرافی رمزارز کاربرد ندارند؛ اینجا پرداخت از درگاه بانکی و با موجودی خودتان انجام می شود.
آیا خرید طلای دیجیتال مالیات دارد؟
قواعد مالیاتی دارایی های دیجیتال در ایران در حال تغییر است و ما عمدا هیچ درصد و هیچ عددی اینجا نمی نویسیم، چون یک رقم نادرست در این موضوع بدتر از نبودن آن است. آنچه می توانیم بگوییم این است: دیجی دلار در زمان خرید یا فروش، مالیاتی از شما کسر نمی کند. برای وضعیت مالیاتی خودتان به منبع رسمی یا یک مشاور مالیاتی مراجعه کنید.
آیا بیت کوین گلد همان طلای دیجیتال است؟
نه، و این اشتباه رایجی است. بیت کوین گلد یک رمزارز مستقل است که هیچ پشتوانه طلایی ندارد و قیمتش هیچ ارتباطی با اونس جهانی ندارد. اگر دنبال دارایی وابسته به قیمت طلا هستید، پکس گلد یا تتر گلد را ببینید.
حرف آخر

توکن طلا برای کسی خوب است که می خواهد در برابر نرخ دلار و قیمت جهانی طلا پوشش داشته باشد، سریع بخرد و بفروشد و دارایی اش را جایی نگه دارد که به یک شرکت ایرانی گره نخورده باشد.
برای کسی که می خواهد در حباب بازار داخلی سود کند، ابزار اشتباهی است. و برای کسی که با کیف پول و کلید خصوصی راحت نیست، دردسر بی مورد. این را ترجیح می دهیم همین جا بگوییم تا بعد از خرید بفهمید.
برای دیدن قیمت زنده و ثبت سفارش، سراغ صفحه همان توکنی بروید که انتخاب کرده اید. فهرست کامل دارایی های قابل معامله هم در همه ارزهای قابل معامله هست.